“`html
Investimet e huaja direkte shënojnë rritje në vitin 2025, duke theksuar varësinë nga pasuritë e paluajtshme
Investimet e huaja direkte (IHD) u rritën për të pestin vit radhazi në 2025, duke arritur një nivel historik të ri. Sipas të dhënave të publikuara nga Banka e Shqipërisë, IHD arritën vlerën e 1.64 miliardë eurove, duke shënuar një rritje prej 3.5% krahasuar me vitin paraprak.
Për të njëjtin vit, shumica e IHD-ve u përbë nga fitimet e riinvestuara nga investitorët ekzistues. Megjithatë, kontributi kryesor në rritjen vjetore u dha nga investimet e reja. Banka e Shqipërisë raporton se investimet e reja arritën në 798 milionë euro në vitin 2025, një rritje prej 13.5% krahasuar me një vit më parë. Ndërkohë, fitimet e riinvestuara ishin 837 milionë euro, duke shënuar një rënie prej 1.9% krahasuar me vitin 2024. Pavarësisht rënies, fitimet e riinvestuara përbënë pjesën më të madhe të strukturës së IHD-ve edhe vitin e kaluar, duke zënë më shumë se 51% të vlerës vjetore.
Edhe tremujori i fundit i vitit 2025 shënoi rritje të investimeve të huaja. Ato vlerësohen nga Banka e Shqipërisë në 427 milionë euro, me një rritje vjetore prej 1%.
Sipas Bankës së Shqipërisë, gjatë tremujorit të katërt të vitit 2024, flukset hyrëse të valutave të huaja në formën e IHD-ve u përqendruan kryesisht në:
- Pasuri të paluajtshme: 37%
- Sektori i ndërmjetësimit financiar: 17%
- Sektori i energjetikës: 9%
- Sektori i hidrokarbureve: 6%
- Komunikacionit: 5%
Këto të dhëna konfirmojnë peshën e qëndrueshme që ka fituar sektori i pasurive të paluajtshme në strukturën e investimeve të huaja. Për të gjithë vitin 2025, pasuritë e paluajtshme kontribuuan me më shumë se një të tretën e IHD-ve. Vlerësohet se kërkesa nga jorezidentët ka mbështetur në masë të madhe rritjen e çmimeve të pasurive të paluajtshme, sidomos në zonat bregdetare.
Investimet e huaja direkte luajnë një rol të rëndësishëm në bilancin e pagesave, duke kompensuar deficitin e llogarisë korrente dhe nevojat e ekonomisë për valutë të huaj në importin e mallrave. Sipas Bankës së Shqipërisë, IHD-të kanë qenë ndër faktorët kryesorë në forcimin e vazhdueshëm të Lekut në kursin e këmbimit valutor në vitet e fundit.
Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, Euro u këmbye mesatarisht vitin e kaluar me 97.85 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë. Kursi mesatar zyrtar i këmbimit Euro-Lek pësoi një rënie prej 2.8% krahasuar me vitin 2024. Kursi mesatar i këmbimit të Euros me Lekun ka ardhur vazhdimisht në rënie pas vitit 2013, duke përjashtuar vitin 2020 (vitin e pandemisë), periudhë kur shumica e treguesve ekonomikë pësuan shmangie të konsiderueshme për shkak të ndikimit të masave kufizuese.
“`