“`html
Përditësimi i kontratave të energjisë: procesi dhe implikimet
Furnizuesi i Shërbimit Universal (FSHU), një entitet pjesë e OSHEE Group, ka filluar procesin e përditësimit të kontratave të energjisë elektrike. Ky proces synon të sigurojë tarifimin e drejtë të konsumatorëve, duke diferencuar në mënyrë të qartë klientët familjarë nga ata të biznesit.
Zbulimet nga terreni dhe arsyeja e procesit
Nëpërmjet grupeve të kontrollit të ngritura në terren, FSHU ka konstatuar subjekte private, kryesisht në sektorin e shërbimeve, të cilat, pavarësisht se ushtronin aktivitet biznesi, vijonin të trajtoheshin si klientë familjarë me tarifën më të ulët prej 8.5–9.5 lekë/kWh, në vend të tarifës për biznes, e cila është 14 lekë/kWh.
Algert Luzi, Administrator i FSHU, në një intervistë për “Monitor”, shpjegoi se shkaku kryesor i këtij procesi janë rastet e subjekteve private që operojnë në kate të sipërme të ndërtesave shumëkatëshe, si dhe njësitë private që nuk kanë përditësuar të dhënat e tyre, duke mbetur të regjistruara si klientë familjarë, edhe pse funksionojnë si biznese.
Profesionistët e lirë dhe puna nga shtëpia
Z. Luzi sqaroi gjithashtu situatën e profesionistëve të lirë që punojnë nga shtëpia. Ai theksoi se në këto raste, ku adresa e banesës përdoret për efekt regjistrimi të NIPT-it, por aktiviteti ekonomik nuk kryhet fizikisht në ambientet e banesës, kontrata mbetet familjare dhe këta individë nuk preken nga ky proces verifikimi.
Procedura e verifikimit
Grupet e kontrollit të FSHU po ndjekin një plan pune të miratuar paraprakisht. Procedura bazohet në verifikimin e kontratave sipas kabinave, duke diferencuar kontratat familjare (8.5–9.5 lekë/kWh) nga ato të biznesit (14 lekë/kWh). Fokusi i verifikimit janë ambientet, të cilat ushtrojnë aktivitet ekonomik, por kontrata e energjisë nuk është përditësuar dhe vijon të faturohet si familjare.
Kur konstatohet një ambient që faturohet si familjar, por në realitet ushtron aktivitet ekonomik (p.sh., një klinikë dentare), subjekti njoftohet për nevojën e lidhjes së një kontrate të re sipas kategorisë përkatëse. Grupet e verifikimit kontrollojnë një nga një ambientet, bazuar në të dhënat e afishuara, tabelat e bizneseve apo indicie të tjera.
Nëse subjekti është biznes dhe nuk ka bërë përditësimin përkatës, i lihet një afat për të kryer këtë procedurë. Në rast se konstatohet se biznesi është i rregullt dhe faturohet me tarifën e duhur, nuk ka ndryshim.
Trajtimi i bizneseve në katet e sipërme
Kur grupi verifikon një ambient biznesi në katet e sipërme, kontrollon tarifën aktuale. Nëse është 14 lekë/kWh, gjithçka është në rregull. Në të kundërt, lihet një njoftim. Verifikimi bazohet në sistemin e FSHU, i cili ka dy elemente: titullarin e kontratës dhe përdoruesin. Kontrollohet nëse personi që ushtron aktivitetin është titullari apo një qiramarrës, duke theksuar nevojën për vendosjen e përdoruesit.
Njoftimi i lënë subjektit specifikon se brenda 7 ditëve, nëse është përdorues i ambientit, duhet të paraqitet pranë Qendrave të Kujdesit ndaj Klientit të FSHU për të aplikuar për vendosje përdoruesi, duke çuar në përditësimin e të dhënave dhe kërkesën për tarifimin përkatës.
Verifikimi dhe të dhënat shtesë
FSHU nuk kryqëzon të dhënat me QKB apo Tatimet në mënyrë rutinore. Verifikimi është në terren për të konstatuar elementë të qartë biznesi. Përdorimi i të dhënave shtesë bëhet vetëm në raste specifike për plotësimin e informacionit. Siç u theksua, profesionistët e lirë që punojnë nga shtëpia nuk preken, për sa kohë aktiviteti ushtrohet nga banesa dhe kontrata mbetet familjare. Vetëm nëse banesa kthehet tërësisht në zyrë, kontrata ndryshon në biznes.
Për rastet kur një familjar mund të klasifikohet gabimisht si biznes, abonenti ka të drejtë të paraqesë deklaratë dhe ankimim. Për shembull, një graphic designer që ka deklaruar adresën e shtëpisë për NIPT, përjashtohet nga ndryshimi i tarifimit.
Kohëzgjatja dhe hapat e ardhshëm
Procesi i përditësimit të kontratave nuk ka një afat të përcaktuar dhe synon të realizojë një verifikim të plotë në të gjithë territorin e vendit, duke filluar nga Tirana dhe duke u shtrirë gradualisht.
Të dhënat paraprake
Verifikimet paraprake kanë konstatuar subjekte në katet e sipërme të ndërtesave shumëkatëshe, të cilat kanë marrë ambiente të destinuara për banim me qira dhe ushtrojnë aktivitet ekonomik, por vijojnë të faturOhen si familjarë.
Procedura për përditësimin
Çdo person që ushtron aktivitet biznesi në një ambient, qoftë pronësi apo me qira, duhet të paraqitet pranë Qendrave të Kujdesit ndaj Klientit të FSHU për të bërë kërkesë për përditësimin e të dhënave dhe kategorizimin e saktë të konsumit. Në rastet e qirasë, kërkohet edhe deklarimi i përdoruesit, në mënyrë që fatura të fiskalizohet në emër të tij dhe të njihet si shpenzim i zbritshëm.
Dokumentacioni i nevojshëm përfshin NIPT-in dhe kontratën e ambientit, dhe procesi zakonisht përmbyllet brenda 1–2 ditësh.
Pasojat e mospërditësimit
Nëse pas afatit 7-ditor, subjekti nuk kryen përditësimin e kërkuar, kontrata do të kalojë automatikisht në grupin përkatës të faturimit. Nëse rezulton të jetë biznes, do të faturohet me tarifën 14 lekë/kWh. Njoftimi i dorëzuar personalisht ose me postë siguron që subjekti të jetë informuar, dhe ndryshimi i tarifimit kryhet vetëm pasi të jetë ezauruar e gjithë procedura.
“`