Gjykata Supreme e Brazilit urdhëron Jair Bolsonaron të fillojë dënimin me burg
Gjykata Supreme e Brazilit ka urdhëruar ish-presidentin Jair Bolsonaro të fillojë vuajtjen e dënimit me 27 vjet burg. Ky vendim vjen pasi ekipi i tij mbrojtës refuzoi të paraqesë një apel të dytë.
Gjyqtari Alexandre de Moraes, i cili ka luajtur një rol kryesor në gjyqin kundër Bolsonaros, e bëri njoftimin të martën. Sipas vendimit, Bolsonaro do të fillojë dënimin e tij në selinë e Policisë Federale në kryeqytetin Brasília, ku aktualisht po mbahet.
Në shtator, Bolsonaro u dënua për komplot për të organizuar një grusht shteti, me qëllim mbajtjen e pushtetit pas humbjes së tij në zgjedhjet presidenciale të vitit 2022. Ai u shpall fajtor për përpjekje për të përmbysur sundimin demokratik të ligjit, për përpjekje për grusht shteti, për pjesëmarrje në një komplot të armatosur, për shkaktim të dëmtimit të pronës publike dhe për kontribut në përkeqësimin e një vendi të listuar të trashëgimisë kombëtare. Dënimi total ishte 27 vjet e tre muaj burg, por ai nuk filloi menjëherë për të lejuar apelime.
Bolsonaro, një ish-kapiten ushtrie dhe anëtar i Partisë Liberale të ekstremit të djathtë të Brazilit (PL), shërbeu gati 27 vjet në Dhomën e Deputetëve para se të bëhej president. Ai drejtoi vendin nga viti 2019 deri në vitin 2023. Kritikët e akuzuan atë për manipulim të detyrës së tij për të minuar sistemin e votimit të Brazilit. Në qershor 2023, pas largimit nga detyra, Gjykata e Lartë Zgjedhore e Brazilit vendosi se ai kishte abuzuar me pushtetin e tij.
Bolsonaro kandidoi për rizgjedhje në vitin 2022, por u mund ngushtë në balotazh nga udhëheqësi i krahut të majtë, Luiz Inacio Lula da Silva. Megjithëse ka pasur raporte se ai mund ta ketë pranuar humbjen privatisht, Bolsonaro nuk e pranoi publikisht. Ai dhe aleatët e tij ngritën një padi ligjore duke argumentuar se rezultatet e zgjedhjeve ishin të mbushura me “mospërputhje”. Gjyqtari De Moraes e hodhi poshtë këtë ankesë, duke përmendur “mungesën totale të çdo prove” dhe argumentet e “keqbesimit”, duke gjobitur ekipin e Bolsonaros me gati 4.3 milionë dollarë.
Ndërkohë, mbështetësit e Bolsonaros organizuan protesta në të gjithë vendin, duke bllokuar autostradat dhe duke sulmuar selinë e policisë në Brasília. Trazirat arritën kulmin më 8 janar 2023, një javë pasi Lula u betua si president. Bolsonaro ishte larguar për pak kohë nga vendi, por mbështetësit e tij sulmuan ndërtesat qeveritare në Brasília. Këto ngjarje nxitën disa hetime federale.
Në nëntor 2024, policia federale publikoi një raport prej 884 faqesh, duke paraqitur prova që sipas tyre tregonin se Bolsonaro dhe aleatët e tij kishin komplotuar për të përmbysur rezultatet e zgjedhjeve. Regjistrimet dhe dëshmitë sugjeronin se Bolsonaro dhe të bashkëpandehurit e tij kishin shpresuar të nxisnin një kryengritje ushtarake për të parandaluar Lulën të merrte pushtetin dhe për të detyruar zgjedhje të reja. Raporti përmendte gjithashtu sugjerime nga disa oficerë ushtarakë të lidhur me Bolsonaron për një komplot për të helmuar Lulën dhe për të vrarë de Moraes.
Në shkurt, prokurorët ngritën zyrtarisht akuza kundër Bolsonaros, i cili më pas u nxor në gjyq. Mbrojtja e tij i ka paraqitur vazhdimisht akuzat si një manovër politike, ndërsa ish-presidenti ka mbajtur pafajësinë e tij.
Ish-presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, raportohet se ka kërkuar të ushtrojë presion mbi qeverinë braziliane që të heqë dorë nga çështja, duke vendosur tarifa prej 50% për disa nga eksportet e vendit dhe duke e quajtur gjyqin një “gjueti shtrigash”.
Që nga gushti, Bolsonaro ka qenë nën arrest shtëpiak për shkak të frikës se mund të tentojë të arratiset jashtë vendit. Ai gjithashtu kaloi disa netë në ambasadën hungareze, duke nxitur raporte për kërkimin e strehimit diplomatik me qeverinë e kryeministrit Viktor Orbán. Policia ka gjetur gjithashtu një letër të dërguar Presidentit argjentinas Javier Milei, ku Bolsonaro pretendonte se po persekutohej dhe kërkonte azil politik.
Më herët këtë muaj, Gjykata Supreme e Brazilit hodhi poshtë ankesën e Bolsonaros për të përmbysur dënimin e tij me burg. Ekipi i tij mbrojtës kishte kërkuar që dënimi me 27 vjet burg të vuhet në arrest shtëpiak për arsye humanitare, duke përmendur problemet shëndetësore të Bolsonaros si pasojë të një goditjeje me thikë gjatë fushatës zgjedhore në vitin 2018.
Megjithatë, të shtunën, Bolsonaro u mor papritur në paraburgim nga policia pasi u zbulua se kishte manipuluar monitorin e kyçit të këmbës. Thuhet se ai i tha një oficeri gjykate se ilaçet që po merrte e bënin të ndihej paranojak dhe kishin efekte anësore “halucinuese”. Ai mohoi të përbënte rrezik për t’u larguar. Megjithatë, De Moraes sinjalizoi se kishte “indikacione shumë serioze për një përpjekje të mundshme për t’u arratisur”.