Beteja e fundit për Donbasin nuk është ushtarake, por diplomatike
Bisedimet e paqes midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Ukrainës po hasin vështirësi për shkak të një çështjeje kryesore: si ta bindin Ukrainën të heqë dorë nga rajoni i Donbasit, të cilin Kremlini nuk arriti ta pushtojë gjatë luftës.
“Sa i përket çështjes së territorit, amerikanët janë të qartë: Rusia kërkon që Ukraina të heqë dorë nga territoret, dhe amerikanët vazhdojnë të mendojnë se si ta bëjnë këtë të ndodhë,” i tha POLITICO-s një zyrtar i lartë europian, i cili ka njohuri për procesin e negociatave. Ai foli në kushte anonimiteti për të diskutuar një çështje të ndjeshme.
“Amerikanët këmbëngulin që Ukraina duhet të heqë dorë nga Donbasi… në një mënyrë ose në tjetrën,” shtoi ai.
Ukraina ka insistuar se çdo marrëveshje paqeje duhet të përfshijë ngrirjen e luftës në vijat aktuale. Aktualisht, rreth 30% e Donbasit mbetet nën kontrollin ukrainas.
“Në përgjithësi, opsioni më realist është të qëndrojmë aty ku jemi. Por rusët po ushtrojnë presion mbi Kievin që të heqë dorë nga territoret,” tha zyrtari europian.
Ndërkohë, SHBA-ja vijon t’i bëjë presion Ukrainës të pranojë marrëveshjen shpejt, me Presidentin Donald Trump që duket edhe një herë i irrituar me Kievin.
“Rusia, besoj, do të donte gjithë vendin, po ta mendosh. Por Rusia, mendoj, është në rregull me këtë [planin amerikan], por nuk jam i sigurt se Zelenski është në rregull me të. Populli i tij e pëlqen, por ai nuk e ka lexuar,” tha Trump në ceremoninë Kennedy Center në Uashington të dielën.
Zelenski nuk ka komentuar mbi deklaratat e fundit të Trump, por i tha Bloomberg se SHBA dhe Ukraina nuk kanë arritur marrëveshje sa i përket lindjes së Ukrainës.
Kievi ka tentuar t’i shpjegojë SHBA-së se dhënia e Vladimir Putinit asaj që ai nuk ka arritur ta fitojë në më shumë se tre vjet luftë, vetëm do ta inkurajojë atë të kërkojë më shumë. Ai gjithashtu ndjen presion nga shpejtësia me të cilën amerikanët dëshirojnë të ecin përpara.
“Ndoshta Trump gjithashtu dëshiron që kjo të ndodhë shpejt, kështu që ekipi i tij po detyrohet t’i shpjegojë atij se nuk janë ata fajtorët pse kjo nuk po ndodh aq shpejt sa ai dëshironte,” tha zyrtari europian.
Javën e kaluar, Putin tha se Rusia do ta marrë Donbasin gjithsesi.
Megjithatë, Ukraina beson se heqja dorë nga 30% e mbetur e rajonit të Donetskut, që përfshin qytetet Kramatorsk dhe Sloviansk me një popullsi totale mbi 100,000 banorë, do t’i lejonte Putinit të pushtonte rajonet Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia dhe Kharkiv, siç ka deklaruar Zelenski më herët këtë vit.
Në gusht, Zelenski tha se Rusisë do t’i duheshin rreth katër vjet për të pushtuar plotësisht Donbasin.
“Prandaj, është e rëndësishme se si do të sillet Amerika, si ndërmjetëse apo do të anojë nga rusët?” tha zyrtari europian, duke shtuar se Ukraina po pret gjithashtu qartësi se çfarë garancish sigurie SHBA është e gatshme të ofrojë.