Alarmi klimatik: Gushti 2026, një nga muajt më të nxehtë të regjistruar
Gushti i sivjetshëm shënoi një rekord global, duke u bërë muaji më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë. Temperaturat mesatare globale arritën 1.65 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale, sipas shkencëtarëve.
Ky muaj u barazua me korrikun e vitit 2023 si muaji kalendarik më i nxehtë në historinë e matjeve. Gjithashtu, gushti 2026 u konfirmua si gushti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë globalisht. Të dhënat vijnë nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike “Copernicus” i Bashkimit Evropian.
Në Evropën Perëndimore, vera e sivjetme u shënua si më e nxehta e regjistruar ndonjëherë, duke tejkaluar rekordin e vitit 2003.
Valët e të nxehtit të gushtit vazhduan një periudhë të temperaturave ekstreme që kishte filluar që në maj. Kjo periudhë pati pasoja të rënda:
- Kushte të rënda thatësire goditën vende si Britania e Madhe, Franca, Hungaria, Rumania dhe Serbia.
- Lumenj kryesorë, përfshirë Renin, Danubin dhe Dnieprin, patën prurje jashtëzakonisht të ulëta.
Në nivel global, temperatura mesatare e gushtit ishte 1.65 gradë Celsius mbi mesataren e periudhës 1850-1900, një periudhë para se njerëzimi të fillonte të digjte lëndë djegëse fosile në masë të gjerë. Djegia e lëndëve djegëse fosile çliron gaze serrë, të cilat kontribuojnë në ngrohjen e planetit derisa emetimet të arrijnë zero.
Shkencëtarët theksuan se gushti 2026 shënoi një rikthim të temperaturave mbi pragun kyç prej 1.5 gradë Celsius mbi mesataret paraindustriale, për herë të parë që nga nëntori 2025. Kjo shifër është thelbësore në kuadër të Marrëveshjes së Parisit për Klimën (2015), e cila synon ta kufizojë ngrohjen globale nën 2 gradë Celsius dhe idealisht në 1.5 gradë Celsius, për të parandaluar pasojat e rënda të ndryshimeve klimatike si thatësirat, përmbytjet, rritja e nivelit të detit dhe humbja e biodiversitetit.
Gushti shënoi gjithashtu temperatura rekord të sipërfaqes së deteve, si pasojë e ngrohjes globale dhe fenomenit El Niño. Temperaturat sipërfaqësore të deteve, jashtë rajoneve polare, arritën 21.07 gradë Celsius, duke u barazuar me rekordin më të lartë të regjistruar ndonjëherë për çdo muaj, së bashku me marsin 2024.
Samantha Burgess, drejtuese strategjike për klimën në ECMWF, e përshkroi gushtin 2026 si “një muaj të jashtëzakonshëm në historinë e klimës globale”. Ajo shtoi se kombinimi i këtyre dukurive – gushti më i nxehtë, muaji më i nxehtë i regjistruar, temperaturat rekord të sipërfaqes së deteve dhe vera më e nxehtë në Evropën Perëndimore – “tregojnë se ndryshimet klimatike po shkaktojnë ekstreme si në atmosferë, ashtu edhe në oqeane”.