BE Përshpejton Riatdhesimet dhe Krijon “Qendra Kthimi” në Fushatën Kundër Migrimit
Bashkimi Evropian po miraton reforma të reja gjithnjë e më kufizuese për migrimin, duke synuar lehtësimin e ndalimit dhe riatdhesimit të shpejtë të azilkërkuesve të refuzuar. Këto masa, të miratuara nga ministrat e Brendshëm të BE, përfshijnë edhe mundësinë e dërgimit të migrantëve në “qendra kthimi” jashtë territorit të BE, një politikë e kritikuar ashpër nga organizatat e të drejtave të njeriut.
Ministri i Migrimit i Danimarkës, Rasmus Stoklund, argumentoi se reformat do të ndihmojnë në riparimin e një sistemi “jofunksional” të BE dhe do të rivendosin një ndjenjë “kontrolli”. Megjithatë, organizata të tilla si Amnesty International akuzojnë BE për imitim të praktikave “të dhimbshme, çnjerëzore dhe të paligjshme” të Shteteve të Bashkuara, duke përfshirë ndalimet, internimet dhe riatdhesimet masive.
Koncepti i “Qendrave Kthimi” dhe Modelet Ekzistuese
Reformat e reja përfshijnë miratimin ligjor të konceptit të “qendrave kthimi”, të cilat mund të jenë qendra paraburgimi jashtë BE. Këtu, migrantët mund të dërgohen për përpunimin e kërkesave për azil ose si pjesë e procesit të riatdhesimit drejt vendeve të treta. Këto reforma do t’u mundësojnë qeverive të BE të lidhin marrëveshje me vende të treta për transferimin e migrantëve, edhe nëse këta të fundit nuk kanë lidhje me vendin e marrëveshjes.
Ndërsa Danimarka nisi të eksploronte këtë mundësi me Ruandën në vitin 2021, Italia ishte anëtarja e parë e BE që e zbatoi një model të tillë. Vitin e kaluar, Italia ngriti qendra në Shqipëri, një vend fqinj jashtë BE, por ato u përballën me probleme ligjore dhe u pezulluan. Ministri i Brendshëm italian shprehu bindjen se këto qendra në Shqipëri mund të bëhen shembulli i parë i vërtetë i një qendre kthimi të BE.
Megjithatë, analistja e politikave të migrimit, Helena Hahn, thekson se mbetet për t’u parë se si do të funksionojnë këto qendra jashtë modelit italian dhe se cilat vende jo-anëtare të BE do të jenë të gatshme të pranojnë migrantë.
Kritika për “Shmangien e Përgjegjësisë”
Organizata të shumta jo-qeveritare, përfshirë Human Rights Watch dhe Oxfam, kanë kritikuar më parë BE për “shmangien e përgjegjësisë” duke deleguar përpunimin e kërkesave për azil. Ato argumentojnë se BE po përpiqet t’ua transferojë përgjegjësitë vendeve që tashmë strehojnë shumicën e refugjatëve dhe kanë më pak burime, ndërsa premtimet e BE për mbrojtjen e të drejtave të migrantëve cilësohen si “fjalë boshe”.
Rasmus Stoklund nga Danimarka i ka hedhur poshtë këto akuza, duke deklaruar se BE do të jetë përgjegjëse për respektimin e të drejtave të njeriut të personave të dërguar në qendra kthimi.
Përshpejtimi i Dëbimeve dhe Vëndet “e Sigurta”
Shtetet anëtare të BE kanë mbështetur gjithashtu propozime për të përshpejtuar dëbimet, duke vendosur dënime më të rrepta për migrantët që injorojnë urdhrat e dëbimit. Ky hap vjen pas një marrëveshjeje paraprake për uljen e marrëdhënieve tregtare me vendet që nuk bashkëpunojnë në dëbime.
Është miratuar edhe një listë e centralizuar e vendeve të konsideruara “të sigurta”. Kjo listë do t’u mundësojë autoriteteve kombëtare të përshpejtojnë vendimet dhe të mohojnë lejet e qëndrimit për ata që kanë më pak gjasa të marrin azil. Shembuj të vendeve në këtë listë përfshijnë Bangladeshin (ku rreth 4% e aplikantëve për azil u pranuan vitin e kaluar), Indinë, Kolumbinë, Egjiptin, Marokun dhe Tunizinë. Edhe shtetet kandidate për anëtarësim në BE si Mali i Zi, Moldavia dhe Serbia, mund të konsiderohen të sigurta, përveç rasteve të konflikteve ose shkeljeve të të drejtave themelore.
“Fond Solidaariteti” dhe Rishpërndarja e Migrantëve
Në përpjekje për të balancuar tendencat kufizuese, shtetet e BE kanë finalizuar një plan të ri, i njohur si “fond solidariteti”. Ky plan parashikon që vendet anëtare të veriut dhe lindjes të pranojnë më shumë migrantë nga shtetet jugore, ku mbërrijnë shumica e azilkërkuesve, ose të kontribuojnë financiarisht për të mbështetur vende si Qipro, Spanja, Italia dhe Greqia.
Helena Hahn e përshkruan këtë si një “mekanizëm për organizimin dhe koordinimin e ndarjes së përgjegjësive” dhe një “hap të madh” për adresimin e çështjeve politike delikate që kanë penguar sistemin e përbashkët evropian të azilit.
Hungaria ka shprehur kundërshtimin e saj ndaj këtyre rregullave, duke lënë të kuptohet mundësia e betejave ligjore me Brukselin.
Migrimi dhe Rritja e Ekstremit të Djathtë
Migrimi i parregullt është një nga shqetësimet kryesore të qytetarëve të BE, duke u renditur i dyti pas luftës në Ukrainë në një sondazh të fundit. Kjo shqetësim ka kontribuar në rritjen e popullaritetit të partive të ekstremit të djathtë, të cilat fokusohen në mesazhe kundër emigracionit.
Studiuesja Helena Hahn vë në dukje se shumë vende po kërkojnë “zgjidhje inovative” për të penguar, ndaluar dhe dëbuar migrantët, por rezultatet e deritanishme janë të pakta. Ajo thekson vështirësinë e zhvendosjes së njerëzve nga një vend në tjetrin pa marrë parasysh rrethanat politike, diplomatike apo praktike specifike.