Shqipëria, me përqindjen më të ulët të popullsisë në Europë që arrin të kursejë
Vetëm 14.8% e shqiptarëve mbi moshën 15 vjeç kanë mundur të kursejnë nga të ardhurat e tyre në një bankë apo në ndonjë institucion tjetër financiar. Ky është niveli më i ulët në Europë, pas Moldavisë, sipas bazës së të dhënave globale Findex nga Banka Botërore, që i takojnë një ankete të zhvilluar në vitin 2024 në vendin tonë.
Shqipëria ka një nivel shumë të ulët të popullsisë që arrin të kursejë, si në raport me rajonin, ashtu edhe me Europën. Hartën e mëposhtme ilustron këtë situatë, ku ngjyra më e errët tregon nivele më të larta të kursimeve, ndërsa ngjyrat më të çelëta tregojnë për një përdorim më të ulët të kursimeve.
Në Maqedoninë e Veriut, 32.4% e popullatës mbi 15 vjeç kishte arritur të kursente vitin e kaluar, gati dyfishi i Shqipërisë. Në Serbi, mbi 26% e popullsisë mbi 15 vjeç arriti të kursente, në Bosnjë 24% dhe në Kosovë rreth 16%.
Gjithashtu, aftësia e shqiptarëve për të kursyer ishte shumë më e ulët se në vendet e Bashkimit Europian, ku më shumë se 55% e popullsisë arriti të ndante mënjanë para për t’i shpenzuar më vonë. Shqipëria pozicionohet me shumicën e vendeve të Afrikës dhe Azisë së Jugut.
Edhe pse ka pasur një përmirësim të dukshëm të ndërgjegjësimit financiar dhe rritje të aksesit në shërbime bankare gjatë dekadës së fundit, vendi ynë vazhdon të ketë një nivel të lartë përdorimi të parasë cash dhe një prani të konsiderueshme të sektorit informal.
Të dhënat më të detajuara tregojnë se 40% e popullsisë në nivelin e poshtëm të të ardhurave kanë kapacitete më të ulëta për të kursyer, pasi vetëm 4.3% e tyre arritën të ndanin kursime në bankë. Në pjesën tjetër të popullsisë, 60% e grupit me të ardhura më të larta, aftësia për të kursyer ishte 21.7%.
Në grupmoshat e reja, aftësia për të kursyer është shumë e ulët, dhe gjithashtu në zonat rurale arrijnë të kursejnë shumë më pak se në ato urbane.
Shumica e familjeve shqiptare përballen me të ardhura të ulëta dhe paga që nuk janë në përputhje me koston e jetesës. Për shumicën e qytetarëve, të ardhurat shpesh nuk mjaftojnë për ushqim, qira, energji dhe nevojat e përditshme, kështu që pothuajse nuk mbetet asgjë për kursime.
Ndërkohë, çmimet e shumë produkteve dhe shërbimeve në vend janë rritur më shpejt sesa të ardhurat. Shqipëria kishte çmime më të larta se Rajoni dhe BE për ushqimet në vitin 2024, por ndërkohë pagat janë shumë më të ulëta se në këto vende.
Inflacioni i viteve të fundit ka ulur fuqinë blerëse dhe ka bërë që edhe ata që më parë arrinin të kursenin, tani ta kenë më të vështirë.