“`html
Klodian Braho në krye të SPAK, mes presionit të ambasadave dhe llogarive politike
Klodian Braho do të drejtojë SPAK-un për tre vitet e ardhshme. Pas zgjedhjes së tij me 7 vota nga Këshilli i Lartë i Prokurorisë, kandidatura e tij vjen në një moment kur institucioni duket se po hyjn në një fazë konfrontimi me pushtetin e Edi Ramës. Por kush është Klodian Braho dhe çfarë modeli pune ka ofruar në organin e akuzës deri më sot?
Në duart e këtij prokurori kanë kaluar disa dosje të nxehta, duke përfshirë ato kundër ish-kryetarit të bashkisë së Vlorës, Shpëtim Gjika, ish-ministrit Lefter Koka, ish-drejtorëve të bashkisë së Tiranës, e të tjerë. Gjatë karrierës së tij si prokuror, ai është orientuar në drejtësi duke manovruar në situata komplekse, ku krahas zbatimit të ligjit, ka qenë e nevojshme edhe aftësia për të mbijetuar mes presioneve politike, pritshmërive të ambasadave, dhe mbi të gjitha, aftësia për të dalluar vijën e kuqe kur dosja prekte persona të rëndësishëm apo kur duhej shtuar presioni, sipas udhëzimeve të marra.
Duke u bazuar në politikën shqiptare dhe ndihmën e ndërkombëtarëve, Klodian Braho ka ditur të manovrojë me sukses për të arritur në një pikë kulmore të karrierës së tij.
Spektakli i ambasadorëve në sallën e KLP
Si drejtues i strukturës më të rëndësishme antikorrupsion, Klodian Braho u zgjodh pas një presioni të fortë nga ana e përfaqësuesve ndërkombëtarë. Prania e tyre në sallën e Këshillit të Lartë të Prokurorisë tregon për sfida në reformën në drejtësi dhe vështirësi në ndërtimin e institucioneve të forta.
Imazhet e ish-ambasadores amerikane, Yuri Kim, 3 vite më parë në Këshillin e Lartë të Prokurorisë, ku ajo mbështeti publikisht kandidatin Altin Dumani, i cili u zgjodh kryetar i SPAK, janë ende të freskëta. Kjo veprimtari publike ka krijuar një traditë ku ambasadorët e tjerë kanë treguar se ende nuk kanë plotësisht besim te organet e drejtësisë për të bërë zgjedhjen më të mirë të mundshme.
Gjatë dëgjimeve me kandidatët Adnan Xholi, Doloreza Musabelliu, Elvin Gokaj dhe Klodian Braho, në sallë ishin të pranishëm ambasadori i Bashkimit Europian, Silvio Gonzato, e ngarkuara me punë e SHBA, Nancy van Horn, ambasadori britanik, Nick Abott, dhe përfaqësues të tjerë të trupit diplomatik. Numri i madh i ambasadorëve solli edhe kufizime për median, duke bllokuar hapësirat për kameramanët.
Ditët e fundit, Braho ka qenë i angazhuar me takime, prezantime dhe pritje lidhur me kandidaturën e tij për kryesimin e SPAK. Ai është takuar me zyrtarë të Departamentit të Shtetit, duke u theksuar publikisht mbështetja ndërkombëtare për të.
Arrestimi i Shpëtim Gjikës, vlonjati që kundërshtoi Edi Ramën
Braho ka punuar për një periudhë në Vlorë, ku dosja më e rëndësishme që i erdhi në dorë ishte ajo për ish-kryebashkiakun Shpëtim Gjika. Në vitin 2015, pas ndryshimit të pushtetit, kryeministri Edi Rama synonte të forconte kontrollin mbi jugun e vendit. Në Vlorë, Shpëtim Gjika, si socialist i vjetër dhe me kontroll mbi bashkinë dhe degën e Partisë Socialiste, përbënte një pengesë për këtë synim.
Në këtë kontekst, një denoncim i brendshëm mori formën e një dosjeje për shpërdorim detyre, duke çuar në arrestimin e Shpëtim Gjikës. Partia Socialiste nuk e mbështeti kryebashkiakun e saj, ndërsa Edi Rama e prezantoi si një triumf të drejtësisë. Arrestimi i Gjikës shërbeu për një riorganizim politik brenda PS-së, duke i hapur rrugë kontrollit të Koço Kokëdhimës mbi administratën.
Për Klodian Brahon, ndëshkimi i Gjikës shërbeu si një trampolinë karriere. Ai u transferua nga Vlora në Prokurorinë për Krimet e Rënda në Tiranë.
Dosja me përgjimin e Edi Ramës
Momenti i dytë kyç në karrierën e Klodian Brahos ishte Dosja 184, lidhur me zgjedhjet në Dibër në vitin 2016. Përgjimet zbuluan manipulime zgjedhore, përfshirjen e policisë në blerjen e votave dhe presione ndaj administratës. Një telefonatë mes Edi Ramës dhe një drejtues policie, ku kryeministri kërkonte “arritjen e objektivit”, ishte elementi më i fortë i dosjes.
Në të njëjtën dosje dolën përgjime edhe të ish-ministrave të mazhorancës. Megjithatë, dosja u kalua në prokurorinë e Dibrës dhe u mbyll në heshtje, me Klodian Brahon që u caktua për të finalizuar hetimin. Ndërkohë që opozita shpërtheu në akuza, Braho u mbrojt publikisht nga prokurorja e përgjithshme e përkohshme, Arta Marku, dhe më vonë siguroi një vend në SPAK. Përgjimi i Edi Ramës u harrua, ndërsa karriera e tij u zhvillua.
Dosja për ndjekjen penale të Adriatik Llallës
Ironikisht, Klodian Braho mori në dorë dosjen e Adriatik Llallës, ish-prokurorit të Përgjithshëm që e kishte sjellë atë në Tiranë. Pas largimit nga detyra dhe shpalljes “non grata” nga amerikanët, Llalla publikoi versione të ndryshme të arsyeve të ndjekjes penale ndaj tij, duke përmendur refuzimin e kërkesave për arrestimin e politikanëve.
Në mars 2018, Llalla u vu nën akuzë për vepra të ndryshme penale, duke u dënuar me 2 vite burg dhe sekuestrim të një pjese të pasurisë. Braho fitoi këtu besimin e partnerëve ndërkombëtarë, duke u pozicionuar në “krahun e duhur”.
Dënimi i Lefter Kokës për Elbasanin
Një nga dosjet më të rëndësishme ku u përfshi Braho ishte ajo e inceneratorit të Elbasanit, një aferë e konsideruar si model i korrupsionit qeveritar. Hetimi çoi në bankën e të akuzuarve ish-ministrin Lefter Koka dhe bashkëpunëtorë të tij. Përfundimisht, Koka u dënua me 5 vite e 8 muaj burg.
Megjithatë, siç u analizua, dosja paraqiste një version të kufizuar të realitetit, ku fuqia e ministrave dhe biznesmenëve duket sikur komandonte qeverinë, ndërsa zyra e kryeministrit mbetej jashtë kornizës. Kjo sugjeron se prokurorët, ndërkohë që dinin si të hetonin, kishin pranuar një kufi të padukshëm, duke mos qenë të lirë të hetonin këdo. Lefter Koka u bë kështu një “kokë turku” për të përmbushur statistikat e progres-raportit të integrimit në Bashkimin Europian.
Dosja “5D”
Si prokuror i SPAK, Braho ka pasur në dorë edhe dosjen “5D”, e cila për herë të parë vuri në hetim drejtorë të Bashkisë së Tiranës dhe goditi rrethin e ngushtë të Erion Veliajt. Skema përfshinte fitimin e tenderëve nga drejtorët përmes kompanive të tyre. U lëshuan masa sigurie për disa drejtorë.
Dosja e drejtorëve vazhdoi paralelisht me hetimet për pasurinë e Erion Veliajt, por ashtu si te Elbasani, edhe këtu dosja nuk u ngjit në nivelet më të larta. Pyetja nëse drejtorët mund të kryenin këto veprime pa dijeninë e kryetarit të bashkisë mbeti pezull. Në protestat para bashkisë, u ngritën pyetje drejtuar prokurorit Braho lidhur me ndikimin e mundshëm të parasë. Dosja “5D” mbeti një shembull tjetër i një hetimi të “kontrolluar”, ku prokuroria nuk preku drejtuesin e institucionit.
Dosja e fondeve të Bashkimit Europian
Dosja IPARD, me mbi 71 milionë euro fonde për Shqipërinë, u kthye në shembull të abuzimit me paratë e bujqësisë europiane. Zyra Evropiane kundër Mashtrimit (OLAF) konstatoi parregullsi serioze në administrimin e fondeve nga AZHBR, duke kërkuar kthimin e mbi 33,5 milionë eurove. Bashkimi Europian pezulloi programin dhe kërkoi masa korrigjuese.
Në Shqipëri, çështja iu caktua Klodian Brahos në SPAK. Dy vite më vonë, SPAK shpalli moskompetencën me argumentin se mungonin elementët e veprës penale të korrupsionit pasiv. Dosja u transferua në Prokurorinë e Tiranës për “falsifikim dokumentesh” dhe “shpërdorim detyre”. Tetë muaj më pas, Prokuroria e Tiranës njoftoi se nuk kishte asnjë person të regjistruar si i dyshuar. Ky vendim i Brahos shihet si një sinjal se një dosje që në Bruksel trajtohej si skandal i madh, në Tiranë u kthye në një çështje administrative, duke funksionuar si një amnisti de facto për zyrtarët e lartë dhe si provë e mirëkuptimit të heshtur mes Brahos dhe mazhorancës.
Karriera dhe vetingu
Klodian Braho, i lindur në Skrapar më 21 korrik 1982, ka mbaruar Shkollën e Magjistraturës dhe ka punuar si prokuror në Berat, Vlorë dhe më pas në Prokurorinë e Krimeve të Rënda në Tiranë. Ka qenë gjithashtu pedagog dhe ekspert në Shkollën e Magjistraturës.
Që nga 19 dhjetori 2019, është prokuror pranë SPAK, pasi u përzgjodh nga KLP. Procesi i rivlerësimit, vetingu, nuk ka hasur probleme për të. Ai deklaroi një apartament, automjet, kredi bankare dhe një hua nga i ati për blerjen e apartamentit. Komisioni i Pavarur i Kualifikimit nuk konstatoi probleme në pasuritë e tij, kursimet, apo kontaktet me persona të lidhur me krimin e organizuar. Me pak fjalë, karriera e tij është ndërtuar mbi një politikë të kujdesshme, pa llogari të gabuara deri më tani.
“`