Ukraina kërkon sisteme Patriot, BE i bën presion Greqisë për raketa PAC-2
Greqia po bëhet një nga pikat kryesore të përpjekjeve evropiane për të siguruar raketa Patriot për Ukrainën. Kievi po përpiqet të forcojë mbrojtjen e tij ajrore përpara një dimri që pritet të shoqërohet me sulme të intensifikuara ruse.
Sipas Politico, në korrik Ukraina i kishte kërkuar Athinës deri në 200 raketa të vjetra PAC-2. Deri më tani, Greqia nuk ka njoftuar zyrtarisht nëse do ta pranojë kërkesën apo nëse po shqyrton transferimin e një pjese të arsenalit të saj.
Çështja është veçanërisht e ndjeshme për Athinën, pasi Turqia, edhe pse aleate në NATO, konsiderohet tradicionalisht një nga kërcënimet kryesore për sigurinë greke. Për këtë arsye, çdo vendim për të reduktuar rezervat e sistemeve Patriot duhet të peshohet edhe në raport me nevojat e mbrojtjes kombëtare.
Presioni ndaj Greqisë është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë evropiane për të gjetur raketa PAC-2 dhe PAC-3 për Ukrainën. Shumë vende që kanë furnizuar Kievin gjatë luftës po paralajmërojnë se rezervat e tyre kanë arritur në nivele që nuk mund të reduktohen më tej pa cenuar mbrojtjen e tyre ajrore.
Situata është bërë edhe më urgjente pasi Ukraina kërkon qindra interceptorë, ndërsa prodhimi i ri nuk mund të mbulojë nevojat e menjëhershme. Në të njëjtën kohë, sipas raportimit të Politico, rezervat amerikane janë vënë nën presion edhe nga zhvillimet ushtarake në Lindjen e Mesme.
Kievi ka nevojë veçanërisht për Patriotët për t’u përballur me raketat balistike ruse, kundër të cilave opsionet e tjera të mbrojtjes ajrore janë më të kufizuara. Sipas shifrave të cituara nga Ministria e Mbrojtjes e Ukrainës, në korrik sistemet ukrainase të mbrojtjes ajrore kapën 29 nga 195 raketa balistike ruse, ndërsa 40 të tjera nuk arritën objektivat e tyre.
Gjermania, një prej mbështetësve kryesorë ushtarakë të Ukrainës, ka dorëzuar tashmë raketa Patriot, por zyrtarët gjermanë kanë paralajmëruar se vendi duhet të ruajë një nivel minimal rezervash për mbrojtjen e vet dhe për detyrimet ndaj NATO-s. Kjo ka bërë që vëmendja të zhvendoset drejt vendeve të tjera evropiane që disponojnë ende rezerva, mes tyre Greqia, Spanja dhe Polonia.
Polonia konfirmoi në korrik se kishte dërguar disa raketa PAC-3 në Ukrainë pas kërkesave nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, dhe zyrtarë të lartë ushtarakë amerikanë. Sipas Defence24, bëhej fjalë për vetëm pesë raketa, një transferim që shkaktoi debat edhe në Poloni për rrezikun e dobësimit të mbrojtjes ajrore të vendit.
Një diplomat evropian i tha Politico se vendet më pranë Rusisë po bëhen gjithnjë e më të rezervuara për të dorëzuar Patriotët, pasi edhe vetë i konsiderojnë kapacitetet e tyre të mbrojtjes ajrore të pamjaftueshme. Kjo ka bërë që presioni të zhvendoset gjithnjë e më shumë drejt Europës Jugore, veçanërisht Greqisë dhe Spanjës.
Problemi kryesor për Kievin mbetet se një pjesë e madhe e kapaciteteve Patriot dhe raketave PAC-3 varen nga prodhimi amerikan. Gjatë takimit të muajit të kaluar mes presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe presidentit amerikan Donald Trump, mbrojtja me Patriotë ishte një prej çështjeve kryesore të diskutuara.
Trump kishte deklaruar në samitin e NATO-s në Ankara se Ukraina mund të merrte një licencë për prodhimin e sistemeve Patriot të projektuara nga SHBA-ja, por më vonë u shpreh më i kujdesshëm për një transferim të tillë teknologjie. Ndërkohë, Ukraina ka nënshkruar një marrëveshje për prodhimin e sistemeve PAC-2 në Gjermani, por raketat e reja nuk pritet të jenë të disponueshme deri vitin e ardhshëm.
Për këtë arsye, Kievi po kërkon stoqet ekzistuese evropiane, të cilat mund të dorëzohen shumë më shpejt. Diplomatët ukrainas po zhvillojnë bisedime me Spanjën, Greqinë dhe çdo vend tjetër që disponon raketa Patriot.
Mes kërkesave për dhjetëra apo qindra interceptorë dhe hezitimit të aleatëve për të cenuar mbrojtjen e tyre, gara për raketat Patriot është bërë gjithnjë e më e fortë. Siç e ka përmbledhur ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sibikha: “Ne po luftojmë fjalë për fjalë për çdo raketë.”