Në 1 janar fillon sistemi bonus-malus: Sigurimi më i shtrenjtë i mjetit për drejtuesit që kanë shkaktuar dëme
Duke filluar nga 1 janari 2026, do të nisë zbatimi i sistemit bonus-malus për sigurimin e detyrueshëm motorik kundrejt palëve të treta. Ky sistem do të sjellë prime sigurimi më të shtrenjta, krahasuar me ato aktuale, për drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dëme, dhe prime më të ulëta për ata që nuk kanë shkaktuar dëme.
Megjithatë, ekspertët e tregut parashikojnë se rritja e kostos do të jetë më e ndjeshme për drejtuesit me histori dëmesh (malus), ndërsa ulja për drejtuesit pa histori dëmesh (bonus) pritet të jetë modeste.
Në vitin 2024, Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) miratoi rregulloren “Për përcaktimin e faktorëve të riskut që përfshihen në përllogaritjen e primit për produktet e sigurimit të detyrueshëm në sektorin e transportit”. Kjo rregullore hyri në fuqi më 1 janar 2025, por në vitin e parë të zbatimit, parimi bonus-malus nuk u përfshi, duke u shtyrë për në vitin 2026.
Në përllogaritjen e primit të sigurimit, kompanitë marrin parasysh disa faktorë kryesorë risku, duke përfshirë:
- Historiku i dëmeve, përfshirë edhe rastet kur shkaktari i aksidentit nuk është i shënuar në policën e sigurimit.
- Fuqia motorike e mjetit.
- Mosha e të siguruarit.
- Eksperienca në drejtimin e mjetit motorik.
- Përdorimi i mjetit nga një subjekt apo individ.
- Qarku i regjistrimit të mjetit.
- Vjetërsia e mjetit.
Aplikimi i sistemit bonus-malus është parashikuar në ligjin “Për sigurimin e detyrueshëm në sektorin e transportit”, i cili hyri në fuqi në vitin 2021. Megjithatë, ligji e trajtonte këtë si të drejtë të kompanive të sigurimit, jo si detyrim. Zbatimi i parimit bonus-malus u bë i mundur vetëm pas miratimit të rregullores së përmendur më sipër.
Edhe pas miratimit të rregullores, tregu i këtij produkti nuk tregon shenja konkurrence të fortë, dhe primet e sigurimit janë thuajse të njëjta në të gjitha kompanitë. Ndarja e tregut të sigurimit të detyrueshëm motorik për përgjegjësitë ndaj palëve të treta ka mbetur pothuajse e pandryshuar edhe këtë vit. Sipas të dhënave të AMF për 9-mujorin 2025, tregu kryesohet nga:
- Sigal, me 20.64% të primeve të shkruara bruto (nga 20.6% një vit më parë).
- Eurosig, me 15.19% (nga 15.25% një vit më parë).
- Sigma, me 14.59% (nga 14.6% një vit më parë).
Ndryshimet në pjesën e tregut për kompanitë e tjera janë gjithashtu të papërfillshme krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.
Problemi i mungesës së konkurrencës në tregun e TPL-ve (Të Tretë Palëve Ligjore) u ngrit edhe këtë vit gjatë raporteve të AMF dhe Autoriteti i Konkurrencës në Kuvendin e Shqipërisë. Deputetët theksuan se “ngrirja” e ndarjes së tregut mes kompanive për këtë produkt dëshmon qartë mungesën e konkurrencës efektive.