Në vijim është rishkrimi i artikullit, duke ruajtur kuptimin, tonin dhe stilin origjinal, si dhe duke përmirësuar qartësinë dhe rrjedhshmërinë.
Shtrenjtimi i kostos së jetesës, konsumatorët po kërkojnë më shumë produkte me çmime të ulëta
Sezonaliteti dhe ndryshimet demografike vazhdojnë të kenë ndikim në konsumin. Në muajin janar, importet e makaronave, orizit dhe vajit kanë shënuar ulje. Supermarketet raportojnë se kërkesa për produktet ushqimore bazë është e qëndrueshme, por konsumatorët po tregohen më të kujdesshëm, duke favorizuar produkte me çmime më të përballueshme. Emigracioni po ndikon gjithashtu ndjeshëm në kërkesën në bare dhe restorante. Pritet një rigjallërim i sektorit falë turizmit.
Në fillim të këtij viti, importet e produkteve ushqimore bazë, duke përfshirë orizin, makaronat dhe vajin, kanë rënë në krahasim me vitin paraardhës. Megjithatë, sipas rrjeteve të supermarketeve, kërkesa e konsumatorëve nuk është tkurrur, por ka ndryshuar sjellja e tyre, duke u orientuar drejt produkteve me çmime më të ulëta. Kompanitë importuese të produkteve ushqimore shpjegojnë se, pas periudhave me importe të larta, siç ishin festat e fundvitit, menaxhojnë stokun duke shfrytëzuar rezervat ekzistuese për të përballuar luhatjet e kërkesës.
Sipas të dhënave të Doganave, në muajin janar 2026, u importua një sasi prej 1.5 milionë kilogramësh makarona. Në krahasim me janarin 2025, sasia e makaronave të importuara ra me 4%. Megjithatë, importet me bazë vjetore shfaqin rritje, pasi në vitin 2025, importi i makaronave u rrit me 9% krahasuar me vitin paraardhës.
Ecuria e ngjashme vihet re edhe te importet e orizit në muajin janar. Të dhënat e Doganave tregojnë se në janar 2026 u importua 1.2 milion kg oriz, duke shënuar një ulje prej 8% krahasuar me janarin 2025. Për produktin e orizit, importet kanë vijuar tendencën e vitit 2025, duke u ulur me 10% krahasuar me vitin 2024.
Kompanitë importuese dhe paketuese të produkteve ushqimore raportojnë një rënie të kërkesës për mallra konsumi në muajin janar, të ndikuar nga menaxhimi i rezervave që familjarët bëjnë nga blerjet e mëdha gjatë festave të fundvitit. Në muajin shkurt, kërkesa për mallrat kryesore ushqimore mbeti e njëjtë me vitin paraardhës.
“Konsumi bie gjithmonë në muajin janar, për shkak të furnizimeve me sasi më të lartë që familjarët kryejnë gjatë festave të fundvitit. Veçanërisht në dhjetor, familjet blejnë më shumë produkte ushqimore. Si rezultat i krijimit të rezervave, në janar, konsumi bie ndjeshëm. Pra, janari është një muaj i veçantë dhe çdo vit shoqërohet me ulje të konsumit. Ndërkohë, për muajin shkurt, të dhënat e kompanisë tregojnë se kërkesa për produktet ushqimore paraqitet e njëjtë me shkurtin 2025. Për të ruajtur kërkesën e qëndrueshme në periudha luhatje, kemi shtuar gamën e llojeve të artikujve, përfshirë edhe artikuj të njëjtë me çmime të ndryshme,” tha Eleni Babameto, nga kompania “Teuta”.
Supermarketet: Konsum i qëndrueshëm, por kërkohen më shumë mallra me çmime të lira
Përfaqësues të supermarketeve raportojnë se në muajt janar-shkurt, kërkesa për produktet ushqimore bazë mbetet e njëjtë krahasuar me janar-shkurt 2025, por konsumatori vijon të jetë i orientuar kryesisht drejt produkteve me çmime më të lira.
Klaudja Karabolli, Drejtoreshë Marketingu për rrjetin e supermarketeve “Big Market”, u shpreh se në muajt janar-shkurt 2026, është reflektuar një konsum relativisht i qëndrueshëm, me rritje të lehtë në volum për disa kategori bazë të produkteve ushqimore. “Nuk konstatohet tkurrje e kërkesës, por vihet re një konsum më i matur dhe më i planifikuar. Struktura e shportës ka pësuar ndryshim: konsumatori është më racional, analizon më shumë çmimet dhe orienton buxhetin drejt produkteve me raport optimal cilësi–çmim.”
Lidhur me ecurinë e kërkesës për produkte kryesore si oriz, makarona, vaj, vezë, zonja Karabolli tha se vijon të jetë konstante. “Krahasuar me vitin e kaluar, vihet re një orientim më i theksuar drejt produkteve më të përballueshme brenda kategorive përkatëse,” pohoi ajo.
Sipas përfaqësueses së “Big Market”, është rritur interesi për ofertat promocionale, si pjesë e një kulture konsumi më të planifikuar dhe të ndërgjegjshëm. “Ndër faktorët kryesorë që kanë ndikuar në këtë tendencë përmenden ndikimi i inflacionit në fuqinë blerëse, sezonaliteti, mekanizmat promocionalë, si dhe ndryshimet në stilin e jetesës. Konsumatori i sotëm është më i kujdesshëm, më racional dhe më i orientuar drejt optimizimit të shpenzimeve,” thekson zonja Karabolli.
Ajo shtoi se në muajt në vijim, pritshmëritë për ecurinë e konsumit janë pozitive. “Sezoni veror pritet të ndikojë në rritjen e volumit të shitjeve, veçanërisht në zonat turistike. Për këtë arsye, kompania po punon për optimizimin e stokut dhe të zinxhirit logjistik. Ndryshimet demografike po luajnë gjithashtu rol të rëndësishëm në formësimin e strategjive të zgjerimit. Urbanizimi dhe transformimi i strukturës familjare po ndikojnë drejtpërdrejt në kërkesë, ndërsa vendimmarrja për hapjen e pikave të reja mbështetet në analiza të densitetit të popullsisë dhe të potencialit ekonomik të zonave përkatëse,” theksoi zonja Karabolli.
Vajrat, çmimet janë stabilizuar, por importet bien
Edhe te grupi “Vajra dhe dhjamëra kafshore apo vegjetale” ka pasur rënie të importeve. Sipas INSTAT, për muajin janar 2026, importet e këtij grupi ranë me 9% krahasuar me janarin 2025. Rënie të importeve pati edhe gjatë vitit 2025, ku importet ranë me 4% krahasuar me vitin paraardhës.
Importuesit dhe ambalazhuesit e vajit të lulediellit pohojnë se rënia e popullsisë dhe emigracioni po ndikojnë te kërkesa. Në vitin 2024, ardhja e turistëve gjatë muajve të verës ndryshoi konsumin për vajin e lulediellit. Deri në fillim të qershorit 2023, importuesit raportonin shitje rreth 40% më të ulëta se viti paraardhës, për shkak të emigrimit të lartë dhe mbiprodhimit të vajit të ullirit.
Faktor tjetër që ka kontribuar në përmirësimin e kërkesës për këtë produkt është edhe ulja e çmimit. Për dy vite tashmë, çmimet me shumicë janë stabilizuar. Vaji i lulediellit po tregtohet me shumicë nën 200 lekë për litër (150-180 lekë për litër). Rënia e çmimit filloi në qershor 2022, kur filloi të importohej vaji nga depozitat e Ukrainës drejt vendeve kufitare, pasi transporti detar ishte i bllokuar nga lufta. Në korrik 2022, çmimi i vajit u ul me 24% krahasuar me shitjen pas luftës. Pas fillimit të luftës Rusi-Ukrainë dhe vështirësive në importin e vajit të lulediellit, çmimet në tregun shqiptar u rritën me rreth 33%. Në mars 2022, çmimi i vajit të lulediellit ishte 330 lekë për litër, nga 249 lekë për litër në shkurt (32.5% rritje). Më pas, çmimi u rrit edhe me rreth 9%, duke arritur 370 lekë për litër, ndërsa në mes të prillit, çmimi me pakicë arriti kulmin prej 400 lekë për litër.
Gruri me rënie të fortë importesh në janar, furnizimet po orientohen nga Kaukazi
Importet e grurit për vitin 2025, sipas të dhënave të Doganave, arritën në 205.7 mijë tonë, duke u rritur me 1% krahasuar me vitin 2024. Në muajin janar 2026 u importuan 6,708 tonë grurë, duke shënuar sasinë më të ulët të importeve që prej vitit 2018. Në krahasim me janarin 2025, importet ranë me 37%.
Përfaqësuesit e kompanive të blojës shpjegojnë se kjo rënie është rezultat i përdorimit të rrugëve të reja të furnizimit. “Aktualisht, kompanitë e blojës po furnizohen kryesisht nga Kaukazi, ku gruri ka cilësi më të mirë dhe çmim më të leverdishëm sesa në Serbi. Megjithatë, për shkak të motit të ftohtë dhe ngricave të shumta gjatë muajve janar-shkurt, furnizimi ka qenë i kufizuar, megjithëse kompanitë kishin krijuar rezerva në dhjetor. Furnizimet nga Serbia vazhduan, por në sasi të vogla,” sqaroi një nga administratorët e kompanive të blojës.
Megjithatë, kërkesa për miell raportohet rreth 20% më e ulët krahasuar me një vit më parë, për shkak të emigracionit dhe ndryshimeve demografike.
Vijon rritja e fortë e importeve të misrit për blegtorinë; çmimi i importit deri në 60% më i lirë
Tregu i misrit vijon të ndjekë tendencën e fortë të rritjes së importeve, si pasojë e çmimeve më të favorshme në tregjet ndërkombëtare dhe kostove të larta të prodhimit vendas. Në vitin 2025, sipas Doganave, u importua rreth 120.6 mijë tonë misër, duke u rritur me 30% krahasuar me vitin paraardhës. Shtimi i importeve ka vijuar edhe gjatë 2026; në janar u importuan 12.8 mijë tonë, një rritje prej 65% krahasuar me janarin 2025.
Misri është një nga produktet bazë për ushqimin e bagëtive, dhe çmimi i tij ndikon drejtpërdrejt në koston e prodhimit të mishit, qumështit dhe nënprodukteve të tyre. Drejtues të Shoqatës së Blegtorëve pohuan se fermat e mesme dhe të mëdha po orientohen gjithnjë e më shumë drejt misrit të importuar, për shkak të diferencës së çmimit dhe kostove më të ulëta të transportit në raport me prodhimin vendas.
Ardit Bali, fermer dhe drejtues i një farmacie bujqësore, pohon se gjatë muajve të dimrit, çmimi i misrit të shitur në vend vijon të mbetet më i lartë se ai i importit. Ai thekson se, krahasuar me vendet e rajonit, çmimi i misrit për përdorim në blegtori në tregun vendas është rreth 60% më i shtrenjtë. “Aktualisht, çmimi i shitjes së misrit nga Saranda arrin në 320 euro për ton (rreth 32 lekë/kg). Ndërkohë, për furnizimet nga Greqia, çmimi është rreth 240 euro për ton (24 lekë/kg), ndërsa nga Serbia dhe Maqedonia e Veriut varion nga 200 deri në 205 euro për ton (rreth 20 lekë/kg),” thotë Bali.
Bien importet e qumështit
Importet e qumështit në vitin 2025 ranë 20% krahasuar me vitin paraardhës. Rënie e importeve u shënua edhe në muajin janar 2026, ku u importua 1.2 milion litra, duke shënuar një ulje prej 26% krahasuar me janarin 2025.
Qumështi i importuar përdoret kryesisht si lëndë e parë nga përpunuesit e produkteve të bulmetit, për shkak të çmimit më të lirë nga furnizimet nga Italia apo Hungaria. Kompanitë e përpunimit të qumështit parashikojnë rritje të importit për muajt mars dhe prill, me qëllim krijimin e rezervave për shitjet e stinës së verës. Përveç çmimit, shkak për importet po bëhet edhe shtimi i rasteve me lëndën aflatoksinë, një substancë toksike dhe kancerogjene.
Problem në vend, si për prodhuesit ashtu edhe për industrinë përpunuese, vijon të mbetet kostoja e lartë e prodhimit të qumështit. Aktualisht, çmimi i qumështit të lopës për grumbullim nga fermat e vogla dhe të mesme ka arritur 50 lekë për litër. Për kryetarin e Shoqatës së Blegtorëve, Gentian Lalaj, grumbullimi i qumështit me këtë çmim nuk i nxit fermerët të shtojnë prodhimin, madje shumë prej tyre po therin lopët. “Prej 2-3 muajsh, shumë fermerë në zonën e Samaticës në Berat po therin lopët, pasi me këtë kosto të lartë dhe çmim të ulët grumbullimi nuk është e leverdishme mbajtja e lopëve. Në ndihmë të blegtorëve do të vinte vetëm nëse qeveria vendos të zbatojë një çmim të stabilizuar për grumbullimin deri në tre vite, ose të zbatohen subvencione direkte. Në të kundërt, do të rriten rastet e therjes së kafshëve,” thekson zoti Lalaj.
Kompanitë pohojnë se ecuria e konsumit për produkte të bulmetit për muajt janar-shkurt është e njëjtë krahasuar me vitin e kaluar, për shkak të sezonalitetit të përdorimit të këtyre produkteve. Përpunuesit parashikojnë rritje të konsumit për muajt e verës, e ndikuar edhe nga kërkesa e shtuar për shkak të turizmit.
Për janarin bie prodhimi dhe importi i birrës
Në muajin janar është shënuar rënie si për prodhimin ashtu edhe për importin e birrës. Sipas të dhënave, në janar 2026, prodhimi i birrës ra me 29%. Në vitin 2025, prodhimi ra me 6% krahasuar me vitin paraardhës.
Rënia e kërkesës për birrë, sipas Ardian Kostaqit, administrator i Birra Korça, lidhet me disa faktorë ekonomikë dhe sezonalë. “Së pari, përtej rënieve ciklike të muajve janar–shkurt, këtë vit vihet re tkurrje më e theksuar e konsumit për shkak të motit me reshje. Po ashtu, nisja e muajit të Ramazanit sjell ulje të konsumit të pijeve alkoolike. Një tjetër element shqetësues është dobësimi i fuqisë blerëse dhe, sipas të dhënave paraprake nga supermarketet, raportohet një rënie deri në 46% të blerjeve nga konsumatorët. Ndër faktorët afatgjatë përmenden edhe emigrimi, si dhe ndryshimi i preferencave të brezit të ri, i cili po orienton konsumin drejt alternativave të tjera. Për kompaninë, problem shtesë mbetet edhe infrastruktura, konkretisht dalja jashtë funksionit e akseve rrugore që lidhin pjesën tjetër të vendit me Juglindjen, duke ndikuar në shpërndarje dhe furnizim.”
Për importet, janari 2026 shënoi rënie 34% krahasuar me janarin 2025. Për vitin 2025, prodhimi ra me 5% krahasuar me vitin paraardhës.