BE: Dakordësi e rëndësishme për asetet e ngrira ruse
Gjermania dhe disa shtete të tjera të Bashkimit Europian do të punojnë për të siguruar që asetet shtetërore ruse të ngrira në BE të mund të përdoren për rindërtimin e Ukrainës. Një hap i rëndësishëm është hedhur tashmë në këtë drejtim.
Si mund të përdoren për Ukrainën pasuritë shtetërore ruse të ngrira si pasojë e sanksioneve? Një kusht kyç për këtë është sigurimi i një baze ligjore që mundëson vendimmarrje me shumicë votash, në vend të votës unanime, siç ndodh zakonisht në nivelin e BE-së. Pikërisht për këtë kanë rënë dakord Gjermania dhe shtetet e tjera të BE-së, sipas njoftimit të Presidencës daneze të Këshillit të BE-së.
Synimi kryesor është të parandalohet që vendet anëtare që janë miqësore me Rusinë, siç është Hungaria, të bllokojnë përdorimin e këtyre aseteve përmes vetonave. Ndërkohë, paratë e Bankës Qendrore ruse janë ngrirë nëpërmjet vendimeve të BE-së për sanksione, afati i të cilave shtyhet çdo gjashtë muaj. Ky rregull pengon që paratë, të cilat mund të merreshin si kredi afatgjata për Ukrainën, të kthehen në Rusi vetëm në rast se ajo do të jetë e gatshme të paguajë reparacione pas përfundimit të luftës.
Ukrainës i nevojiten shumë fonde, ndërkohë që një pjesë e konsiderueshme e pasurive shtetërore ruse jashtë vendit ndodhet në Belgjikë.
Vendim me shumicë për shkak të “vështirësive të mëdha ekonomike”
Për të mundur përdorimin e parave ruse pa afat, Gjermania dhe disa shtete të tjera të BE-së i referohen nenit 122 të Marrëveshjes për Funksionimin e Bashkimit Europian. Ky nen parashikon që, në rast të vështirësive të mëdha ekonomike, mund të miratohen masat e nevojshme me shumicë të kualifikuar. Teksti ligjor përmend ndër të tjera se lufta e Rusisë kundër Ukrainës krijon sfida të forta ekonomike dhe se është urgjente të parandalohet kalimi i parave në Rusi, me qëllim kufizimin e dëmit për ekonominë e Unionit.
Dekreti pritet të miratohet në samitin e ardhshëm të BE-së.
Belgjika ende ka rezerva ligjore
Më së voni deri në këtë takim, mbështetës të planit, përfshirë kancelarin gjerman Friedrich Merz, shpresojnë që kryeministri belg Bart De Wever të miratojë planin për përdorimin e fondeve. Pa mbështetjen e Belgjikës, zbatimi i planit konsiderohet i vështirë, pasi shumica e parave ruse të destinuara për Ukrainën administrohen nga sipërmarrja belge Euroclear. Bëhet fjalë për rreth 185 miliardë euro nga gjithsej 210 miliardë euro të ngrira në BE.
Qeveria belge e ka bllokuar planin deri tani, duke iu referuar rreziqeve ligjore dhe financiare. Një rrezik potencial është që Rusia të ndërmarrë veprime hakmarrëse kundër individëve apo sipërmarrjeve europiane duke i shpronësuar ato në Rusi.
Tre kushtet e kryeministrit belg De Wever
Që Belgjika të bashkëpunojë pavarësisht rreziqeve, kryeministri De Wever ka përmendur tre kushte:
- Të garantohet që nuk do të ketë rreziqe kolektive.
- Të ketë mjaftueshëm garanci financiare që nga momenti i parë i zbatimit të planit, për të mbuluar detyrimet eventuale financiare.
- Një mbrojtje e gjerë likuiditeti dhe risku për të gjithë qytetarët dhe sipërmarrjet.
- Një pjesëmarrje e të gjitha vendeve të tjera të BE-së ku gjithashtu janë ngrirë pasuri të Bankës Qendrore ruse.
Sipas të dhënave të Komisionit të BE-së, krahas Gjermanisë, vende të tjera përfshirë Francën, Suedinë dhe Qipron gjithashtu kanë ngrirë pasuri të Bankës Qendrore ruse.