“`html
Ngricat pas përmbytjeve shkatërrojnë prodhimin bujqësor
Uji që mbuloi fushat dhe serat dëmtoi prodhimin në fazën e vjeljes, ndërsa ngricat e dy ditëve të fundit kanë shkaktuar dëme të rënda te fidanët e sezonit të hershëm në zonat me bujqësi intensive të qarqeve Berat, Lushnjë dhe Fier.
Ngricat e para të vitit, pas përmbytjeve dhe sërish ngricat e fundit, i kanë dhënë goditjen përfundimtare prodhimit bujqësor intensiv. Ministria e Mbrojtjes raportoi se deri të premten ishin përmbytur rreth 13 mijë hektarë tokë.
Në zonat me bujqësi intensive të Myzeqesë, përmbytjet e fundit kanë prekur drejtpërdrejt fshatra të njohur për serat dhe prodhimin e hershëm, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme në struktura, fidanë dhe tokë bujqësore.
Në territorin e Lushnjës, më të goditurat kanë qenë zona si Plug, Karavasta e Re dhe Krutje. Këtu, uji ka hyrë në parcelat me sera plastike, duke i mbajtur për ditë të tëra nën ujë dhe duke dëmtuar prodhimin e perimeve të stinës së hershme. Këto fshatra kanë një përqendrim të lartë serash që furnizojnë eksportin.
Në Fier, përmbytjet kanë prekur fshatra me traditë në kultivimin në sera, si Hoxhara, Suk 1 dhe Kallm i Madh. Në këto zona, uji ka mbuluar jo vetëm tokën bujqësore, por edhe rrugicat lidhëse dhe kanalet anësore, duke e bërë të pamundur ndërhyrjen e shpejtë të fermerëve për shpëtimin e serave, siç pohojnë ata.
Dëmet nuk janë kufizuar vetëm te prodhimi aktual, por edhe te përgatitja e tokës për ciklin e ardhshëm të mbjelljeve.
Mariglen Ziu, një fermer që kultivon sipërfaqe të mëdha me sera në Samaticë, tha se në qarkun e Beratit, përmbytjet kanë prekur veçanërisht fshatra përgjatë ultësirës dhe afër lumenjve, si Otllak, Velabisht dhe Kozare. Toka me sera dhe kultura perimore ka mbetur e përmbytur për periudha të zgjatura, duke sjellë kalbje të rrënjëve, humbje të fidanëve dhe, në shumë raste, nevojën për të rifilluar të gjithë ciklin e prodhimit nga e para.
“Ngricat e dy ditëve të fundit dëmtuan të gjitha bimët e tjera që nuk ishin të mbuluara nga uji,” shtoi ai.
Gjithashtu, dëme ka edhe në blegtori. Në Dimal të Beratit, rreth zonave Banaj dhe Sheq, ka pasur humbje të rezervave ushqimore, ndërsa mijëra shpendë kanë ngordhur. Të gjitha zonat e përmbytura janë në emergjencë për ushqime për bagëtitë.
Të dhënat e INSTAT tregojnë se zonat e përmbytura kontribuojnë në 65% të prodhimit të perimeve në vend dhe dominojnë pothuajse 80% të eksporteve të prodhimeve të freskëta.
Përveç dëmit ekonomik për fermerët, këto dëmtime pritet të ndikojnë negativisht në çmimet e pakicës të prodhimeve bujqësore dhe gjithashtu në eksportet e këtij grupi.
Vitin e kaluar, eksportet e ushqimeve dhe pijeve ishin të vetmet që ruajtën ritmet e rritjes gjatë gjithë vitit, ndryshe nga grupet e tjera që janë në trend rënës dhe me luhatje prej gati dy vitesh.
Humbjet nga përmbytjet dhe ngricat janë më të mëdha se kapaciteti financiar i një familjeje bujqësore. Fermerët shqiptarë as marrin subvencione dhe as nuk janë të siguruar, kështu që janë të ekspozuar plotësisht ndaj humbjeve.
Në vendet e BE-së, një pjesë e primit të sigurimit mbulohet nga shteti, duke e bërë sigurimin të përballueshëm. Në Shqipëri, kjo mungesë e mbështetjes i lë fermerët të vetëm përballë kushteve klimatike.
“`