Shkencëtari turk lirohet me kusht pas arrestimit në SHBA
Shkencëtari turk Furkan Dolek u lirua nga paraburgimi në SHBA të martën, pasi u vendos një garanci prej 50,000 dollarësh, sipas përfaqësuesve që po ndiqnin çështjen e tij.
Seyit Sahin, Kryetar i Komitetit Drejtues Kombëtar Turko-Amerikan (TASC) dhe avokat, njoftoi për agjencinë Anadolu se Dolek u lirua në pritje të gjyqit nga një qendër paraburgimi në El Paso, Teksas, afër kufirit meksikan. Më pas ai udhëtoi drejt Çikagos bashkë me avokatin e tij.
Në një deklaratë të përbashkët, Sahin dhe avokati Michael Gokhan Kiran, të cilët po monitorojnë vullnetarisht çështjen në emër të TASC, theksuan: “Është përgjegjësia jonë të mbrojmë të drejtat e komunitetit turko-amerikan. Rifitimi i lirisë së Dr. Furkan Dolek është rezultati natyror i kësaj përgjegjësie.”
Me mbështetjen e mobilizuar nga TASC, komuniteti turko-amerikan arriti të mblidhte shumën e nevojshme për lirimin me kusht në një kohë të shkurtër. Dolek do të banojë në Çikago gjatë vazhdimit të procesit të tij ligjor.
Dolek, një shkencëtar turk me përvojë kërkimore, kishte kryer studime postdoktorale në Virginia Tech dhe në CERN të Zvicrës. Më vonë, ai punoi në Fermilab, një laborator kombëtar i Departamentit të Energjisë të SHBA-së, i specializuar në fizikën e grimcave dhe kërkimin mbi përshpejtuesit. Laboratori ndodhet pranë Çikagos, Illinois. Në mars të vitit 2024, Dolek raportoi parregullsi, kushte të pasigurta pune dhe ekspozim të mundshëm ndaj rrezatimit radioaktiv që prekte stafin.
Pasi ndau publikisht gjetjet e tij me autoritetet dhe në mediat sociale, Dolek u pushua nga puna në Fermilab në prill të po këtij viti dhe iu revokua viza e kërkimit. Më vonë, ai dokumentoi përvojat e tij në LinkedIn, duke zbuluar se kishte qenë dëshmitar i “hulumtuesve të shfrytëzuar, të detyruar të punonin në kushte të pasigurta”, ku “më të prekshmit mbeteshin të pambrojtur ndërsa sjellja e keqe mbulohej” dhe ku “mashtrimi dhe hakmarrja ishin ndaj kujtdo që guxonte të fliste”.
Ai shtoi: “E raportova këtë përmes çdo kanali zyrtar të sinjalizuesve. Në vend të mbrojtjes, u ndëshkova: akuza të rreme, shkarkim nga puna dhe heshtje totale institucionale.”
Dolek ngriti një padi kundër anulimit të vizës, por pas procedurave ligjore të pasuksesshme, ai jetoi në vend pa dokumentacion të vlefshëm për disa muaj. Në shenjë proteste, ai filloi një marshim drejt Kanadasë në fund të gushtit të këtij viti, i cili tërhoqi vëmendje të konsiderueshme në mediat sociale, veçanërisht mes qarqeve akademike dhe turko-amerikane.
Pas postimit të tij të fundit në mediat sociale më 27 gusht, Dolek u zhduk. Pas hetimeve nga Konsullata e Përgjithshme Turke në New York City, autoritetet konfirmuan më 4 shtator se ai po mbahej në Qendrën Federale të Paraburgimit Buffalo në New York.