OKB: Një grua vritet nga partneri ose i afërmi i saj çdo 10 minuta
Jo më pak se pesëdhjetë mijë gra dhe vajza u vranë nga të afërmit e tyre në vitin 2024, çka do të thotë se një grua humbi jetën çdo dhjetë minuta. Këto shifra, të publikuara sot nga OKB-ja, denoncojnë mungesën e “progresit të vërtetë” në luftën kundër femicidit.
Vitin e kaluar, 83,000 gra dhe vajza u bënë viktima të vrasjeve të qëllimshme në të gjithë botën. Nga këto, 60% u vranë nga partneri i tyre ose një anëtar i familjes. Këto të dhëna vijnë nga një raport i përpiluar nga UN Women dhe Zyra e Kombeve të Bashkuara për Kontrollin e Drogave dhe Parandalimin e Krimit (UNODC), i cili u publikua me rastin e Ditës Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës ndaj Grave.
Rreth 50,000 gra dhe vajza u vranë nga partnerët e tyre ose nga të afërm të ngushtë (si babai, xhaxhai, vëllai, apo edhe nëna). Kjo përkthehet në 137 gra të vrarë çdo ditë, ose një çdo dhjetë minuta.
Ky vlerësim, bazuar në analizën e statistikave nga 117 vende, është pak më i ulët se ai i vitit 2023 (51,100). Megjithatë, raporti thekson se “ndryshimi nuk tregon një rënie të vërtetë”, duke ia atribuuar këtë ndryshim mënyrave të ndryshme të mbledhjes së statistikave nga vende të ndryshme.
Përkundrazi, dy agjencitë e OKB-së shprehin shqetësim, duke vënë në dukje se shifrat “mbeten të pandryshuara, pavarësisht viteve të angazhimeve globale”. Femicidi vazhdon të marrë jetën e dhjetëra mijëra grave dhe vajzave në mbarë botën çdo vit, “pa asnjë shenjë të vërtetë përmirësimi”. Raporti nënvizon se “shtëpia mbetet vendi më i rrezikshëm për gratë dhe vajzat”.
Edhe pse gratë përbënin vetëm 20% të viktimave të vrasjeve në nivel global në vitin 2024, 60% e tyre u vranë në hapësira private. Në krahasim, vetëm 11% e vrasjeve të meshkujve u kryen në ambiente të tilla.
Ndërsa asnjë rajon i botës nuk është i lirë nga ky problem, numri më i lartë i viktimave të femicidit nga të afërmit e tyre u regjistrua përsëri në Afrikë, me rreth 22,000 raste.
“Femicidi nuk ndodh nga askund. Është pjesë e një cikli dhune që mund të fillojë me kontroll shtrëngues, kërcënime ose ngacmime, përfshirë edhe në botën dixhitale,” komenton Sarah Hendrix, drejtoreshë e politikave në UN Women.
Raporti thekson se zhvillimi i teknologjive të caktuara jo vetëm që ka përkeqësuar dhunën ndaj grave, por ka krijuar edhe lloje të reja të saj, siç është publikimi i imazheve dhe të dhënave pa pëlqimin e tyre, dhe përhapja e videove të njohura si “deepfakes”, të krijuara me mjete të inteligjencës artificiale.
“Dhuna online nuk kufizohet vetëm në hapësirën kibernetike. Ajo mund të ketë dobësim jashtë botës dixhitale dhe, në rastet më të këqija, dëmtim fatal, madje edhe femicid. Për të parandaluar këto vrasje, është e nevojshme të miratohen ligje që do të njohin format e ndryshme të dhunës që vuajnë gratë dhe vajzat, online dhe offline, dhe do t’i mbajnë autorët përgjegjës, përpara se të bëhen vrasës,” këmbënguli Sarah Hendrix.