“`html
Tregtia me pakicë në artikujt për fëmijë në rënie të shpejtë
Ndërkohë që tregtia me pakicë në përgjithësi ka shënuar rritje gjatë viteve të fundit, produktet dedikuar fëmijëve, siç janë libra, materiale shkollore, lodra e të tjera, po përjetojnë një rënie. Sipas të dhënave zyrtare nga INSTAT, në 9-mujorin e vitit 2025, indeksi i shitjeve me pakicë për këtë kategori është të paktën 2.2 pikë për qind më i ulët krahasuar me vitin 2021.
Të dhënat mujore për kategorinë e gjerë “Libra, gazeta, artikuj shkollorë, produkte të argëtimit, pajisje sportive, lodrat, lojërat dhe të tjera produkte” tregojnë një prirje të qartë rënëse të tregtisë së artikujve të lidhur me fëmijët, veçanërisht duke filluar nga viti 2024 dhe duke u thelluar më tej në 2025.
Në shtator 2025, indeksi i tregtisë me pakicë në volum për këtë kategori arriti 91.6% (ku viti 2021 është referenca 100%). Kjo do të thotë se sasia e produkteve të shitura në këtë grup ishte të paktën 10 pikë për qind më e ulët se katër vite më parë. Edhe pse muaji shtator tradicionalisht shënon kulmin e shitjeve për shkak të fillimit të vitit shkollor, në këtë kategori tregtia sërish pësoi ulje.
Pas niveleve relativisht të larta gjatë vitit 2023, me pika kulmore të dukshme në periudhat e sezonit shkollor (gusht-tetor), gjatë vitit 2024 vlerat mbetën kryesisht nën nivelet e një viti më parë. Në vitin 2025, vihen re rënie më të theksuara, me disa muaj ku indeksi zbriti nën 95 pikë, pavarësisht disa rikuperimeve të përkohshme.
Indeksi i shitjeve me pakicë sugjeron një dobësim të kërkesës për libra dhe artikuj shkollorë, i cili duket se lidhet drejtpërdrejt me rënien e numrit të nxënësve në shkolla. Në përgjithësi, tregtia e këtyre produkteve po humbet gradualisht volum, duke reflektuar një trend rënës, përveç luhatjeve sezonalë.
Shkaqet kryesore të këtij trendi përfshijnë:
- Ulja e numrit të lindjeve: Numri i lindjeve ka rënë ndjeshëm vitet e fundit, ndërsa emigrimi i familjeve të reja ka zvogëluar bazën e nxënësve. Më pak fëmijë do të thotë automatikisht më pak kërkesë për libra shkollorë, fletore dhe materiale ndihmëse. Në Tiranë, mes viteve 2021 dhe 2025, lindjet kanë rënë me 12.9%, kryesisht për shkak të emigracionit të vazhdueshëm të të rinjve dhe presioneve ekonomike. Krahasimi historik tregon se në vitin 1950, kur numri i grave në moshë riprodhimi ishte rreth 259,472 mijë, lindën 47,291 foshnja. Ndërsa në vitin 2024, me një numër pothuajse dyfish më të lartë të grave në moshë riprodhimi, lindën pak më shumë se 22 mijë foshnja.
- Kostoja e lartë e jetesës dhe mungesa e infrastrukturës: Edhe në Tiranë, si qendër kryesore ekonomike, kostoja e lartë e jetesës dhe mungesa e infrastrukturës mbështetëse për familjet e reja kanë ndikuar negativisht, duke bërë që lindjet të jenë në rënie.
- Kufizimi i shpenzimeve jo thelbësore: Rritja e kostos së jetesës ka detyruar familjet të kufizojnë shpenzimet jo thelbësore, duke shtyrë blerjet e librave, materialeve shtesë shkollore apo produkteve kulturore për fëmijë drejt minimumit të nevojshëm.
- Përdorimi i materialeve online: Përdorimi i materialeve online, platformave arsimore dhe burimeve elektronike ka ulur nevojën për libra të shtypur dhe artikuj tradicionalë shkollorë, sidomos në qytetet e mëdha.
Burimi: INSTAT
“`