### Përgjimi 140 milionësh: Çfarë fshihet pas projektit “Smart City”?
Artikulli sjell në vëmendje një problematikë serioze rreth kompanisë nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Presight AI Ltd, e cila është caktuar të kryejë monitorimin e qytetarëve shqiptarë përmes projektit “Smart City”. Ky projekt, pavarësisht se synon të shtojë sigurinë, ngre shqetësime të forta lidhur me privatësinë, sigurinë kombëtare dhe mundësinë e abuzimit me të dhënat.
**Konteksti dhe Denoncimi:**
Në mes të dhjetorit, ndërsa vëmendja ishte përqendruar te dosja me përgjime e Belinda Ballukut, u regjistrua në QKB kompania Presight AI Ltd. Ky akt administrativ u bë publik dhe mori peshë pas denoncimeve të forta të ish-ministrit Arben Ahmetaj. Ai e renditi projektin “Smart City” mes gjashtë dosjeve më korruptive që kishte vendosur të denonconte, duke e cilësuar si një operacion ku vidhej shteti, kërcënohej siguria kombëtare dhe cënohej privatësia e qytetarëve. Sipas Ahmetajt, në këtë projekt ishte i përfshirë edhe një person që ai e konsideronte “kordinatori i kryeministrit me krimin e organizuar”.
**Detajet e Projektit “Smart City”:**
Projekti “Smart City”, i cili është përfshirë nga qeveria në listën e projekteve me rëndësi kombëtare, parashikon:
* Vendosjen e 2,239 kamerave ANPR (njohje automatike e targave).
* Vendosjen e 2,602 kamerave PTZ për monitorimin e trafikut.
* Vendosjen e 3,816 kamerave trupi për policinë.
Fillimisht, projekti mendohej të kushtonte 60 milionë USD, por kostoja u dyfishua në 140 milionë USD pas votimit të deputetëve socialistë për marrjen e një kredie nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Kjo kredi do të përdorej, pa tender, nga kompania arabe Presight AI Ltd.
**Problematikat Kryesore:**
Arben Ahmetaj ka ngritur disa shqetësime kryesore lidhur me projektin:
1. **Abuzim dhe Mungesë Garë:** Projekti është realizuar pa garë, në kundërshtim me rregullat e Bashkimit Europian.
2. **Çmime të Fryra:** Çmimet e blerjes së kamerave janë dukshëm më të larta se tregu. Sipas Ahmetajt, kamerat e trupit për policët kushtojnë 15,723 USD dhe kamerat e palëvizshme 52,000 USD, çmime që ai i cilëson si shtatë fish më të larta. Ai ka sjellë në kujtesë blerjet e kamerave të trupit gjatë kohës së Saimir Tahirit dhe një kredi të Bankës Botërore prej 70 milionësh për monitorimin e trafikut.
3. **Siguria Kombëtare dhe Privatësia:** Shqetësimi më i madh lidhet me dorëzimin e të dhënave sensitive të qytetarëve të një vendi anëtar të NATO-s tek një kompani që nuk i përket një vendi të Aleancës Atlantike. Kjo ngre pyetje mbi sigurinë e këtyre të dhënave dhe mundësinë e shfrytëzimit të tyre nga grupe kriminale. Një investigim i mëparshëm i agjencisë BIRN ka theksuar lidhjet e kompanisë Presight AI me Emiratet e Bashkuara Arabe.
4. **Rreziku i Rjedhjes së Të Dhënave:** Rreziku që të dhënat sensitive, duke filluar nga targat e makinave deri te retina e syve, të bien në duart e grupeve kriminale shqiptare është gjithashtu një shqetësim serioz. Ky dyshim bëhet më i prekshëm nga denoncimi i Ahmetajt, i cili ka implikuar në këtë projekt edhe Ergys Agasin, një mik i kryeministrit, i cili rezulton në përgjime të SPAK si i përfshirë në rrëmbime personash me rivalë biznesi.
**Konkluzioni:**
Projektet “Smart City” synojnë të rrisin sigurinë, por në rastin konkret, denoncimet e forta ngrenë dyshime të forta mbi transparencën, ligjshmërinë dhe sigurinë e të dhënave. Duke marrë parasysh se denoncimet e mëparshme të Arben Ahmetajt, si ato për tunelin e Llogarasë, akshin dhe konsumin e verërave në kryeministri, kanë rezultuar të vërteta, projekti “Smart City” kërkon vëmendje dhe hetim të mëtejshëm.