Tedros: Tërheqja e SHBA-së nga OBSH-ja është një humbje për të gjithë
E enjtja shënoi një vit nga urdhri i Presidentit të atëhershëm të SHBA-së, Donald Trump, për tërheqjen e vendit nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). Sipas marrëveshjes mes SHBA-së dhe agjencisë së OKB-së me seli në Gjenevë, tërheqja hyn në fuqi pas përfundimit të periudhës njëvjeçare të njoftimit. Edhe pse SHBA-të nuk i kanë përmbushur plotësisht detyrimet financiare siç ishte rënë dakord, OBSH-ja nuk ka mekanizëm për të kërkuar fondet apo për të refuzuar tërheqjen.
Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, u shpreh nga Gjeneva: “Shpresoj që SHBA-të do ta rishqyrtojnë vendimin e tyre dhe do të ribashkohen me OBSH-në”. Ai theksoi se ky veprim është një humbje për të gjithë, si për Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe për pjesën tjetër të botës, duke nënvizuar se nuk bëhet fjalë vetëm për financa, por për bashkëpunim dhe solidaritet.
OBSH-ja ofron sisteme paralajmërimi të hershëm për shpërthime të sëmundjeve dhe koordinon përgatitjen e vaksinave për gripin sezonal, duke analizuar patogjenët globalë. Me tërheqjen e SHBA-së, vendi nuk merr më pjesë në këto aktivitete, duke lënë pjesën tjetër të botës pa kontributin e ekspertizës amerikane.
Mosmarrëveshjet e ish-Presidentit Trump me OBSH-në nisën gjatë pandemisë së koronavirusit. Ai tentoi të tërhiqte SHBA-në gjatë mandatit të tij të parë, por pasardhësi i tij, Joe Biden, anuloi urdhrin para se të përfundonte afati njëvjeçar.
Trump akuzoi OBSH-në për keqpërdorim fondesh dhe menaxhim të dobët të pandemisë. Pas kthimit të Trump në Shtëpinë e Bardhë, SHBA-të nuk paguan tarifat e anëtarësisë për vitet 2024 dhe 2025, të cilat arrinin në rreth 280 milionë dollarë. Departamenti i Shtetit i SHBA-së nuk komentoi për këto çështje, por më parë kishte deklaruar për mediat se taksapaguesit amerikanë kishin paguar tashmë kosto të tepërta për shkak të dështimeve të OBSH-së gjatë pandemisë.
Për vite me radhë, SHBA-të ishin kontribuesi më i madh në OBSH, duke mbuluar shpesh mbi 15% të buxhetit të organizatës përmes tarifave vullnetare. Si pasojë e këtyre zhvillimeve, OBSH-ja është detyruar të zbatojë një program të rreptë shtrëngimi. Pritet që deri në mesin e vitit 2026, numri i punonjësve të reduktohet me rreth një të pestën, duke arritur në rreth 7,300 punonjës, krahasuar me fillimin e vitit 2025. Buxheti gjithashtu është shkurtuar në përpjesëtim të ngjashëm.