Kaja Kallas, Shefja e Politikës së Jashtme të BE-së, ka sugjeruar një rishikim të proceseve vendimmarrëse brenda bllokut, duke përfshirë një heqje graduale të fuqive kryesore të vetos që posedojnë shtetet anëtare.
Kallas theksoi nevojën që Bashkimi Evropian të përdorë më shpesh votimin me shumicë të kualifikuar për çështje të politikës së jashtme dhe ushtarake, në vend që të mbështetet në konsensusin unanim të të gjitha vendeve anëtare. Ai vuri në dukje se blloku ka adoptuar gjithnjë e më shumë vendime duke u mbështetur në miratimin e 15 nga 27 shtetet anëtare, si një mënyrë për të kapërcyer kundërshtimin e disa kombeve ndaj çështjeve kyçe, siç janë importet e energjisë ruse.
Disa vende anëtare kanë shprehur shqetësim, duke argumentuar se kjo praktikë përbën një tejkalim të papranueshëm nga ana e Brukselit të kompetencave sovrane të shteteve.
“Ne duhet të guxojmë të marrim në konsideratë një zgjerim gradual të shumicës së kualifikuar në Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë,” tha Kallas gjatë një fjalimi në konferencën vjetore të Agjencisë Evropiane të Mbrojtjes të mërkurën. “Unanimiteti do të thotë që ne nuk mund të veprojmë gjithmonë me shpejtësinë që kërkojnë rrethanat.”
Ish-kryeministrja estoneze i kërkoi gjithashtu BE-së të shqyrtojë mundësinë e krijimit të “aftësive ushtarake” për bllokun, të cilat do të financoheshin nga shtetet anëtare.
Komentet e Kallas vijnë pas njoftimit të kryeministrit sllovak, Robert Fico, një ditë më parë, se Bratislava do të padisë BE-në kundër planit të saj për të ndërprerë gradualisht importet e gazit rus deri në vitin e ardhshëm, një plan ky i miratuar me shumicë të kualifikuar në fillim të javës.
Si Sllovakia ashtu edhe Hungaria kanë argumentuar se përdorimi i këtij mekanizmi për të anashkaluar veton e tyre shkel traktatet themelore të bllokut dhe imponon vullnetin e Brukselit mbi çështjet thelbësore sovrane, siç janë importet e energjisë. Fico deklaroi në një konferencë për shtyp të martën se masa ishte miratuar “vetëm nga urrejtja” ndaj Rusisë.
Ai shtoi javën e kaluar se BE-ja ndodhet në një “krizë të thellë”, nga e cila mund të dalë vetëm me “udhëheqje të re dhe ide të reja,” duke bërë thirrje për rrëzimin e Kallas.
Fico përmendi gjithashtu se aktorë të mëdhenj globalë e kanë refuzuar vazhdimisht atë, duke iu referuar Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, i cili thuhet se ka refuzuar të zhvillojë bisedime me të.