Gjermanët po plaken, politikanët e rinj konservatorë rebelohen kundër Merz! A rrezikohet qeveria nga debati për pensionet?
Politikanë të rinj konservatorë kanë shprehur kundërshtim ndaj kancëlarit Friedrich Merz, duke refuzuar të mbështesin reformën e pensioneve për të cilën është rënë paraprakisht dakord. Ky mosmarrëveshje mund të përbëjë një kërcënim serioz për koalicionin qeverisës.
Qeveria federale, një koalicion i përbërë nga konservatorët (CDU/CSU) dhe socialdemokratët (SPD), ka qenë në pushtet që nga maji 2025. Ajo i premtoi publikut gjerman një qeverisje më pak të karakterizuar nga debatet sesa ajo e mëparshmja, nën ish-kancëlarin Olaf Scholz (SPD). Deri më tani, kjo ka qenë pjesërisht e suksesshme, me debatet e forta për çështje si politika e migracionit dhe sistemi i ri i rekrutimit ushtarak që kanë çuar në zgjidhje.
Megjithatë, mosmarrëveshja mbi sistemin shtetëror të pensioneve tani kërcënon të bëhet një provë e rëndësishme për koalicionin e udhëhequr nga kancëllari Friedrich Merz (CDU).
Dobrindt: “Do të gjejmë një zgjidhje.”
Zyrtarë të lartë të qeverisë gjermane po përpiqen të minimizojnë situatën. Ministri federal i Brendshëm Alexander Dobrindt (CSU) u shpreh në një intervistë për DW të hënën (17.11.2025): “Fakti që ka diskutime dhe madje debate të gjera rreth një projektligji apo një tjetri: Mendoj se kjo është normale në politikë. Gjithmonë varet nëse je në rrugën e duhur për një zgjidhje apo thjesht në një pozicion pengimi. Dhe unë shoh që po ecim drejt një zgjidhjeje.”
Gjermanët po plaken gjithnjë e më shumë
Çfarë është në rrezik: Për dekada të tëra, pensionet kanë qenë një temë e vazhdueshme debati në politikën gjermane. Njerëzit jetojnë gjithnjë e më gjatë, çka do të thotë se ata tërheqin fonde nga sigurimi shtetëror i pensioneve për periudha më të gjata pas daljes në pension. Gjithashtu, numri i tyre po rritet, pasi shoqëria po plaket.
Shkalla aktuale e kontributit për sigurimin pensional gjerman është 18.6% e pagave. Ashtu si kontributet e tjera të sigurimeve shoqërore, kjo shumë llogaritet çdo muaj bazuar në pagë dhe paguhet në mënyrë të barabartë nga punonjësit dhe punëdhënësit.
Kriza e sistemit të pensioneve
Ky llogaritje nuk funksionon më. Ka gjithnjë e më pak kontribues dhe shumë pensionistë. Pasojë: Sistemi i pensioneve mbështetet me një shumë të madhe prej miliardash nga buxheti federal. Në vitin 2026, kjo shumë do të arrijë në 128 miliardë euro, duke përfaqësuar pothuajse një të katërtën e buxhetit të përgjithshëm, i cili është rreth 524 miliardë euro.
Pensionet janë një çështje e drejtësisë mes brezave. A duhet brezat e rinj në Gjermani të pranojnë që brezi aktual i pensionistëve të gëzojë pensione relativisht të qëndrueshme, ndërsa brezat e ardhshëm të paguajnë për to, duke marrë borxh shteti për të arritur këtë qëllim?
Koalicioni: Nivele pensionesh konstante deri në vitin 2031
Në marrëveshjen e tyre të koalicionit, konservatorët dhe socialdemokratët ranë dakord të stabilizojnë nivelin e pensioneve në nivelin aktual prej 48% të të ardhurave mesatare të një personi deri në vitin 2031. Ekspertët thonë se kjo dërgon sinjalin e gabuar. Megjithatë, partitë qeverisëse, kryesisht me insistimin e socialdemokratëve, ranë dakord për këtë qasje. Ligji pritet të miratohet para Krishtlindjeve.
Por tani, politikanët e rinj konservatorë po protestojnë. Ata nuk kanë asnjë tregues se çfarë do të ndodhë me pensionet pas vitit 2031. Stabilizimi i nivelit të pensioneve vetëm përtej vitit 2031 do të kushtojë qindra miliarda euro shtesë.
Fundjavën e kaluar, “Unioni i të Rinjve”, organizata rinore e Konservatorëve, u mblodh në Rust, Gjermaninë jugperëndimore, dhe të pranishmit vendosën unanimisht t’i bëjnë thirrje grupit parlamentar CDU/CSU në Bundestag që të mos miratojë paketën e pensioneve të dakorduar tashmë në formën e saj aktuale.
Merz: “Mos thuaj vetëm atë që nuk mund të bëhet”
Për Unionin e të Rinjve, kancëllari Merz ka qenë një model për shumë vite; ai konsiderohej një reformator proaktiv me një profil të qartë konservator. Pasi krahu rinor hodhi poshtë planet e reformës së pensioneve, ai u shfaq si folës i ftuar në Rust. I shqetësuar dukshëm, ai u bëri thirrje delegatëve: “Ju lutem, merrni pjesë në mënyrë konstruktive në këtë debat, por jo thjesht duke thënë atë që nuk mund të bëhet.”
Merz e di: Koalicioni i tij qeverisës ka një shumicë prej vetëm 12 votash, ndërsa 18 vijnë nga deputetët konservatorë që i përkasin grupit të parlamentarëve të rinj. Të rinjtë kundrejt të moshuarve: A është kjo vijë beteje një kërcënim real për koalicionin qeverisës?
Për socialdemokratët, Ministri i Financave dhe Zëvendëskancëllari Lars Klingbeil njoftoi se partia e tij nuk ishte e përgatitur të diskutonte ndonjë ndryshim të mëtejshëm. Në një aktivitet të SPD-së, Klingbeil tha: “Le të jem plotësisht i qartë: Ky ligj nuk do të ndryshohet.”
Ministrja e CDU-së bën thirrje për shtyrje
Ministrja e Ekonomisë Katherina Reiche (CDU) i sheh gjërat shumë ndryshe: Pensionet nuk duhet të bëhen një barrë e mëtejshme për kostot tashmë të larta të punës dhe pagave, tha ministrja. Për të qetësuar situatën, Ministrja e Arsimit Karin Prien (CDU) sugjeroi shtyrjen e votimit – i planifikuar për seancat e ardhshme të Bundestagut para Krishtlindjeve.
Merz dhe Dobrindt e hodhën poshtë menjëherë këtë. Por sa nervoze është qeveria tani u bë e qartë kur Friedrich Merz u shfaq në “Samitin Ekonomik” të “Süddeutsche Zeitung” (SZ) të hënën. Atje, ai kundërshtoi thashethemet se mosmarrëveshja për pensionet mund të çojë në rënien e koalicionit qeverisës dhe se Merz dhe aleanca e tij CDU/CSU do të duhet të vazhdojnë të punojnë vetëm në një qeveri minoritare. Kancëllari tha: “Nga perspektiva ime, të bësh diçka të tillë është jashtë diskutimit.” Ai pyeti: “A beson dikush seriozisht se ne mund të punojmë në këtë Bundestag gjerman me shumica në ndryshim dhe prapë të prodhojmë legjislacion të arsyeshëm?”
A do të ketë marrëveshje me SPD?
Kancëllari tani do të përpiqet të bindë SPD-në të bëjë një lëshim të vogël: Në një “tekst shoqërues” të projektligjit, mund të bihet dakord të diskutohen përsëri zhvillimet e pensioneve pas vitit 2031, por në këmbim, të miratohet reforma e pensioneve e miratuar tashmë nga kabineti siç është planifikuar. Mbetet për t’u parë nëse socialdemokratët dhe anëtarët e rinj të parlamentit CDU/CSU do të bien dakord për këtë.
Ministrja e Çështjeve Sociale e SPD-së, Bärbel Bas, tha në Samitin Ekonomik të SZ-së se nëse paketa e pensioneve nuk miratohet: “Atëherë do të ketë trazira të konsiderueshme në partinë time dhe grupin tim parlamentar.” Ajo nuk e sheh përgjegjësinë tek SPD-ja: “Ata që aktualisht po rrezikojnë koalicionin janë në CDU/CSU.”