INSTAT kërkon një model të ri për vlerësimin e emigracionit neto
Shqipëria përballet me një sfidë që shtrihet përtej vetë fenomenit të emigracionit, duke u fokusuar në mënyrën e saktë të matjes së tij. Një raport i përgatitur nga INSTAT dhe i prezantuar në Konferencën e Statisticienëve Evropianë të Komisionit Ekonomik të Kombeve të Bashkuara për Evropën (UNECE) thekson nevojën për përdorimin e burimeve të shumta të të dhënave për të siguruar rezultate më të besueshme në vlerësimin e migracionit neto në vend.
Dokumenti, me titull ECE/CES/2026/28 dhe i publikuar më 10 qershor 2026, propozon atë që autorët e quajnë një “qasje shumëburimore për vlerësimin e migracionit neto në Shqipëri”. Ky koncept analizon mënyrat se si statistikat dhe të dhënat administrative nga burime të ndryshme mund të kombinohen për të përmirësuar cilësinë e matjeve.
Raporti nuk përqendrohet në numrin e personave që largohen apo kthehen në vend. Përkundrazi, ai trajton një çështje metodologjike thelbësore: sa të sakta dhe sa të krahasueshme janë të dhënat mbi të cilat institucionet mbështeten për të vlerësuar migracionin neto.
Sipas autorëve, matja e migracionit mbetet komplekse pasi asnjë burim i vetëm nuk arrin të pasqyrojë plotësisht lëvizjet e popullsisë. Për këtë arsye, studimi propozon integrimin dhe pajtimin e burimeve të ndryshme për të ndërtuar vlerësime më të qëndrueshme.
“Qëllimi i studimit është të zhvillojë një vlerësim më të besueshëm dhe më të saktë të tendencave të migracionit neto në Shqipëri”, thuhet në dokument. Analiza mbështetet në krahasimin e të dhënave që vijnë nga sisteme të ndryshme statistikore dhe administrative.
Raporti sugjeron se përdorimi i një qasjeje shumëburimore mund të ndihmojë në reduktimin e mospërputhjeve që shfaqen kur migracioni matet nga institucione të ndryshme. Autorët argumentojnë se cilësia e të dhënave është thelbësore për prodhimin e statistikave më të sakta mbi popullsinë. Në mungesë të metodave të harmonizuara, ndryshimet midis burimeve mund të ndikojnë në vlerësimet e migracionit neto dhe në interpretimin e tendencave demografike.
Shqipëria paraqitet si një rast konkret ku kombinimi i burimeve mund të prodhojë rezultate më të besueshme sesa mbështetja në një kanal të vetëm informacioni. Qasja e propozuar synon të krijojë një bazë më solide për vlerësimet e ardhshme statistikore.
Ky studim u prezantua në kuadër të punimeve të Konferencës së Statisticienëve Evropianë, një nga forumet kryesore të UNECE për metodologjitë statistikore. Mesazhi kryesor i studimit është se përmirësimi i matjes së migracionit neto kërkon integrimin e burimeve të ndryshme të të dhënave dhe zhvillimin e metodave më të avancuara të vlerësimit.
Në përfundim, autorët argumentojnë se vlerësimet më të sakta të migracionit neto kërkojnë jo vetëm më shumë të dhëna, por edhe mënyra më efektive për t’i kombinuar dhe interpretuar ato.