SHBA i japin ultimatum Hamasit: Çmilitarizimi i enklavës para rindërtimit
Shtetet e Bashkuara nuk do të lejojnë rindërtimin e Gazës përpara se enklava palestineze të çmilitarizohet plotësisht. Ky qëndrim u bë i ditur nga i dërguari special i Presidentit Donald Trump për paqen, Jared Kushner, pas takimeve të tij me zyrtarë të Hamasit dhe kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu.
Kushner, i cili është edhe dhëndri i Presidentit Trump, zhvilloi një takim të rrallë ballë për ballë me zyrtarët e Hamasit në Kajro të dielën, ndërsa të nesërmen foli me Netanyahun. Sipas të dërguarit, Hamasi riafirmoi mbështetjen për planin e paqes të Trump dhe u zotua të “heqë dorë nga armët”.
“Koha do të tregojë nëse kjo do të zbatohet,” tha Kushner për Fox News. “Ne kemi një plan për të rindërtuar Gazën, por nuk do të lejojmë që ajo të rindërtohet derisa të ndodhë demilitarizimi. Askush nuk dëshiron të investojë më shumë para në një vend që ka ekzistuar për kaq kohë nëse thjesht do të pushtohet nga terroristët ose do të hidhet në erë përsëri,” shtoi ai.
Kushner theksoi gjithashtu se SHBA “nuk do ta kufizojnë të drejtën e Izraelit për t’u mbrojtur nëse ka ndonjë kërcënim të menjëhershëm”.
Ndërkohë, Netanyahu e ka hedhur poshtë planin 15-pikësh të paqes të Trumpit, të zbuluar në korrik, duke deklaruar javën e kaluar se ushtria izraelite nuk do të tërhiqej nga Gaza pa u çarmatosur plotësisht Hamasi.
Nga ana tjetër, zyrtarët e Hamasit këmbëngulën se një tërheqje izraelite dhe një fund i “të gjitha formave të agresionit” janë një “parakusht themelor” për çarmatimin e grupit.
Organizata e Kombeve të Bashkuara dhe grupet e të drejtave të njeriut, si në Izrael ashtu edhe ndërkombëtarisht, kanë akuzuar Izraelin për shënjestrimin sistematik të civilëve dhe shkatërrimin e infrastrukturës civile, duke përfshirë ndërtesat shumëkatëshe, gjatë konfliktit me Hamasin. Më shumë se 73,000 persona janë vrarë në Gaza që nga tetori 2023, dhe pothuajse e gjithë popullsia prej 2 milionë banorësh është zhvendosur.
Politikanët izraelitë të ekstremit të djathtë kanë propozuar dëbimin e popullsisë palestineze dhe rivendosjen e izraelitëve në Gaza. Izraeli mohon të ketë shënjestruar qëllimisht civilët dhe fajëson Hamasin për shkatërrimet.
Sipas OKB-së, të paktën 92% e banesave në Gaza u shkatërruan plotësisht ose u dëmtuan midis tetorit 2023 dhe tetorit 2025. Raportuesi special i OKB-së për strehimin, Balakrishnan Rajagopal, e përshkroi shkatërrimin si “vrasje të shtëpive”, duke e cilësuar si “shkatërrim të përhapur ose sistematik të banesave dhe infrastrukturës civile thelbësore për mbijetesën e një popullate”.
Vitin e kaluar, Trump prezantoi një plan për ta zhvilluar Gazën si një “Rivierë të Lindjes së Mesme” dhe propozoi zhvendosjen e palestinezëve. Ky propozim u refuzua menjëherë nga vendet arabe, BE dhe OKB.