“`html
“Nëse do të kishte korrupsion, nuk do të kishte rritje”/ Pse bie tezë e Ramës?
Rritja ekonomike e prodhuar nga grumbullimi i pasurisë në pak duar, duke thelluar pabarazitë, nuk përbën provë për mungesën e korrupsionit galopant.
Që kur ka shpërthyer skandali Balluku dhe kanë dalë në dritë faktet e një qeverisjeje kryekëput të korruptuar, Kryeministri Rama ka nisur një kryqëzatë të dëshpëruar për të luftuar me këtë perceptim, që po zgjerohet me këmbënguljen e një njolle vaji.
Ai herë thotë se në akuzat për ish-zv/kryeministren nuk bëhet fjalë për vjedhje, por për shkelje të barazisë në tendera; herë tjetër i vërsulet SPAK-ut duke e akuzuar se fiksimi për të gjurmuar abuzuesit po e bën kurën kundër korrupsionit “më të rrezikshme se vetë sëmundja”.
Por kulmi arriti gjatë një takimi me strukturat e PS, kur Rama tha se “e refuzonte me neveri” akuzën se drejton një parti dhe një qeveri të korruptuar. Për t’u mbrojtur, ai hodhi tezën e shumëdiskutuar se “nuk mund të kemi edhe korrupsion edhe rritje ekonomike në të njëjtën kohë?”
“Është rritur korrupsioni’. Kjo është një gënjeshtër shumë e madhe, sepse po të ishte rritur korrupsioni nuk do të rritej ekonomia, pensionet, numri i përfituesve nga garat publike etj. Unë e refuzoj me neveri narrativën atyre që nuk dinë të thonë gjë tjetër veç: ‘Vjedhje, vjedhje, vjedhje! Korrupsion, korrupsion, korrupsion!’. Por po të ishin të vërteta këto, nuk do të ndodhnin ndryshimet që ne kemi bërë”, tha Rama.
Në fakt, po të kërkosh në internet, ky version i thjeshtëzuar i kryeministrit mund të rezultojë i vërtetë. Një përgjigje e shpejtë që do të merrnit do të ishte se korrupsioni pengon zhvillimin ekonomik. Pra, nëse Shqipëria po zhvillohet, do të thotë se nuk ka aq shumë korrupsion sa mendohet.
Por e vërteta e asaj që ndodh në realitet është pak më e komplikuar. Këtu, tezën e kryeministrit e kanë kundërshtuar me argumente njerëz që nuk janë shkolluar për pikturë.
Ish-zv/ministrja në qeverinë e parë të PS, Irena Beqiraj, ka një këndvështrim tjetër për realitetin e përfitimit të qytetarëve nga rritja ekonomike dhe për rolin që luan korrupsioni në krijimin e pabarazive dhe shpërndarjen e mirëqenies.
Në një artikull të botuar nga Lapsi.al, ajo përmend postulatin se rritja ekonomike ndodh edhe thjesht kur hapet një gropë, ndonëse nga ajo nuk fiton askush. Sipas saj:
- “Analizimi i rritjes ekonomike pas viteve 1990 tregon se nga viti 2000 deri në 2008, ritmet e rritjes ishin të shpejta (mesatarisht mbi 6% në vit) dhe gjithëpërfshirëse, duke përfshirë edhe të varfrit. Ndërsa që prej vitit 2008, Shqipëria ka përjetuar një ngadalësim të ritmeve të rritjes dhe, për më keq, rritja ka humbur karakterin gjithëpërfshirës, ku 40% e shqiptarëve jetojnë akoma në kufijtë e varfërisë”.
Krijimi i hendekut mes atyre që marrin gjithçka dhe atyre që mbesin në varfëri, pavarësisht rritjes ekonomike, shpjegohet sipas Beqirajt me faktin se:
- “Kjo mënyrë e rritjes, nga viti 2015 deri sot, është shoqëruar me uljen e produktivitetit. Struktura ekonomike që kemi sot ka, nga njëra anë, një grusht të vogël investitorësh strategjikë që prodhojnë kryesisht ndërtim, të shoqëruar me një garniturë turistike, që menaxhojnë porte, aeroporte, rrugë e asete të tjera shtetërore të marra pa garë; dhe nga ana tjetër, qindra mijëra dyqanxhinj që ofrojnë shërbime me produktivitet të ulët”.
Nga një tjetër këndvështrim kundërshton tezën e shefit të qeverisë, në një analizë për BIRN, Gjergj Erebara. Ai përdor të njëjtën logjikë me Ramën për të ironizuar se, po të ndiqet kjo metodë, i bie që qeveritë e Berishës apo Nanos kanë qenë dy herë më pak të korruptuara, pasi ato kanë garantuar rritje ekonomike më të madhe.
“Nëse e pranojmë logjikën e kryeministrit, atëherë mund të themi se mes viteve 1993 dhe 2008, Shqipëria pati rritje ekonomike mesatare prej 6.5% në vit, ndërsa nga viti 2009 deri në vitin 2025, rritja mesatare ekonomike ka qenë 3% (të dhënat janë nga Fondi Monetar Ndërkombëtar). Mos vallë kjo do të thotë që, në periudhën 15-vjeçare që pasoi rënien e komunizmit në Shqipëri, kishte dy herë më pak korrupsion nga sa ka sot?! Ndërsa, në periudhën 16-vjeçare nga viti 2009 deri më sot, ka dyfish më shumë korrupsion?”, shkruan Erebara.
Pra, me të njëjtin argument, propaganda e Ramës bie poshtë.
Por kryesorja këtu nuk është që të rrëzosh truket e tij prej prestigjitatori, por që të vërtetosh se, ndonëse korrupsioni, në pamje të parë duket sikur e nxit ekonominë, pasi shmang burokracinë dhe përshpejton procedurat, në fund ai e frenon rritjen ekonomike, pengon mbërritjen e investitorëve të huaj seriozë dhe thellon pabarazinë.
Prandaj Irena Beqiraj thotë se duhet të informohet kryeministri se “në kushtet e mungesës së konkurrencës, inovacionit dhe dijes, korrupsioni ka gjasa të mbetet faktori dominant i rritjes ekonomike, e cila, si rrjedhim, do të jetë gjithmonë e pamjaftueshme, e paqëndrueshme dhe jo gjithëpërfshirëse”.
DMTH, fakti që ekonomika ka pasur rritje nuk është një alibi për mungesën e korrupsionit, por një pikëpyetje se sa më mirë do të ishim, po të vidhej shumë më pak.
“`