Sondazhi i Gallup: Inteligjenca artificiale dhe “deepfakes” po nxisin një epidemi mashtrimesh prej 68 miliardë dollarësh në SHBA
Sipas një ankete të re të Gallup, rreth 15 milionë amerikanë humbën para nga mashtrimet në vitin 2025, ku përmbajtjet e gjeneruara nga inteligjenca artificiale (AI) dhe “deepfakes” luajnë një rol të rëndësishëm.
Humbjet totale në nivel kombëtar arritën në rreth 68 miliardë dollarë vitin e kaluar, që përkthehet në rreth 186 milionë dollarë të vjedhura çdo ditë.
Këto gjetje vijnë nga raporti i titulluar “Shtetet e Bashkuara të Mashtrimeve: Pasojat Financiare dhe Emocionale”, i cili u publikua nga Gallup dhe Aleanca Stop Scams, pas një ankete me më shumë se 5,000 të rritur amerikanë.
- 6% e të anketuarve thanë se ishin mashtruar personalisht.
- 4% tjetër thanë se një anëtar i familjes së tyre ishte mashtruar.
- Në total, 24% e amerikanëve janë mashtruar të paktën një herë gjatë jetës së tyre si të rritur.
- 10% e tyre kanë qenë viktima të mashtrimit më shumë se një herë.
Pak më shumë se një në dhjetë viktima (12%) raportuan se mashtrimi i tyre kishte përfshirë inteligjencë artificiale ose një “deepfake”. Megjithatë, autorët e anketës theksojnë se kjo shifër mund të jetë më e ulët se realiteti, pasi përmbajtja e krijuar nga AI mund të jetë e vështirë për t’u dalluar nga viktimat.
Taktikat më të zakonshme të mashtrimit përfshijnë:
- Faqet mashtruese të internetit që mbledhin të dhëna financiare (40%).
- Skemat e tarifave paraprake (24%).
- Oferta të rreme investimi (19%).
Mashtruesit shpesh paraqiteshin si:
- Staf mbështetjeje teknike (19%).
- Punonjës bankash (15%).
- Zyrtarë qeveritarë (14%).
Mashtrimet e nxitura nga AI kanë marrë forma të ndryshme vitet e fundit, duke përfshirë mashtrimet me klonimin e zërit që imitojnë të afërm ose drejtues në vështirësi, “mashtrimet romantike” duke përdorur personazhe dhe imazhe të krijuara nga AI, si dhe mashtrime video në kohë reale të përdorura në mashtrime korporative.
Një nga rastet më të kushtueshme të regjistruara ndodhi në janar 2024, ku një punonjës financash në firmën britanike të inxhinierisë Arup u mashtrua të transferonte më shumë se 25 milionë dollarë. Kjo ndodhi pasi ai mori pjesë në një video-thirrje false të nivelit të lartë, ku të gjithë pjesëmarrësit e tjerë, përfshirë atë që dukej si drejtori financiar i firmës, ishin krijuar nga AI.
Sipas anketës:
- Më shumë se gjysma e mashtrimeve vitin e kaluar (56%) përfshinin humbje prej 500 dollarësh ose më pak.
- Megjithatë, humbja mesatare për incident arriti në 5,578 dollarë, pasi disa mashtrime lejuan fitime prej dhjetëra mijëra dollarësh.
- 21% e familjeve të prekura përshkruan goditjen financiare si një “vështirësi të rëndë”, ndërsa kjo shifër arrinte në 28% për ata që fitojnë më pak se 80,000 dollarë në vit.
Përtej dëmit financiar, anketa sugjeron edhe një ndikim të përhapur psikologjik: 73% e viktimave raportuan një efekt negativ në shëndetin e tyre mendor ose mirëqenien, duke përfshirë 28% që e përshkruan ndikimin si “shumë negativ”.