“`html
Nesër tryezë: Çfarë dimë për negociatat SHBA-Iran në Pakistan
Një delegacion i Shteteve të Bashkuara pritet të takohet të shtunën në Pakistan me zyrtarë iranianë për bisedime, ndërkohë që sulmet e vazhdueshme në rajon po vënë në provë një armëpushim të brishtë.
Pakistani ndërmjetësoi të martën një armëpushim dyjavor mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, duke shënuar një sukses diplomatik pas më shumë se pesë javësh konflikti, i cili ka shkaktuar mijëra viktima në Lindjen e Mesme.
Zyrtarët amerikanë hyjnë në bisedimet në Islamabad, kryeqyteti i Pakistanit, mes kërkesave të kundërta të Teherit dhe Uashingtonit për një zgjidhje afatgjatë dhe dyshimeve për qëndrueshmërinë e armëpushimit aktual.
Ushtria izraelite ka vazhduar të sulmojë objektiva në Liban, ku milicia Hezbollah, e mbështetur nga Irani, ka ndikim të madh. Gjithashtu, paqartësia për statusin e Ngushticës së Hormuzit, rrugës jetike të naftës, të cilën Irani ua mbylli aleatëve të SHBA-së gjatë konfliktit, ka vënë në provë këtë armëpushim të përkohshëm. Më poshtë, ja çfarë duhet ditur për bisedimet e kësaj fundjave.
Kush është pritësi?
Pakistani do të presë bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe do të shërbejë si ndërmjetës. Pakistani ndan një kufi prej rreth 910 kilometrash me Iranin dhe lidhje të thella me të. Ai gjithashtu ka kaluar vitin e fundit duke u afruar me zotin Trump, duke e lavdëruar, duke e nominuar për Çmimin Nobel për Paqen dhe duke lidhur një sërë marrëveshjesh biznesi me administratën e tij. Në qershor, udhëheqësi kryesor ushtarak i Pakistanit, Marshalli i Fushës Syed Asim Munir, zhvilloi një drekë private me zotin Trump në Shtëpinë e Bardhë.
Kush do të marrë pjesë?
Zëvendëspresidenti JD Vance do të udhëheqë delegacionin amerikan, ku do të përfshihen gjithashtu i dërguari i posaçëm i zotit Trump, Steve Witkoff, dhe dhëndri i tij, Jared Kushner. Zoti Witkoff dhe zoti Kushner udhëhoqën raundin e fundit të bisedimeve me zyrtarë iranianë në fund të shkurtit, duke dalë në përfundimin se Teherani nuk ishte i hapur për një marrëveshje mbi programin e tij bërthamor.
Diplomatë me përvojë kanë shprehur shqetësime se zoti Trump ka lënë mënjanë ekspertët e aftë dhe ia ka lënë diplomacinë për Lindjen e Mesme një miku dhe një pjesëtari të familjes, të cilët kanë përvojë në pasuri të paluajtshme.
Kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, do ta përfaqësojë vendin e tij, sipas medias shtetërore iraniane. Ai është një nga zyrtarët më të lartë që kanë mbetur në Iran, pasi sulmet izraelite eliminuan shumë nga drejtuesit kryesorë të vendit, përfshirë udhëheqësin suprem, Ajatollah Ali Khamenei. Para se të vritej në fillim të luftës, më 28 shkurt, zoti Khamenei e kishte caktuar zotin Ghalibaf si zëvendës de facto për të drejtuar forcat e armatosura iraniane gjatë luftës.
Cilat janë çështjet kryesore në tryezë?
Programet bërthamore të pasurimit dhe raketave balistike të Iranit, si edhe veprimet e tij ndaj Ngushticës së Hormuzit, ka të ngjarë të jenë temat kryesore të negociatave. Deri të enjten, qindra cisterna prisnin ende të riktheheshin në këtë rrugë ujore që dikur transportonte një pjesë të madhe të naftës dhe gazit detar të botës.
Zyrtarët iranianë po kërkojnë nga Shtetet e Bashkuara një garanci për një fund më të përhershëm të luftimeve, duke shkuar përtej armëpushimit që ndërmjetësit amerikanë po ofrojnë tani.
Çfarë është propozimi 10-pikësh i Iranit?
Irani e publikoi të mërkurën këtë propozim, duke paraqitur kërkesa të gjera që do të ishin të vështira, nëse jo të pamundura, për t’u pajtuar me objektivat amerikane. Korniza i lejon Iranit të mbajë kontrollin e ngushticës, kërkon që Shtetet e Bashkuara të tërheqin forcat e tyre nga të gjitha bazat në rajon dhe ruan të drejtën e Iranit për pasurim bërthamor. Ajo kërkon gjithashtu ndalimin e sulmeve izraelite ndaj luftëtarëve të Hezbollahut në Liban. Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara thonë se armëpushimi aktual nuk zbatohet për Libanin.
Një ditë më parë, zoti Trump e përshkroi kornizën iraniane si “një bazë të zbatueshme mbi të cilën mund të negociohet” fundi i luftës. Por një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë, që foli në kushte anonimiteti, tha se kërkesat në planin 10-pikësh nuk ishin në përputhje me kornizën që kishte parasysh zoti Trump. Shumë prej tyre ka të ngjarë të bien ndesh me një propozim 15-pikësh që ndërmjetësit amerikanë paraqitën muajin e kaluar, për të cilin zyrtarët thanë se trajtonte programet raketore balistike dhe bërthamore të Iranit, si edhe tregtinë detare.
Në një postim në Truth Social të enjten, zoti Trump iu referua 15 pikave dhe pretendoi se Irani kishte rënë tashmë dakord me shumë prej tyre.
“`