Aleatët e NATO-s Nuk Mori Pjesë në Operacionin për Sigurimin e Ngushticës së Hormuzit; Trump Reagon Ashpër
Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka shprehur kritika të forta ndaj Gjermanisë dhe vendeve të tjera anëtare të NATO-s për mospasjen e kontributit në operacionin për sigurimin e Ngushticës së Hormuzit. Trump e cilësoi si “mjaft shokuese” qëndrimin e aleatëve, duke u shprehur i zhgënjyer.
“Mendoj se NATO po bën një gabim shumë të trashë,” theksoi Trump, duke shtuar se ky rast ishte një provë për aleancën. Ai theksoi se SHBA-ja ndihmoi Ukrainën, ndërsa aleatët nuk po ofrojnë mbështetje përballë Iranit, pavarësisht pranimit të përgjithshëm se Irani nuk duhet të posedojë armë bërthamore.
Trump përmendi se Shtetet e Bashkuara do ta mbajnë mend këtë mungesë mbështetjeje, duke e konsideruar si një situ “mjaft tronditëse”. Këto komente u bënë në Shtëpinë e Bardhë gjatë një pritjeje për kryeministrin irlandez, Micheál Martin.
Presidenti Trump riktheu në vëmendje edhe mundësinë e një tërheqjeje të SHBA-së nga NATO, duke deklaruar se kjo është “padyshim diçka për të cilën duhet të mendojmë”. Ai shtoi se nuk ka nevojë për miratimin e Kongresit për një vendim të tillë, megjithëse një ligj i miratuar në vitin 2023 kërkon miratimin e Kongresit për çdo tërheqje të mundshme.
Trump Kritikon Gjermaninë
Në këtë kontekst, Trump ka kritikuar edhe Gjermaninë, duke përmendur deklaratat e qeverisë gjermane se nuk ka lidhje me luftën kundër Iranit dhe për këtë arsye nuk dëshiron të përfshihet në operacionet për Ngushticën e Hormuzit. Në të njëjtën kohë, Gjermania beson se SHBA-të dhe Izraeli kanë bërë “diçka të madhe” duke eliminuar udhëheqjen iraniane.
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, theksoi të hënën (16.03.) se “Ne nuk marrim pjesë në këtë luftë; e kemi thënë këtë që nga dita e parë”. Ky refuzim vlen edhe për sigurinë ushtarake të Ngushticës së Hormuzit.
Të dielën, Trump u kishte kërkuar partnerëve të NATO-s të mbështesin SHBA-në për të siguruar Ngushticën e Hormuzit kundër sulmeve iraniane ndaj anijeve cisternë të naftës. Presidenti kishte kërcënuar se mungesa e ndihmës do të ishte “shumë e keqe” për të ardhmen e aleancës. Megjithatë, Gjermania dhe vendet e tjera të NATO-s e hodhën poshtë unanimisht kërkesën e Trump.
NATO është një aleancë mbrojtëse. Sipas Nenit 5, në rast sulmi ndaj një anëtari, shtetet e tjera janë të detyruara të ofrojnë ndihmë. Neni 5 është përdorur vetëm një herë, më 12 shtator 2001, pas sulmeve terroriste ndaj SHBA-së. Ky nen nuk zbatohet në rastet kur një vend i NATO-s fillon një luftë, siç është rasti aktual me Iranin.