Zbulohet plani 33-faqësh: Trump i shpall luftë ideologjike Evropës
Administrata Trump ka publikuar dokumentin më agresiv të politikës së jashtme ndaj Evropës që nga kthimi në Shtëpinë e Bardhë. Ky dokument paralajmëron se kontinenti evropian përballet me “mundësinë e asgjësimit kulturor” dhe angazhohet që Shtetet e Bashkuara do të mbështesin partitë “patriotike” që luftojnë kundër imigracionit dhe në favor të nacionalizmit.
Dokumenti i ri prej 33 faqesh, i cili paraqet strategjinë e sigurisë kombëtare, përshkruan një Evropë “të panjohshme”, të dobësuar nga politikat e imigracionit. Ai sugjeron se “qëllimi i Amerikës duhet të jetë të ndihmojë Evropën të korrigjojë kursin e saj në dekadat e ardhshme”.
Administrata flet për “kultivimin e rezistencës” në favor të partive të tilla si “Reform UK” në Britani dhe “AfD” në Gjermani. Kjo e fundit është një parti e etiketuar si ekstremiste nga shërbimet e inteligjencës gjermane.
Stili dhe konceptet e përdorura në këtë dokument i referohen drejtpërdrejt “Teorisë së Zëvendësimit të Madh”. Kjo është një teori konspirative e përvetësuar nga bashkëpunëtorë të ngushtë të Presidentit Trump, e cila pretendon se qytetarët e bardhë po zëvendësohen qëllimisht nga emigrantë jo të bardhë.
Vetë Trump, në parathënien e strategjisë, rithekson se “në çdo gjë që bëjmë, ne e vendosim Amerikën në vend të parë”, duke e përshkruar tekstin si “një udhërrëfyes që Amerika të mbetet kombi më i suksesshëm në historinë e njerëzimit”.
Shkëputje me aleatët tradicionalë
Seksioni “Promovimi i Madhështisë Evropiane” kritikon ashpër qeveritë dhe institucionet evropiane. Ai akuzon Bashkimin Evropian dhe “organet mbikombëtare” për minimin e lirisë dhe demokracisë, censurimin e lirisë së shprehjes dhe shtypjen e opozitave politike.
Strategjia projekton një Evropë që, sipas administratës amerikane, ka humbur “vetëbesimin e saj kulturor” dhe duhet të “ndalë mbytjen nga pesha e rregulloreve nën standard”.
Teksti publikohet në një kohë tensionesh transatlantike. Në të njëjtën ditë, BE njoftoi një gjobë prej 140 milionë dollarësh për platformën X të Elon Musk për shkelje të rregullave të transparencës. Zëvendëspresidenti Vance e dënoi menjëherë veprimin evropian si “një sulm ndaj lirisë së fjalës dhe kompanive amerikane”.
Zemërimi në Evropë
Reagimet evropiane ishin të ashpra. Ministri i Jashtëm gjerman Johann Vandevoll theksoi se Berlini “nuk ka nevojë për këshilla nga asnjë vend apo parti”, duke nënvizuar se çështje të tilla si liria e shprehjes dhe organizimi i shoqërisë “nuk janë objekt diskutimi” midis aleatëve.
Eurodeputeti italian Brando Benifei foli për një “sulm frontal ndaj BE-së”, duke e përshkruar tekstin si “krejtësisht të papranueshëm” dhe plot me “fraza ekstreme dhe tronditëse”. Ai paralajmëroi se disa raportime përbëjnë “thirrje të drejtpërdrejta për ndërhyrje në proceset zgjedhore”.
Senatori italian i qendrës së majtë, Carlo Calenda, e përshkroi Presidentin Trump si “një armik të Evropës dhe demokracisë”, duke thënë se “nuk mund të merresh me një bullizues me mirësi”.
Nga ana tjetër, kryeministri hungarez Viktor Orban, një nga mbështetësit më të zjarrtë evropianë të Trump, përdori një ton të ngjashëm, duke akuzuar BE-në për dobësi dhe duke mirëpritur bisedimet SHBA – Rusi për t’i dhënë fund luftës.
Fokusi në politikën e Lindjes së Mesme
Teksa strategjia përshkruan një qëndrim konfrontues ndaj Evropës, ajo miraton një qasje diametralisht të kundërt ndaj Lindjes së Mesme. Teksti bën thirrje për “fundin e eksperimentit amerikan” të imponimit të standardeve demokratike mbi vendet e rajonit dhe për pranimin e status quo-së së regjimeve lokale, veçanërisht monarkive të Gjirit.
Nuk përmenden çështjet e të drejtave të njeriut, as vlerësimi i CIA-s se Princi Mohammed bin Salman miratoi vrasjen e kolumnistit të “Washington Post”.
Shqetësim për Ukrainën, por përputhje me qëndrimet ruse
Strategjia prek edhe luftën në Ukrainë, duke denoncuar “zyrtarët evropianë për pritshmëri jorealiste” dhe duke kritikuar qeveritë e pakicave që, siç thuhet në të, “shkelin parimet themelore demokratike për të shtypur opozitat”.
Ky formulim u bën jehonë termave të përdorur nga Vladimir Putin, i cili thotë se SHBA-të duhet të parandalojnë “perceptimin dhe realitetin” e NATO-s si “një Aleancë në zgjerim të vazhdueshëm”.
Ian Lesser, kreu i zyrës së Fondit Gjerman Marshall në Bruksel, beson se dokumenti do të “përforcojë shqetësimet ekzistuese evropiane” në lidhje me marrëdhënien transatlantike dhe ka të ngjarë të “inkurajojë më tej të Djathtën Ekstreme”.
Siç tha ai, strategjia e paraqet Evropën si “shembullin negativ” dhe konfirmon se Uashingtoni nuk është vetëm izolacionist, por edhe “unilateral”.
Teksti i ri është treguesi më i qartë deri më tani se Presidenti Trump po përpiqet ta shndërrojë politikën e jashtme në një mjet për riorganizimin ideologjik të Evropës. Mbështetja për partitë nacionaliste, nënçmimi i qeverive evropiane dhe kritikat ndaj integrimit evropian përfaqësojnë një zhvendosje nga modeli i partneritetit të pasluftës.