“`html
Zbardhja e telefonatës së Xi me Trump: Ki kujdes me armët që po i çon Tajvanit
Udhëheqësi i Kinës, Xi Jinping, e ka cilësuar Tajvanin si “çështjen më të rëndësishme” në marrëdhëniet Kinë-SHBA gjatë një bisede telefonike me presidentin amerikan Donald Trump. Xi i ka kërkuar Trump të jetë “i kujdesshëm” në furnizimin e ishullit me armë, raportojnë mediat shtetërore. Ai gjithashtu theksoi se Kina i kushton “rëndësi të madhe” marrëdhënieve me Uashingtonin dhe shprehu shpresën që të dyja palët të gjejnë mënyra për të zgjidhur mosmarrëveshjet e tyre.
Trump e përshkroi telefonatën e së mërkurës si “të shkëlqyer” dhe “të gjatë e të detajuar”. Biseda u zhvillua pas një sërë vizitash të liderëve perëndimorë në Kinë gjatë muajve të fundit, mes tyre kryeministri britanik Sir Keir Starmer, me synimin për rifillimin e marrëdhënieve me ekonominë e dytë më të madhe në botë. Vetë Trump pritet të vizitojë Kinën në prill, një udhëtim që ai e pret “me shumë dëshirë”.
Ai shtoi se Pekini po shqyrton blerjen e 20 milionë tonëve sojë amerikane, krahasuar me 12 milionë tonë aktualisht. “Marrëdhënia me Kinën, dhe marrëdhënia ime personale me presidentin Xi, është jashtëzakonisht e mirë, dhe të dy e kuptojmë sa e rëndësishme është ta mbajmë kështu,” shkroi Trump në një postim në Truth Social.
Përveç Tajvanit dhe sojës, Trump dhe Xi diskutuan luftën e Rusisë në Ukrainë, situatën aktuale në Iran dhe blerjen nga Kina të naftës dhe gazit nga SHBA-të, sipas presidentit amerikan.
Lidhur me Tajvanin, Xi theksoi se ishulli i vetëqeverisur është “territor i Kinës” dhe se Pekini “duhet të mbrojë sovranitetin dhe integritetin territorial [të Tajvanit]”. “Shtetet e Bashkuara duhet ta trajtojnë me kujdes çështjen e shitjes së armëve për Tajvanin,” paralajmëroi ai.
Kina prej kohësh është zotuar të “ribashkohet” me Tajvanin dhe nuk ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta arritur këtë. SHBA ka marrëdhënie formale me Pekinin dhe jo me Tajvanin, duke ruajtur për dekada një balancë diplomatike të ndërlikuar. Megjithatë, ajo mbetet një aleate e fuqishme e Tajvanit dhe furnizuesja më e madhe e armëve për ishullin. Në dhjetor, administrata Trump njoftoi një shitje të madhe armësh me vlerë rreth 11 miliardë dollarë për Tajvanin, që përfshinte lëshues raketash të avancuar. Pekini reagoi në atë kohë duke thënë se kjo “përpjekje për të mbështetur pavarësinë [e Tajvanit]” vetëm do të “përshpejtonte shtytjen drejt një situate të rrezikshme dhe të dhunshme në Ngushticën e Tajvanit”.
“Ashtu si Shtetet e Bashkuara kanë shqetësimet e tyre, edhe Kina ka shqetësimet e saj,” i tha Xi Trump të mërkurën. “Nëse të dyja palët punojnë në të njëjtin drejtim në frymën e barazisë, respektit dhe përfitimit të ndërsjellë, ne me siguri mund të gjejmë mënyra për të adresuar shqetësimet e njëra-tjetrës.”
Të enjten, udhëheqësi i Tajvanit, Lai Ching-te, u tha gazetarëve se marrëdhëniet me SHBA mbeten “shumë të forta” dhe se “të gjitha projektet e bashkëpunimit në vazhdim po vazhdojnë”.
Xi dhe Trump kishin folur më parë në nëntor, kur presidenti kinez e kishte ftuar homologun amerikan të vizitonte Kinën. Marrëdhëniet mes dy vendeve janë përmirësuar gradualisht në muajt e fundit, pas luftës tarifore të vitit të kaluar dhe përplasjeve mbi çipat dhe mineralet e rralla. Ndërsa këto mbeten ende pika kyçe mosmarrëveshjesh, tensionet duket se janë zbutur që kur dy liderët u takuan personalisht në Korenë e Jugut në tetor dhe arritën një marrëveshje që çoi në uljen e disa tarifave dhe kontrolleve mbi eksportet e mineraleve të rralla. Negociatorët nga të dy vendet ranë dakord gjithashtu për kuadrin e një marrëveshjeje për sojën, ku Kina do të hiqte ndalimin e importeve nga SHBA, dhe për një marrëveshje mbi TikTok, e cila u finalizua muajin e kaluar.
Pak orë para telefonatës me Trump, Xi zhvilloi një takim virtual me presidentin rus Vladimir Putin, ku të dy përshëndetën forcimin e marrëdhënieve mes Pekinit dhe Moskës. Mediat ruse raportojnë se Putin pranoi gjithashtu ftesën e Xi për të vizituar Kinën në gjysmën e parë të vitit.
Telefonatat e Xi me dy liderët janë paraqitur nga mediat shtetërore kineze si një shenjë e qartë për pjesën tjetër të botës se Kina do të mbetet një fuqi botërore e përgjegjshme dhe racionale. Një editorial i China Daily thekson se telefonatat tregojnë se Kina do të “vazhdojë të veprojë si një forcë stabilizuese” në një kohë kur “përballja dhe unilateralizmi janë në rritje”. “Pekini po merr në mënyrë aktive përgjegjësinë e tij, duke punuar së bashku me aktorët kryesorë për të kontribuar në paqen dhe stabilitetin botëror përmes diplomacisë së përgjegjshme të një fuqie të madhe.” “Duke bërë këtë, Kina po u tregon aktorëve të tjerë të mëdhenj në skenën botërore rëndësinë e rikthimit te dialogu dhe koordinimi,” përfundoi editoriali i China Daily.
“`