Parlamenti Evropian ka hapur rrugën për negociata mbi një kuadër të ri ligjor për kthimin e migrantëve, duke nxitur debate për të drejtat e njeriut.
Ligjvënësit evropianë kanë miratuar hapjen e bisedimeve me Këshillin e BE-së për një kuadër të ri ligjor. Ky kuadër ka për qëllim krijimin e mekanizmave për kthimin e migrantëve të paligjshëm nga territori i Bashkimit Evropian, duke përfshirë mundësinë e krijimit të “qendrave të kthimit” jashtë kufijve të BE-së.
Ideja e krijimit të qendrave të paraburgimit për migrantët që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë brenda BE-së është kundërshtuar fuqishëm nga organizatat për të drejtat e njeriut dhe grupet politike pro-migrimit.
Sipas Rregullores së propozuar të Kthimit, personat që do të dëbohen nga BE-ja do të dërgohen në këto “qendra kthimi” jashtë bllokut, në vend që të qëndrojnë brenda tij duke pritur procedurat e dëbimit. Kritikët argumentojnë se ky propozim synon të lërë migrantët e parregullt dhe azilkërkuesit e refuzuar në një “zonë gri ligjore”.
Reforma e propozuar kaloi në votim plenar pasi tre grupe politike të krahut të majtë (S&D, Të Gjelbrit/EFA dhe e Majta) kërkuan të sfidonin një vendim të mëparshëm të Komitetit të Lirive Civile, i cili kishte miratuar legjislacionin për të filluar negociatat ndërinstitucionale. Përpjekja për të bllokuar këtë fazë dështoi, me 389 eurodeputetë që votuan për të vazhduar procesin, 206 kundër dhe 32 që abstenuan.
Ky rezultat është dënuar nga shumë organizata për të drejtat e njeriut, të cilat akuzojnë partitë e krahut të djathtë dhe ato anti-imigracion se po përkrahin një iniciativë të papërgjegjshme.
Eve Geddie, drejtoresha e Amnesty International për institucionet evropiane, deklaroi se reforma e propozuar nuk ka pasur “një shqyrtim të duhur ose vlerësime kuptimplote të të drejtave të njeriut”. Ajo shtoi se kjo tregon një tendencë drejt politikave gjithnjë e më dëmshme, përjashtuese dhe drakoniane ndaj migracionit, me pasoja shqetësuese për procesin ligjor dhe për politikat e bazuara në prova. Sipas saj, këto propozime rrezikojnë të lënë më shumë njerëz në situata të pasigurta, në vend që të reduktojnë parregullsitë.
Rregullorja e Kthimit u propozua në mars të vitit të kaluar, me qëllim zëvendësimin e Direktivës së Kthimit të vitit 2008, e cila i jepte përparësi “kthimit vullnetar” të migrantëve të paligjshëm dhe azilkërkuesve të refuzuar. Në dhjetor 2025, 19 shtete anëtare të BE-së i kërkuan Komisionit Evropian mbështetje financiare për “qendra kthimi” jashtë bllokut, duke i cilësuar ato si “zgjidhje inovative” për të adresuar fluksin e migrantëve, i cili ka qenë një sfidë për bllokun për më shumë se një dekadë.