“`html
Fondi rezervë për kreditë e këqija, në rënie gjatë 2025
Edhe pse raporti i kredive me probleme ka frenuar rënien gjatë vitit të kaluar, kostot e riskut të sektorit bankar kanë mbetur në nivele të qëndrueshme. Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, në fund të tremujorit të tretë të vitit 2025, vlera e provigjioneve (fondet rezervë për humbjet e mundshme nga kreditë dhe aktivet e tjera) ishte 30 miliardë lekë. Ky vlerë shënon një rënie prej 3.3% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë dhe një rënie prej 7% që nga fillimi i vitit 2025.
Megjithatë, gjendja e provigjioneve është përmirësuar krahasuar me tremujorin e dytë të vitit, duke u rritur me 5.2%. Në veçanti, shpenzimet e reja për provigjionimin e kredive gjatë 9-mujorit 2025 arritën në 4.63 miliardë lekë, duke shënuar një rritje të lehtë prej 5.4% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025.
Shpenzimet e provigjioneve janë të lidhura drejtpërdrejt me cilësinë e portofolit të aseteve të sektorit bankar. Rritja e vlerës së kredive me probleme sjell automatikisht edhe rritjen e shpenzimeve për provigjione. Megjithatë, ecuria e këtyre shpenzimeve lidhet edhe me peshën specifike të secilës klasë të kredive që konsiderohen me probleme:
- Për kreditë standarde, bankat duhet të llogarisin provigjione në masën 1%.
- Për kreditë në vonesë nga 30 deri në 60 ditë, provigjonimi kërkohet në masën 5%.
- Shkalla e provigjonimit rritet kur fillon klasifikimi si kredi me probleme (me vonesë në shlyerje prej më shumë se 60 ditë).
- Për kategorinë “nën standarde” (me vonesë më shumë se 60 ditë), kërkohet provigjionim jo më pak se 20%.
- Për kategorinë “e dyshimtë” (me vonesë më shumë se 90 ditë), kërkohet provigjionim jo më pak se 50%.
- Për kategorinë “e humbur” (me vonesë mbi 180 ditë), kërkohet provigjionim i plotë, në masën 100%.
Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, raporti i kredive me probleme ka qenë në stanjacion gjatë vitit 2025, madje me një tendencë të lehtë rritëse në gjysmën e dytë të vitit. Megjithatë, ky raport ruan ende një trajektore rënëse në bazë vjetore. Në fund të nëntorit 2025, ky raport ishte në nivelin 4.19%, nga 4.48% që kishte qenë në nëntor të vitit 2024. Në vlerë absolute, stoku i kredive me probleme vlerësohet të ketë arritur rreth 38.8 miliardë lekë, duke shënuar një rënie të lehtë nga 39.6 miliardë lekësh që ishte në të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Sipas Bankës së Shqipërisë, ngadalësimi i rënies së treguesit të kredive me probleme ishte i pritshëm, në kushtet e rritjes së shpejtë të kredisë në vitet e fundit. Banka thekson se megjithatë, ecuria e tyre është përcaktuar nga raste të veçanta.
“`