“`html
97,7 miliardë lekë në dispozicion, bashkitë kërkojnë më shumë fonde për vitin e ardhshëm
Gjatë vitit 2025, 61 bashki do të kenë në dispozicion 97,7 miliardë lekë, krahasuar me 90 miliardë lekë të vitit 2024. Këto fonde synojnë të mbështesin pagat e punonjësve, mirëmbajtjen e rrugëve, ndërtimin e çerdheve dhe kopshteve, si dhe nevoja të tjera. Qeveria do të kontribuojë me pak më shumë se 46 miliardë lekë, ndërsa pjesa tjetër duhet të sigurohet nga vetë njësitë e pushtetit vendor.
Megjithatë, përfaqësues të shoqatve të bashkive dhe disa kryetarë bashkie kanë kërkuar fonde shtesë nga Komisioni për Ekonominë, Punësimin dhe Financat.
Adelina Farrici, Drejtoreshë pranë Shoqatës për Autonominë Vendore, theksoi se fondet e parashikuara janë të pamjaftueshme përballë detyrave të qeverisjes lokale. Ajo kërkoi rritjen e përqindjes së destinuar për financat lokale, aktualisht të vendosur në nivelin 1% në ligjin përkatës, për të mundësuar rritjen e standardeve dhe shërbimeve. Gjithashtu, ajo propozoi që granti i performancës të vazhdojë dhe të përfshihet si kriter edhe në transfertat e pakushtëzuara, si dhe të rishikohet formula e këtyre të fundit pas 10 vitesh nga reforma, duke u bazuar në rezultatet e reja të censusit.
Fisnik Qosja, kryetar i Bashkisë Kavajë, kërkoi krijimin e një fondi të veçantë për bashkitë rurale dhe malore, duke marrë parasysh sipërfaqen e madhe, dendësinë e ulët të popullsisë dhe kostot e larta të infrastrukturës. Ai paralajmëroi se pa një instrument të tillë, pabarazia territoriale do të thellohet, duke theksuar vështirësitë e Bashkisë Kavajë në infrastrukturën rurale, e cila mbetet një sfidë e pazgjidhur për shkak të financimeve të pamjaftueshme, pavarësisht rëndësisë së saj për ekonominë lokale.
Një problematikë tjetër e theksuar nga kryetarët e bashkive është shlyerja e detyrimeve të prapambetura, shumica prej të cilave datojnë nga periudha e ish-komunave, përpara ndarjes së re territoriale. Ilir Xhakolli, kryetari i Bashkisë Pogradec, raportoi se bashkia ka trashëguar 6 milionë euro borxh, i cili, pavarësisht përpjekjeve, nuk arrin të shlyhet plotësisht, veçanërisht detyrimet që rrjedhin nga vendime gjyqësore. Ai kërkoi mbështetje dhe një grant nga qeveria për të adresuar këtë çështje, duke e konsideruar si një gabim të reformës territoriale.
Për të lehtësuar bashkitë nga borxhet, propozohet që ato të përfitojnë nga “paqja fiskale” për fshirjen e borxheve më të vjetra se 10 vite.
Fonde shtesë janë kërkuar edhe për përballimin e emergjencave civile, pas rritjes së fatkeqësive natyrore. Oltion Çaçi, kryetari i Bashkisë Sarandë, theksoi rëndësinë e shtimit të buxhetit për emergjencat civile, duke përmendur shtimin e zjarreve dhe përmbytjeve si pasojë e ndryshimeve klimatike.
Në lidhje me shpërndarjen e fondeve, Tirana do të marrë shumën më të madhe, mbi 6.5 miliardë lekë, e ndjekur nga Durrësi me 2.5 miliardë, Elbasani me 1.8 miliardë dhe Shkodra me 1.7 miliardë lekë. Fierit do t’i jepen mbi 1.8 miliardë lekë, ndërsa Vlorës mbi 1.6 miliardë lekë. Bashkia Kamëz do të marrë mbi 1.5 miliardë lekë, e pasuar nga Korça dhe Lushnja.
Nga ana tjetër, bashkitë që do të marrin më pak fonde janë Pusteci (124 milionë lekë), Libohova, Konispoli, Këlcyra dhe Dropulli. Pak fonde do të alokohen edhe për bashkitë Poliçan, Memaliaj, Fushë-Arrëz dhe Finiq.
“`