“`html
Dokumentet sekrete të Politico: Plani i paqes i Trump për Gazën në rrezik kolapsi
Disa zyrtarë të administratës së Donald Trump shprehin shqetësim të thellë se marrëveshja e propozuar e paqes për Gazën midis Izraelit dhe Hamasit mund të dështojë. Vështirësitë në zbatimin e pikave kryesore të saj dalin në pah në dokumente private të siguruara nga POLITICO dhe që po qarkullojnë mes zyrtarëve amerikanë.
Kjo seri dokumentesh u prezantua muajin e kaluar gjatë një simpoziumi dy-ditor për United States Central Command dhe anëtarë të Civilian Military Coordination Center, e cila u krijua në jug të Izraelit si pjesë e marrëveshjes së paqes të hyrë në fuqi më 10 tetor. Gjenerali Michael Fenzel, koordinator i sigurisë së SHBA për Izraelin dhe Autoritetin Palestinez, pati të pranishëm rreth 400 persona nga Departamenti i Shtetit, Departamenti i Mbrojtjes, organizata joqeveritare dhe kompani private si RAND Corporation.
Prezantimi nxori në pah një shqetësim të veçantë: mundësia e vendosjes së ashtuquajturës International Stabilization Force (ISF), një iniciativë shumëkombëshe sigurie e menduar për të ruajtur paqen në Gaza. Një diapozitiv tregon një shigjetë me shenjë pyetjeje që lidh Fazën 1 dhe Fazën 2 të planit të paqes të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, duke theksuar pasigurinë mbi perspektivën e tij.
- FAZA 1
- Ndalimi i operacioneve ushtarake
- Tërheqja e Izrael Defense Forces (IDF) – linja e verdhë
- Kthimi i pengjeve
- Lirimi i të burgosurve
- Rritje humanitare
- ISF
- FAZA 2
- Demilitarizimi i Hamasit
- Tërheqja e IDF-së (perimetri)
- Qeverisje e përkohshme palestineze
- Mbikëqyrje nga Bordi i Paqes
- Reformimi i Autoritetit Palestinez
- Zhvillim ekonomik
Çfarë tregojnë dokumentet
Ndër diapozitivët dhe prezantimet e simpoziumit ishin materiale nga agjenci qeveritare amerikane, raporte mbi situatën në Gaza dhe dokumente këshilluese nga Blair Institute, një institut shkencor i udhëhequr nga ish-Kryeministri britanik Tony Blair, i përfshirë në negociata për paqe.
Një zyrtar amerikan i tha POLITICO-s se diapozitivët reflektojnë shqetësime të thella të administratës për të ardhmen e rajonit. Megjithatë, dokumentet, të cilat nuk përmbajnë të dhëna të klasifikuara, tregojnë se administrata mbetet e përkushtuar ndaj marrëveshjes, pavarësisht kompleksitetit të saj.
Një diagram organizativ detajon se SHBA do të përfshihet në Gaza jo vetëm për çështje sigurie, por edhe për rindërtim ekonomik. Në një deklaratë për shtyp, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Eddie Vasquez, u shpreh: “Ky raport tregon një mungesë totale të njohurive për mekanizmat e përpjekjes për Gazan. Të gjithë duan të jenë pjesë e përpjekjes historike për paqe të Presidentit Trump.”
“Që nga momenti kur Presidenti Trump shpalli Planin 20 Pikësh, ka pasur një lumë idesh, sugjerimesh dhe propozimesh nga dhjetëra vende dhe OJQ-a… Administrata Trump do të vazhdojë të mbështesë ndërprerjen e zjarrit dhe të zbatojë me efektivitet Planin 20 Pikësh.”
Një batak i mundshëm
Nuk është e qartë se kush ka autorësinë e dokumenteve ose kush brenda administratës i ka parë ato, por një pjesëmarrës në simpozium tha se ato ishin thjesht “slajde të tavolinës”, të cilat ishin pjesë e një sërë materialesh më të gjera. Materialet përbëhen nga 67 diapozitivë të ndarë në gjashtë segmente, që përshkruajnë sfidat me të cilat përballen Trump dhe aleatët e tij për të krijuar “paqe të qëndrueshme”, një term që Presidenti Trump e ka përdorur vetë.
Sidoqoftë, këto dokumente bien në kontrast me retorikën entuziaste të zyrtarëve të lartë. Një zyrtar tha: “Të jesh larg planit të paqes është një plan i zbatueshëm; çdo gjë që shohim është në 40,000 metra lartësi dhe askush nuk flet për operacionet apo taktikat.”
Sfida të jashtëzakonshme
Prezantimi, përfshirë seksionin “Puna e vështirë sapo fillon: Zbatimi i Planit të Presidentit Trump”, nuk propozoi politika konkrete. Në vend të kësaj, paraqiti shumë pengesa për Uashingtonin dhe partnerët e tij për të kthyer ndërprerjen e zjarrit dhe lirimin e pengjeve në një plan të vërtetë paqeje dhe rindërtimi. Ndërkohë që forcat amerikane kanë plane për të ndihmuar tranzicionin, Departamenti i Shtetit, i dobësuar nga prerje me ndihmën e huaj dhe ndryshime të tjera, nuk ka luajtur ende një rol të rëndësishëm në zhvillimin e opsioneve.
Vakumi që mund të shkatërrojë planin
Materialet përmendin se Bordi i Paqes është i paplotësuar, institucionet palestineze legjitime mungojnë, forcat e sigurisë dhe policisë duhet të pajisen, trajnuhen dhe dislokohen, dhe Izraeli dhe Autoriteti Palestinez kanë të drejtë vetoje, por jo të njëjtën peshë. Dhuna vazhdon: Forca e re e Palestinës parashikohet të jetë “institucionale” pa përfshirë drejtpërdrejt liderë politikë, çështje që nuk është zgjidhur ende.
Për çfarë bëhet fjalë?
Dokumentet thonë se trupat paqeruajtëse kanë nevojë për mbështetje amerikane dhe ndërkombëtare afatgjatë. Një diapozitiv mbi “Situatën në Gaza” nga Blair Institute, datë 20 tetor, vë në dukje: “Hamasi po riafirmon autoritetin dhe po mbush vakumin e sigurisë përmes zbatimit të forcës” dhe se IDF kontrollon 53% të Gazës, ndërsa 95% e popullsisë ndodhet në 47% që nuk kontrollohet nga Izraeli. Vetëm 600 kamionë ndihmash në ditë po hyjnë në zonë dhe “bllokime të mëdha” mbeten për shpërndarjen.
Një tjetër diapozitiv, “Kërcënime për operacionet humanitare dhe të sigurisë në zonat pa Hamas”, paralajmëron: “Hamas po blen kohë për riafirmimin e kontrollit. Çdo vonesë punon për të.” Sekretari i Shtetit Marco Rubio pranoi në një konferencë shtypi më 22 tetor se rruga drejt paqes është e mbushur me pengesa: “Çdo ditë sjell sfida të tilla, por sjell edhe mundësi.”
Cilët janë hapat që duhen?
Simpoziumi vuri në dukje se formimi i Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit është thelbësor, por ka shumë pyetje të pazgjidhura për mandatin, rregullat e angazhimit, përbërjen, vendndodhjen dhe koordinimin, edhe pse një diapozitiv paralajmëronte se ISF do të jetë “e koordinuar nga SHBA-ja”. SHBA përgatiti një projekt-rezolutë në Kombet e Bashkuara për t’i autorizuar ISF-së veprimin, sipas dokumenteve të siguruara.
A do të mbijetojë plani?
Shumë vende që SHBA kërkon t’i përfshijë kanë treguar se do të kontribuojnë vetëm nëse ekziston mandati i OKB-së. SHBA planifikon një konferencë ndërkombëtare donatorësh pas kalimit të rezolutës së Këshillit të Sigurimit të OKB-së, por nuk ka një afat të qartë. Një zyrtar tha: “Presim OKB-në tani; pas saj do të vijnë donatorët; pastaj vendet do të dërgojnë forca. Tani fokusi është këtu.”
Vende si Indonezia, Azerbajxhani dhe Pakistani kanë ofruar trupa; Turqia gjithashtu ofroi, por Izraeli e ka kundërshtuar praninë e trupave turke. Një pjesëmarrës tha: “Është luftë për të marrë ndonjë vend në zonë që të angazhohet me trupa. Disa nuk duan të vijnë, duan vetëm të nënshkruajnë çekun.”
Disa dokumente përmendin se Izraeli dhe Autoriteti Palestinez janë në mosmarrëveshje për çështjen se kush do të qeverisë Gazën – Autoriteti Palestinez pritet ta drejtojë, siç bëri para vitit 2007, por Izraeli kundërshton. Plani 20-pikësh i Trump-it thotë se Autoriteti Palestinez mund të përfshihet vetëm pasi të reformohet, por AP nuk ka një bazë të fortë popullore në Gaza.
Shembulli i strukturës menaxhuese tregon se SHBA do të përfshihet në rindërtim, por nuk dihet se sa para dhe sa angazhim kohor janë të gatshëm të ofrohen. Një zyrtar vuri në dukje: “Ka një pyetje më të madhe: a është e përputhshme me axhendën ‘America First’ të Presidentit që SHBA të angazhohet afatgjatë në Gaza?”
Administrata thotë se beson se mund të nxisë partnerë të tjerë të marrin një rol më të madh.
Përgatiti në shqip ©LAPSI.AL
“`