“`html
Orët e fundit të Maduros: Vatikani ishte në dijeni, Putin i ofroi azil, por ai nuk pranoi
Në prag të Krishtlindjeve, Kardinali Pietro Parolin, numri dy i Vatikanit dhe një nga diplomatët më të lartë të Kishës Katolike Romake, i dërgoi një kërkesë urgjente ambasadorit të SHBA-së në Selinë e Shenjtë, Brian Burch, për sqarime mbi planet e SHBA-së për Venezuelën. Këtë informacion e kanë publikuar disa dokumente qeveritare, sipas raportimit të The Washington Post. Kardinali Parolin kishte pyetur nëse SHBA-të do të godisnin vetëm trafikantët e drogës dhe nëse administrata Trump synonte një ndryshim regjimi.
Sipas dokumenteve, Parolin mori si përgjigje se Nicolás Maduro duhej të largohej, por ai i kërkoi SHBA-së që t’i ofronte atij një rrugëdalje.
Parolin: Rusia ishte gati t’i ofronte azil Maduros
Dokumentet zbulojnë se kardinali italian për ditë të tëra ishte përpjekur të komunikonte me Sekretarin e Shtetit Marco Rubio, në një përpjekje për të parandaluar dhunën dhe destabilizimin në Venezuelë. Gjatë bisedës me Burch, një aleat i ngushtë i Presidentit Trump, Parolin deklaroi se Rusia ishte e gatshme t’i ofronte azil Maduros dhe i kërkoi amerikanëve të tregonin durim, duke e shtyrë atë drejt këtij zgjidhjeje. Një burim i njohur me propozimin rus tha se “Ajo që iu propozua ishte që ai të mund të largohej dhe të shijonte paratë e tij”, ndërsa Vladimir Putin do të garantonte sigurinë e tij. Megjithatë, kjo nuk ndodhi.
Një javë më vonë, Maduro dhe bashkëshortja e tij u kapën nga Forcat Speciale Amerikane në një operacion që shkaktoi humbjen e jetëve të rreth 75 personave. Maduro u dërgua me aeroplan në Nju Jork për t’u përballur me akuzat për trafik droge.
Takimi i panjohur më parë në Vatikan ishte vetëm një nga përpjekjet e dështuara mes amerikanëve dhe ndërmjetësve nga Rusia, Katari, Turqia, Kisha Katolike dhe palë të tjera, të gjithë me synim shmangien e krizës diplomatike dhe gjetjen e një strehë të sigurt për Maduron para operacionit amerikan.
Vatikani: Zhgënjim që pjesë të bisedës konfidenciale u publikuan
Zyra e shtypit e Vatikanit lëshoi një deklaratë duke shprehur zhgënjim për publikimin e pjesëve të një bisede konfidenciale, duke shtuar se ato nuk pasqyronin saktë përmbajtjen e diskutimit, i cili u zhvillua gjatë periudhës së Krishtlindjeve. Zëdhënësi i Burch ia kaloi pyetjet e The Washington Post Departamentit të Shtetit, i cili nuk pranoi të komentojë. Po kështu, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, nuk iu përgjigj kërkesës për koment.
Paralajmërimi i fundit për Maduron
Raporti, i bazuar në intervista me rreth 20 persona, shumë prej të cilëve folën në kushte anonimiteti, përfshin detaje të reja rreth përpjekjeve ndërkombëtare për ta dërguar Maduron në mërgim dhe për të parandaluar një ndërhyrje ushtarake amerikane. Ai gjithashtu sjell në pah vendimin e administratës Trump për të punuar me zv/presidenten aktuale të Venezuelës, Delcy Rodriguez, në vend të udhëheqëses së opozitës, Maria Corina Machado, të cilën Uashingtoni e kishte mbështetur prej vitesh.
Javët dhe muajt që çuan në operacionin e kapjes së Maduros ishin të mbushura me mundësi të humbura, ndërsa ai dukej i pavetëdijshëm për pasigurinë e pozicionit të tij. Refuzimi i shumë “daljeve emergjente” të mundshme, si dhe ashpërsimi i retorikës amerikane, do të vulosnin fatin e tij.
Përpjekjet për të siguruar një rrugëdalje për Maduron vazhduan deri në minutën e fundit. Ai mori një paralajmërim të fundit vetëm disa ditë para operacionit amerikan, por udhëheqësi autokratik refuzoi të lëvizte. Sipas burimeve të informuara, ai “thjesht u ul aty dhe pa të tjerët të krijonin një krizë”.
Sfida e Machados, zgjedhja e Rodriguezit dhe roli i CIA-s
Në të njëjtën kohë, SHBA-të po finalizonin një plan për pasardhësin e tij, duke e kthyer vëmendjen te zv/presidentja Delcy Rodriguez. Ky ishte një ndryshim për Presidentin Trump, i cili më parë kishte vendosur sanksione ndaj Rodriguez dhe vëllait të saj, Jorge. Megjithatë, një qasje më pragmatike u përhap, pasi zyrtarë të lartë amerikanë kishin vënë në pikëpyetje aftësinë e udhëheqëses së opozitës Maria Corina Machado për të fituar mbështetjen e forcave të armatosura dhe shtyllave të tjera të pushtetit.
Një vlerësim i kohëve të fundit nga CIA sugjeroi se besnikët e Maduros do të ishin më efektivë në qeverisjen e një Venezuelë pas-Maduros sesa Machado dhe ekipi i saj. Ky vlerësim, i cili arriti në përfundimin se Machado do të kishte vështirësi në kapërcimin e forcave të sigurisë pro-regjimit, iu transmetua Trump nga drejtori i CIA-s, John Ratcliffe. Menjëherë pas kësaj, Trump vendosi për Rodriguez si pasardhëse të Maduros.
Rodriguez: “Krejt e kundërta e një ideologu”
Megjithëse Rodriguez kishte një imazh publik si një “çaviste” e zjarrtë, në bisedimet private me përfaqësues të industrisë amerikane të naftës, ajo e paraqiti veten ndryshe. “Ajo nuk ishte antiamerikane, ajo madje jetoi në Santa Monica” gjatë viteve të kolegjit, sipas një personi që e kishte kontaktuar. “Ajo ishte krejt e kundërta e një ideologu.”
Nuk ka asnjë indikacion se Rodriguez ishte në dijeni të planit të SHBA-së për ta larguar Maduron, as nuk u informua se ajo kishte dalë si zgjedhja e preferuar për ta pasuar atë. Një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë shtoi se do të kishte qenë “jashtëzakonisht e rrezikshme për ne të komunikonim diçka para operacionit”.
Trump i tha Maduros: “Mund të largohesh në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë”
Vetë Maduro dukej se po i keqinterpretonte sinjalet nga Uashingtoni. Ai besonte se një telefonatë nëntorin me Trumpin kishte shkuar “mirë”, kur në fakt i ishte thënë se koha e tij kishte mbaruar. Një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë tha se Trump i kishte ofruar atij “të largohej në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë” dhe madje e kishte ftuar në Uashington për bisedime ballë për ballë, por Maduro refuzoi.
Maduro mendoi se demokratët do të fitonin zgjedhjet e mesmandatit, Trump do të dobësohej politikisht dhe ai vetë do të mund të qëndronte në pushtet. Por, siç u shpreh i njëjti burim, “Ai rrinte atje jashtë duke kërcyer. Por tani jo më”.
Rusia dhe Vatikani
Vatikani ka qenë prej kohësh një lidhje kyçe në negociatat ndërkombëtare me qeverinë e izoluar të Venezuelës. Një dekadë më parë, Selia e Shenjtë u përpoq pa sukses të ndërmjetësonte një marrëveshje mes Maduros dhe opozitës. Kohët e fundit, ajo është përpjekur të promovojë dialogun përmes klerit të lartë në vend, ndërsa Papa Françesku ka paralajmëruar Shtetet e Bashkuara kundër përdorimit të forcës.
“Unë besoj se dhuna nuk sjell kurrë fitore”, tha Papa në nëntor, duke theksuar se “Çelësi është të kërkojmë dialogun”.
Kardinali Parolin, i cili më parë ka shërbyer si nunc papnor në Karakas, kishte një interes personal në Venezuelë dhe kishte ndërmjetësuar me administratën Trump edhe për Ukrainën dhe Rusinë. Venezuela është një pikëmbështetje e madhe për Moskën në Amerikën Latine.
Sipas dokumenteve, Parolin i tha Burch se besonte që Maduro ishte i përgatitur të jepte dorëheqjen pas zgjedhjeve të korrikut 2024, të cilat konsideroheshin gjerësisht si të manipuluara. Megjithatë, ai u bind më pas nga Ministri i Brendshëm, Diosdado Cabello, se një veprim i tillë do t’i kushtonte jetën.
Parolin vlerësoi se Maduro tani do të ngurronte të largohej pa mbështetjen e rrethit të tij të ngushtë dhe se ai ndoshta ishte i shqetësuar për atë që do të vinte më pas. Një person i njohur me propozimin rus tha se Moska ishte e gatshme t’u ofronte edhe azil pjesës tjetër të zyrtarëve të lartë venezuelianë.
Gjithçka tregon se Maduro u tregua thjesht kokëfortë, duke besuar se Shtetet e Bashkuara nuk do të ndërmerrnin veprime. Një faktor tjetër duket se ka luajtur rol: disa në Uashington besojnë se Maduro nuk do të shkonte kurrë në Rusi për shkak të regjimit atje dhe mungesës së qasjes në paratë nga tregtia e arit të Venezuelës.
Parolin sugjeroi që Shtetet e Bashkuara të vendosnin një afat që Maduro të largohej dhe të ofronin garanci për familjen e tij. Kardinali ishte “shumë, shumë, shumë i shqetësuar nga mungesa e qartësisë në lidhje me qëllimin përfundimtar të Shteteve të Bashkuara në Venezuelë”, duke bërë thirrje për durim, kujdes dhe përmbajtje. Por Shtëpia e Bardhë nuk priste më.
Një zgjedhje e re për udhëheqjen venezueliane
Delcy Rodriguez, vajza e një aktivisti të majtë, ishte një figurë e lartë në regjimin socialist për vite me radhë. Nën Maduron, ajo u ngrit në nivelet më të larta të pushtetit dhe u bë një anëtare e domosdoshme e rrethit të tij të ngushtë. Si ministre e naftës, ajo mori përsipër misione të ndjeshme ndërkombëtare dhe u bë një bashkëbiseduese e besuar për interesat e naftës dhe investitorë të tjerë të huaj, duke kontribuar në konsolidimin e regjimit autoritar të Maduros.
Vitet e fundit, Rodriguez kishte filluar të fitonte besimin e segmenteve të komunitetit të biznesit, duke zbatuar reforma ekonomike dhe duke përmirësuar kursin e këmbimit. Këto reforma kishin provokuar kundërshtim brenda qeverisë së Maduro, veçanërisht nga zonja e parë Celia Flores dhe elementë të vijës së ashpër të establishmentit.
Përfaqësuesit e “Chevron”, e vetmja kompani amerikane që Uashingtoni e kishte lejuar të operonte në Venezuelë pavarësisht sanksioneve, takoheshin çdo muaj me Rodriguez dhe flisnin pozitivisht për të në administratën amerikane. Zyrtarët amerikanë thanë se “modeli Chevron” po funksiononte dhe Rodriguez po i përmbushte kërkesat e tyre.
Një zëdhënës i Chevron tha se kompania nuk kishte pasur njohuri paraprake për operacionin ushtarak amerikan dhe nuk ishte përfshirë në diskutime rreth qeverisjes së një Venezuelë pas Maduros.
Udhëheqësit e biznesit venezuelianë filluan ta promovonin Rodriguez si dikë të aftë për të udhëhequr një tranzicion politik, dhe ky konsensus duket se ishte pranuar edhe në Uashington. Ajo ishte shfaqur gjithashtu si një menaxhere efektive në bisedimet me Katarin, një tjetër anëtar i OPEC-ut dhe një ndërmjetës kyç me Venezuelën.
Katarianët ishin “thellësisht të zhgënjyer” me Maduron, i cili po i shkelte marrëveshjet, dhe mendonin se nëse Maduro do të largohej, Rodriguez duhet të ishte në krye të vendit. Një zëdhënës i qeverisë së Katarit nuk iu përgjigj kërkesës për koment.
Në fillim të vitit të kaluar, i dërguari special i Trump, Richard Grenell, mori një rol qendror në negociatat, ndonjëherë me ndihmën e Katarit dhe ndonjëherë drejtpërdrejt me vëllain e Rodriguez, Jorge Rodriguez. Në këto bisedime, Venezuela i hodhi poshtë vazhdimisht propozimet amerikane për largimin e Maduros nga pushteti.
“`