Përshëndetje! Do të analizoj titullin dhe përmbajtjen e artikullit, duke ruajtur rregullat e sigurisë dhe duke rishkruar tekstin në shqip standard me etiketa HTML të thjeshta.
***
### **Varësia nga produktet e huaja thellohet: Importet e ushqimeve u rritën me 16% në janar-prill**
Artikujt ushqimorë treguan një rritje të ndjeshme të importeve gjatë katërmujorit të parë të vitit 2026. Kjo rritje përfshin edhe mallra që Shqipëria ka kapacitetet dhe kushtet klimatike për t’i prodhuar vetë. Sipas të dhënave zyrtare nga INSTAT, sasia e përgjithshme e importeve të ushqimeve shënoi një rritje prej 16.1% në periudhën janar-prill 2026, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraardhës.
Një shqetësim kryesor është dështimi në plotësimin e nevojave bazë me prodhim vendas, sidomos për produktet kryesore të shportës dhe bujqësisë. Kjo ndodh në një kohë kur rritja e numrit të turistëve do të duhej të ishte një mundësi e madhe për nxitjen e prodhimit vendas.
Konkretisht:
- Importi i zarzavateve ka pësuar një rritje prej 14.0%.
- Frutat dhe arrat e ngrënshme kanë shënuar një rritje prej 11.0%.
- Në importin e produkteve të bulmetit, vezëve dhe mjaltit është regjistruar një rritje prej 10.0%.
Ky trend tregon se paratë e konsumatorëve vendas po shkojnë për të financuar bujqësinë e vendeve të tjera, duke zhvlerësuar potencialin prodhues të vendit, në vend që të konsumohen prodhimet e freskëta të fermerëve shqiptarë.
Përtej produkteve të freskëta, zgjerimi i importeve është edhe më i theksuar në sektorë të tjerë të industrisë ushqimore dhe bujqësore. Rritjen më të madhe rekord e kanë shënuar farat vajore dhe bimët industriale apo medicinale, importi i të cilave është rritur me 140.3%. Importet e drithërave gjithashtu janë rritur me 30.3%. Adi Haxhiymeri, një nga importuesit më të mëdhenj të drithërave, ka deklaruar se blerjet jashtë vendit u nxitën pas luftës në Iran për shkak të frikës nga bllokimet e mundshme dhe rritjes së çmimeve.
Në këtë panoramë të përgjithshme rritjeje, vetëm një numër i kufizuar kategorish kanë shënuar rënie të importeve:
- Peshku dhe kafshët guackore pësuan rënie me 13.9%.
- Sheqernat dhe ëmbëlsirat patën një rënie prej 7.8%.
- Grupi i kafesë, çajit dhe erëzave shënoi rënie prej 1.7%.
Rritja e importeve të zarzavateve dhe frutave në këto nivele tregon se prodhuesit vendas po humbin terren përballë konkurrencës së huaj, e cila shpesh është e mirësubvencionuar. Nga ana tjetër, fermerët tanë përballen me kosto të larta të lëndëve të para. Nafta, plehrat kimike, fidanët dhe inputet e tjera bujqësore shpesh janë më të shtrenjta se në vendet e rajonit. Kjo bën që çmimi final i produktit vendas të jetë më i lartë se ai i produkteve që vijnë nga jashtë, duke favorizuar kështu importet në vend të prodhimit vendas.
Gjithashtu, emigrimi masiv i të rinjve dhe lëvizja drejt qyteteve të mëdha ka sjellë boshatisjen e zonave rurale. Ky plakje e popullsisë në fshat ka sjellë mungesë të theksuar të krahut të punës për bujqësinë, duke rritur kostot e pagave për punëtorët e mbetur dhe duke tkurrur sipërfaqet e mbjella.
Gjatë viteve të fundit, forcimi i jashtëzakonshëm i Lekut kundrejt Euros i ka bërë mallrat e importuara shumë më të lira për t’u blerë në tregun shqiptar. Ky faktor ka favorizuar drejtpërdrejt tregtarët që importojnë nga jashtë, duke goditur në të njëjtën kohë eksportuesit vendas dhe prodhuesit që konkurrojnë me këto importe.