Evropa shqyrton ndalimin e mediave sociale për adoleshentët, ja vendet me përdorimin më problematik të tyre
Planet e Mbretërisë së Bashkuar për të kufizuar aksesin në mediat sociale për adoleshentët kanë ringjallur një debat që zhvillohet në mbarë Evropën. Qeveritë po përballen me kërkesa në rritje nga prindërit dhe mësuesit për të mbrojtur fëmijët në internet.
Vende të tilla si Franca, Spanja, Austria dhe Danimarka po diskutojnë masa për të kufizuar aksesin e fëmijëve. Shqetësimet përfshijnë ngacmimin kibernetik, dizajnin e platformave që krijon varësi, si dhe pasoja të rënda si vetëvrasja dhe vetëgjymtimi.
Sipas një studimi të mbështetur nga OBSH-ja mbi Sjelljen Shëndetësore tek Fëmijët në Moshë Shkollore (HBSC), përdorimi problematik i mediave sociale tek adoleshentët është rritur nga 7% në vitin 2018 në 11% në vitin 2022. Përdorimi problematik është përcaktuar nga një shkallë sjelljeje që mat simptoma si pamundësia për të zvogëluar kohën e kaluar në internet, neglizhimi i aktiviteteve të tjera dhe përjetimi i konflikteve ose pasojave negative.
Sipas të anketuarve 15-vjeçarë, disa nga nivelet më të larta të përdorimit problematik të mediave sociale u regjistruan në Rumani, Irlandë dhe Maltë. Në anën tjetër, Holanda, Danimarka dhe Estonia regjistruan nivelet më të ulëta.
Në të gjitha vendet e anketuara, vajzat raportuan nivele dukshëm më të larta të përdorimit problematik sesa djemtë. Ky hendek ishte veçanërisht i theksuar në Rumani, ku 28% e vajzave 15-vjeçare raportuan përdorim problematik, krahasuar me 18% të djemve. Në Irlandë, shifrat ishin përkatësisht 25% dhe 13%.
Vajzat gjithashtu kishin më shumë gjasa të raportonin se ishin në kontakt me miqtë në internet 24 orë në ditë (44% e vajzave 15-vjeçare krahasuar me 29% të djemve). Raporti sugjeron se vajzat janë më të lidhura shoqërisht në internet dhe mund të përjetojnë një realitet virtual të ndryshëm nga djemtë.
Hulumtime të ndryshme kanë treguar se vajzat adoleshente përjetojnë më shumë presion për pamjen e tyre dhe pakënaqësi me trupin e tyre në mediat sociale sesa djemtë. Gjithashtu, ato raportojnë nivele pak më të larta të përvojave të lidhura me ngacmimin kibernetik.
Ndërsa qeveritë debatojnë për kufizimin e aksesit, mbështetja politike për këto masa është në nivel të lartë. Një sondazh i YouGov i publikuar në prill tregoi se 79% e njerëzve në Francë mbështetën ndalimin e mediave sociale për personat nën 16 vjeç, me shifra të ngjashme në Mbretërinë e Bashkuar (76%), Gjermani (74%) dhe Itali (70%). Shumica mbështetën kufizime edhe në Spanjë (68%) dhe Poloni (53%). Prindërit ishin veçanërisht mbështetës, me 79% të tyre me fëmijë që mbështetën një ndalim në Britani, Itali dhe Spanjë.
Qeveritë po marrin seriozisht këtë shtytje politike:
- Asambleja Kombëtare e Francës ka miratuar legjislacion për të kufizuar aksesin në mediat sociale për personat nën 15 vjeç.
- Spanja ka propozuar rritjen e moshës minimale për akses në mediat sociale në 16 vjeç.
- Greqia ka shkuar më tej, me kryeministrin Kyriakos Mitsotakis që njoftoi ndalimin e mediave sociale për personat nën 15 vjeç në prill, ndërsa parlamenti do të votojë për legjislacionin këtë verë.
Shumë nga propozimet e diskutuara në Evropë kërkojnë sisteme efektive të verifikimit të moshës. Megjithatë, ato mund të përballen me sfida ligjore dhe praktike sipas rregullave të BE-së, të cilat nuk i lejojnë qeveritë kombëtare të detyrojnë platforma si TikTok, Instagram dhe Snapchat të bllokojnë menjëherë përdoruesit nën 16 vjeç.
Ndërkohë që mbështetja për ndalimet është e lartë, provat për efektivitetin e tyre janë të kufizuara, kryesisht për shkak të mungesës së studimeve afatgjata që mund të vlerësojnë ndikimin e tyre në mirëqenien e fëmijëve.