“`html
Fermerët Paralajmërojnë Rikthimin e Protestave në Shtator, Kërkojnë Naftë pa Akcizë dhe Subvencione Më të Larta
Fermerët dhe blegtorët po paralajmërojnë rikthimin e protestave në fillim të muajit shtator, nëse kërkesat e tyre lidhur me mbështetjen financiare dhe kostot e prodhimit nuk merren parasysh nga Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural.
Problematikat kryesore që vijojnë të penalizojnë sektorin dhe konkurrueshmërinë e tij përfshijnë subvencionet e ulëta në bujqësi dhe blegtori krahasuar me vendet e rajonit, kostot e larta të prodhimit, mungesën e kanaleve ujitëse dhe heqjen e lehtësirës së naftës pa akcizë.
Në javën e parë të shtatorit, përfaqësues të fermerëve dhe blegtorëve pritet t’i paraqesin Ministrisë së Bujqësisë një paketë kërkesash, që fokusohen kryesisht në skemën kombëtare të bujqësisë, subvencionet, TVSH-në dhe kostot e prodhimit.
Ndër kërkesat kryesore të blegtorëve, sipas anëtarëve të Shoqatës së Blegtorëve Prodhues të Qumështit, është rishikimi i skemës kombëtare, sidomos heqja e pragjeve për përfitimin e rimbursimeve direkte për bagëtitë. Ata do të kërkojnë gjithashtu rritjen e subvencionit për lopët nga 12 mijë në 20 mijë lekë për krerë, uljen e TVSH-së dhe rregullimin e etiketimit të produkteve të bulmetit vendas që përdorin qumësht të importuar.
Nëse këto kërkesa nuk reflektohen në ndryshimet fiskale dhe skemën kombëtare për vitin 2027, fermerët paralajmërojnë protesta. Diskutohet mundësia që këtë herë në protestë të marrin pjesë edhe traktorët, duke çuar kërkesat përtej formatit të zakonshëm të protestave të mëparshme.
Subvencionet dhe Nafta pa Akcizë, Kërkesat Kryesore të Fermerëve
Për blegtorët, problemi thelbësor mbetet hendeku në mbështetjen shtetërore krahasuar me vendet e rajonit. Dashamir Çela, drejtues i një ferme me 60 krerë lopë në fshatin Samaticë të Beratit, shprehet për Monitor se mungesa e konkurrueshmërisë po e bën gjithnjë e më të vështirë vijimin e aktivitetit.
“Blegtoria është në ditët e saj më të këqija. Mungesa e konkurrueshmërisë është një nga problemet kryesore me të cilat po përballen edhe ata pak blegtorë që kanë mbetur në vend. Ne prodhojmë me kosto të lartë për shkak të një sërë problemesh që ka sektori, si çmimi i lartë i naftës, mungesa e kanaleve ujitëse, dhe subvencionet e ulëta,” – shpjegon ai.
Çela sjell si shembull Serbinë, ku një blegtor merr subvencione direkte për krerë lopë prej 350 eurosh, plus 16 lekë për litër qumësht të prodhuar. Një fermer atje me një fermë të ngjashme përfiton rreth 45 mijë euro subvencione në vit, gjë që mbron fitimin e tij dhe lejon shitjen e qumështit me çmime më të ulëta, pothuajse me koston e prodhimit. Në krahasim, blegtorët shqiptarë përfitojnë vetëm 12 mijë lekë subvencion për lopë, dhe me ndryshimet e fundit, u hoqën subvencionet për viçat.
“Rishikimi i subvencioneve, pra rritja e masës së tyre dhe heqja e pragjeve për krerët, mbetet një nga kërkesat kryesore të sektorit. Kërkojmë zgjidhje përmes ndërhyrjeve fiskale në hartimin e projektbuxhetit dhe paketës së ardhshme fiskale,” – thekson Çela.
Diferenca me vendet e rajonit po ndikon drejtpërdrejt në çmimet e qumështit dhe furnizimet e përpunuesve. Sipas ekspertëve të bujqësisë nga Kosova, subvencionet arrijnë në 600 euro për krerë lopë, ndërsa në Maqedoninë e Veriut, fermeri subvencionohet me 250 euro për krerë lopë, plus 10 lekë për litër qumësht, duke arritur një mbështetje vjetore rreth 900 euro për qumështin.
Ky presion i dyfishtë, që vjen nga kostot e larta të ushqimit të kafshëve dhe çmimi i naftës për punimin e tokave, i cili rrit kostot, ndërsa ul konkurrueshmërinë kundrejt prodhuesve të rajonit, është një sfidë e vazhdueshme për fermerët vendas.
Ndryshimet në Skemën Kombëtare dhe Reagimi i Fermerëve
Në mars të këtij viti, qeveria miratoi një rishikim të skemës kombëtare të bujqësisë, ku një ndër ndryshimet më të diskutueshme ishte heqja e skemës së naftës pa akcizë, në fuqi që nga viti 2021. Ministria e Bujqësisë argumentoi se lehtësirat për fermerët do të kompensoheshin përmes një skeme të re, e cila parashikon kompensimin e 10% të TVSH-së së paguar për inputet bujqësore, nëpërmjet autofaturave të blerjeve të lëshuara nga përpunuesit.
Nga ana tjetër, këto ndryshime sollën rritjen e masës së disa subvencioneve direkte dhe uljen e pragjeve të numrit të kafshëve për përfitimin e tyre. Për shembull, nëse një blegtor përfitonte 10 mijë lekë subvencion direkt në vitin 2025, për vitin 2026 do të përfitonte 12 mijë lekë për krerë. Mbështetja për bagëtitë e imëta u rrit gjithashtu nga 1,200 në 1,500 lekë. Skema e re përgjysmoi edhe pragjet e numrit të kafshëve në fermë për përfitimin e subvencioneve: pragu për fermat me lopë u ul nga jo më pak se 10 lopë në jo më pak se 5 lopë, dhe për bagëtitë e imëta nga 100 në 50 krerë.
Megjithatë, këto ndryshime nuk u pritën mirë nga fermerët dhe blegtorët, të cilët kërkojnë mbështetje më të madhe dhe masa që, sipas tyre, të garantojnë konkurrueshmërinë e prodhimit vendas.
Në fillim të prillit, qindra fermerë protestuan para Ministrisë së Bujqësisë, duke kërkuar rikthimin e naftës pa akcizë dhe rritjen e subvencioneve për lopët. Heqja e skemës së naftës erdhi në një periudhë kur kostot e karburanteve dhe të inputeve bujqësore ishin në rritje, duke shtuar më tej presionin mbi fermerët.
Pas disa orësh protestë, një delegacion i fermerëve zhvilloi një takim me ministrin e Bujqësisë dhe atë të Financave, ku u diskutuan mundësitë për rishikimin dhe plotësimin e kërkesave në muajin shtator. Përfaqësuesit e sektorit kanë shprehur për Monitor se kërkojnë që ndryshimet të reflektohen para hartimit të paketës fiskale dhe projektbuxhetit për vitin 2027. Përndryshe, protestat mund të rikthehen, këtë herë me një kërkesë më të gjerë për uljen e kostove dhe rritjen e mbështetjes për sektorin vendas.
“`