Historia e një lufte 78-vjeçare: A mund ta përfundojë zyrtarisht gjakderdhjen marrëveshja Izrael-Liban?
Pas gati tetë dekadash armiqësie, Izraeli dhe Libani kanë shprehur për herë të parë një qëllim të përbashkët për t’i dhënë fund zyrtarisht gjendjes së luftës që ekziston mes tyre që nga viti 1948. Megjithëse përplasjet aktive mes Izraelit dhe Libanit janë ndërprerë disa herë gjatë dekadave, të dy vendet nuk kanë nënshkruar kurrë një traktat paqeje.
Marrëveshja e armëpushimit e vitit 1949 ndaloi luftimet, por nuk e përmbylli ligjërisht konfliktin. Një kornizë e re, e nënshkruar me ndërmjetësimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, parashikon që të dyja palët të angazhohen për t’i dhënë fund konfliktit dhe gjendjes së luftës.
Në dokument theksohet se Izraeli dhe Libani “pohojnë të drejtën e secilit shtet për të jetuar në paqe dhe siguri” dhe deklarojnë synimin për t’i dhënë fund përfundimisht konfliktit, duke adresuar shkaqet e tij.
Megjithatë, zbatimi i marrëveshjes mbetet i kushtëzuar nga disa faktorë:
- Çarmatimi i Hezbollahut.
- Vendosja e kontrollit të plotë të ushtrisë libaneze në jug të Libanit.
- Respektimi i angazhimeve nga të dyja palët.
Kjo përpjekje ngjason me marrëveshjen e vitit 1983, e cila synonte t’i jepte fund gjendjes së luftës, por dështoi pas presionit të Sirisë dhe zhvillimeve të brendshme politike në Liban.
Sipas vlerësimeve izraelite, mbeten shqetësime se Irani mund të përpiqet të ndikojë në zbatimin e marrëveshjes përmes kontakteve me Shtetet e Bashkuara. Autoritetet izraelite druhen se Teherani mund të kërkojë që tërheqja e plotë e Izraelit nga të gjitha territoret të vendoset si kusht për një marrëveshje më të gjerë mes Iranit dhe SHBA-së.
Në këtë mënyrë, pas 77 vitesh tensionesh, Izraeli dhe Libani po deklarojnë hapur synimin për t’i dhënë fund gjendjes së luftës që ka ekzistuar mes tyre që nga viti 1948.