Lufta kibernetike nga Irani: Uji dhe energjia elektrike në SHBA dhe Britani në shënjestër
Sulmet e fundit kibernetike ndaj infrastrukturës kritike në Shtetet e Bashkuara dhe Britani kanë nxitur shqetësime të reja lidhur me aftësitë e hakerëve të lidhur me Iranin dhe rrezikun e sulmeve të mëtejshme ndaj sistemeve jetike.
Raportimet tregojnë se grupe të lidhura me regjimin iranian kanë shënjestruar sistemet e furnizimit me ujë në të paktën 12 shtete amerikane. Në të njëjtën periudhë, një termocentral në Britani u godit nga një sulm kibernetik, dyshohet se me lidhje me hakerë iranianë, duke bërë që objekti të mbetet jashtë funksionit për rreth katër ditë.
Incidenti në Britani konsiderohet veçanërisht shqetësues, pasi sinjalizon se sulmet mund të tejkalojnë vjedhjen e të dhënave apo ndërhyrjet në sistemet IT, duke ndikuar drejtpërdrejt në funksionimin e infrastrukturës kritike.
Annie Fixler, bashkëpunëtore e lartë në Foundation for Defense of Democracies dhe drejtuese e Qendrës për Inovacionin Kibernetik dhe Teknologjik, paralajmëron se sukseset e fundit mund ta nxisin Iranin të përdorë sërish taktika të ngjashme. “Irani e kupton se mund të jetë më efektiv në sulmet e tij kibernetike”, është shprehur Fixler, duke theksuar se hakerët po kërkojnë sistematikisht dobësi në infrastrukturën e SHBA-së dhe aleatëve të saj.
Sistemet e ujit në SHBA në shënjestër
Autoritetet amerikane kanë paralajmëruar prej kohësh për aftësitë kibernetike të Iranit. Agjencia e Sigurisë Kibernetike dhe Sigurisë së Infrastrukturës (CISA) ka lëshuar paralajmërime për përpjekjet e hakerëve të lidhur me Gardën Revolucionare Islamike për të depërtuar në sistemet e ujësjellësve.
Në disa prej incidenteve të raportuara, sulmuesit dyshohet se kanë shfrytëzuar dobësi në pajisjet dhe sistemet e përdorura për menaxhimin e impianteve të ujit. Në Minesota, autoritetet i kanë lidhur incidentet me ndërprerje të shkurtra automatike në sistemet e impianteve të trajtimit të ujit. Në disa raste, qytetarëve u janë dhënë udhëzime për përdorimin e ujit.
Ekspertët e konsiderojnë këtë zhvillim veçanërisht shqetësues, pasi infrastruktura e ujit është thelbësore për funksionimin normal të shoqërisë dhe çdo ndërprerje e saj mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta për qytetarët.
Edhe infrastruktura energjetike britanike në shënjestër
Në Britani, një termocentral i vogël u detyrua të ndërpresë aktivitetin për rreth katër ditë pas një sulmi kibernetik, i cili u atribuohet hakerëve iranianë. Autoritetet nuk kanë bërë publike vendndodhjen e objektit.
Fakti që incidenti ndodhi në një periudhë të ngjashme me sulmet ndaj sistemeve amerikane të ujit ka shtuar shqetësimet se grupet kibernetike të lidhura me Teheranin mund të jenë duke testuar dobësitë e infrastrukturës kritike në vendet perëndimore. Sipas ekspertëve, sulmet e suksesshme mund t’u japin hakerëve një nxitje për të kërkuar vazhdimisht sisteme të reja dhe pika të dobëta për t’u shfrytëzuar.
Për autoritetet amerikane dhe britanike, sfida tashmë nuk lidhet vetëm me mbrojtjen e të dhënave, por edhe me garantimin e funksionimit të sistemeve që sigurojnë ujë, energji dhe shërbime të tjera jetike. Ekspertët paralajmërojnë se aftësia për të depërtuar në këto sisteme dhe për të ndërprerë funksionimin e tyre mund të shndërrohet në një nga mjetet kryesore të presionit dhe destabilizimit kibernetik ndaj vendeve perëndimore.