**Miliarderi Andrej Babiš rikonfirmohet si Kryeministër i Çekisë**
Presidenti çek Petr Pavel njoftoi të enjten në mbrëmje synimin e tij për të emëruar sërish miliarderin Andrej Babiš si Kryeministër. Ky vendim vjen pasi Babiš premtoi të transferojë aktivitetet e grupit të tij të biznesit në një strukturë të pavarur, me qëllim shmangien e konflikteve të interesit.
Andrej Babiš, 71 vjeç, i cili më parë mbajti postin e Kryeministrit nga viti 2017 deri në 2021, mori mandatin për të formuar qeverinë nga Presidenti Pavel në fillim të nëntorit, një muaj pas fitores së partisë së tij ANO në zgjedhjet parlamentare të tetorit.
“Kam vendosur ta emëroj atë Kryeministër të martën, më 9 dhjetor, në orën 09:00,” deklaroi zoti Pavel përmes platformës X. “Në këtë mënyrë, unë respektoj rezultatet e zgjedhjeve dhe rrjedhën e negociatave për formimin e një qeverie koalicioni,” shtoi ai.
Partia ANO doli e para në zgjedhje, por nuk arriti të siguronte numrin e mjaftueshëm të vendeve në parlament për të formuar një qeveri e vetme. Kjo situatë e detyroi atë të arrinte një marrëveshje koalicioni me Partinë e Lëvizjes për Drejtësi dhe Liri (SPD) të ekstremit të djathtë dhe me partinë Zëri i Motoristëve më 3 nëntor. Pavarësisht kësaj, emërimi përfundimtar i Babiš u përball me kërkesën e Presidentit Pavel për të gjetur një zgjidhje për të parandaluar konfliktet e mundshme të interesit, duke pasur parasysh interesat dhe aktivitetet e tij afariste.
Miliarderi Babiš, kreu i grupit Agrofert, renditet si personi me pasurinë e shtatë më të madhe në Republikën Çeke, një shtet anëtar i BE-së dhe NATO-s, me 10.9 milionë banorë, sipas revistës Forbes. Presidenti Pavel do të emërojë dhe betojë qeverinë e re më vonë, në përputhje me kushtetutën çeke.
Megjithatë, mbeten dyshime rreth emërimit të Filip Turek, një figurë e njohur në partinë Zëri i Shoferëve, si ministër i mjedisit. Turek është aktualisht nën hetim për dhunë në familje dhe përdhunim, pas një ankese të bërë nga ish-partnerja e tij. Ai gjithashtu është hetuar nga policia për përshëndetje naziste të përsëritura, por çështja u mbyll pa ndjekje penale.
Gjatë fushatës elektorale, Andrej Babiš premtoi rritjen e përfitimeve sociale, reduktimin e ndihmës së Pragës për Ukrainën dhe vënien e “Republikës Çeke në vend të parë”. Rikthimi i tij në pushtet mund të sjellë rivendosjen e një aleance me Hungarinë dhe Sllovakinë, vende të cilat kanë refuzuar të ofrojnë ndihmë ushtarake për Ukrainën dhe kanë kundërshtuar sanksionet ndaj Rusisë. Babiš, së bashku me Viktor Orbán, ishte bashkëthemelues i grupit parlamentar euroskeptik “Patriotët për Evropën” në Parlamentin Evropian. Megjithatë, ai ka hedhur poshtë mundësinë e organizimit të një referendumi për tërheqjen e Republikës Çeke nga Bashkimi Evropian, një kërkesë kjo e shtruar nga partia SPD.
Babiš u përball me akuza penale për mashtrim të lidhur me subvencionet e BE-së në vitin 2007, akuza të cilat ai i ka mohuar, duke pretenduar se ishin pjesë e një fushate shpifjeje kundër tij.