“`html
Shpronësim i Drejtë: Çfarë Kërkonin Banorët e Durrësit Para Kuvendit
Banorët e Durrësit, të cilët jetojnë pranë amfiteatrit romak dhe shtëpitë e të cilëve pritet të shemben si pjesë e një projekti restaurimi urban, iu bashkuan të enjten protestës përpara Kuvendit të Shqipërisë, së bashku me fshatarët e Baks-Rrjollit nga Velipoja dhe minatorët.
Një zonjë e moshuar, Rita, shprehu pakënaqësinë e saj mbi kompensimin e ofruar nga bashkia e Durrësit, duke deklaruar se ai nuk reflektonte çmimet e tregut dhe se banorët e lagjes historike rrezikojnë të mbeten pa strehë. “Me këtë që na kanë bërë na kanë shkatërruar çdo gjë, por prapë ne ngrihemi në këmbë dhe jemi të fortë,” tha ajo, duke inkurajuar protestuesit.
Kuvendi, i mbledhur në seancë plenare të enjten, miratoi një rezolutë në mbështetje të udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilët po gjykohen për krime lufte në Hagë. Seanca u karakterizua nga debate mes Partisë Demokratike dhe mazhorancës lidhur me bllokimin e kërkesës së SPAK për heqjen e imunitetit të zëvendëskryeministres Belinda Balluku.
Ndërkohë, deputetë të Lëvizjes Bashkë dhe Partisë Mundësia iu kërkuan vëmendje protestave të banorëve të Durrësit, atyre të Baks-Rjollit kundër ndërtimit të një resorti në tokat e tyre, dhe minatorëve që kërkojnë miratimin e statusit të minatorit.
Rita komentoi me zhgënjim se deputetët, edhe pse të zgjedhur nga populli, duken të shitur dhe të vjedhur.
Banorët e zonës së amfiteatrit në Durrës preken nga projekti TID, i cili synon rrjetëzimin urban të bulevardit Epidamn. Ata kanë protestuar disa herë pranë bashkisë së Durrësit, duke kërkuar kompensim të drejtë për shtëpitë e tyre. Kohët e fundit, banorët morën njoftim nga Inspektoriati i Mbrojtjes së Territorit (IMT) për “lirimin vullnetar të pronës”.
Kujtim Cankja, shtëpia e të cilit pritet të sheshohet, tha se bashkisë i është kërkuar të rishikojë vlerën e shpronësimeve, e cila është shumë më e ulët se ajo e tregut. Ai shtoi se nuk ka ndërmend të largohet pa një kompensim financiar që t’i mundësojë blerjen e një banese tjetër.
Një projekt-vendim për bonus financiar për familjet që do të largoheshin nga shtëpitë iu paraqit Këshillit Bashkiak Durrës. Joni Myshketa, anëtar i këshillit nga opozita, theksoi nevojën për marrëveshje mbi vlerën e shpronësimit, duke përfshirë rritjen e çmimit të truallit dhe banesave.
Mbledhja e Këshillit Bashkiak u shty, ndërsa urbanistja Entela Koja, gjithashtu pronare e një banese të prekur nga projekti, shpjegoi mungesat ligjore dhe procedurale në projektin TID. Ajo kërkoi pezullimin e projektit deri në rishikimin dhe korrigjimin e parregullsive.
Një grup prej 14 familjesh, të prekura nga projekti TID, kanë nisur një proces gjyqësor dhe kanë kërkuar sigurimin e padisë për të mos lejuar zbatimin e tij deri në një vendim përfundimtar të gjykatës.
Koja theksoi se projekti duhet pezulluar derisa të verifikohet ligjshmëria e procesit dhe të garantohen të drejtat e banorëve. Pavend transparencë dhe marrëveshje mes palëve, projekti TID, filluar në vitin 2020, ka sjellë pakënaqësi.
Banorët nuk kundërshtojnë thelbësisht ndërhyrjen në zonën historike, por kërkojnë kompensim të drejtë. Ata shprehin mbështetje për projektet që rivlerësojnë trashëgiminë kulturore dhe historike të Durrësit, por insistojnë të marrin atë që u takon.
Entela Koja, duke folur para Kuvendit, shpjegoi se beteja për shpronësim të drejtë ka filluar në shtator dhe banorët kanë ndjekur rrugën gjyqësore dhe administrative. Ajo shprehu shpresën për sigurimin e padisë, duke përmendur shkeljet e rënda në zhvillimin urban dhe planifikimin territorial në mungesë të plotë transparence.
Koja përfundoi duke thënë se duke mbrojtur shtëpitë e tyre, ata mbrojnë shtëpinë e secilit nga deputetët, pasi rasti i tyre mund të hapë precedentë për shpronësime të padrejta.
“`