Trump shpall tarifë prej 25 për qind për shtetet që tregtojnë me Iranin
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka njoftuar se çdo vend që kryen veprimtari ekonomike me Iranin do të përballet me një tarifë prej 25 për qind për çdo tregti me Shtetet e Bashkuara. Ky njoftim vjen ndërsa Uashingtoni po shqyrton një reagim ndaj situatës në Iran, ku po zhvillohen protestat më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit.
“Me efekt të menjëhershëm, çdo vend që bën biznes me Republikën Islamike të Iranit do të paguajë një tarifë prej 25 për qind për çdo dhe të gjithë biznesin që kryhet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, ka deklaruar Trump në një postim në platformën Truth Social. Tarifat në fjalë paguhen nga importuesit amerikanë të mallrave nga vendet në fjalë.
Irani, anëtar i Organizatës së Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), është nën sanksione të rënda nga Uashingtoni prej vitesh. Ai kryesisht eksporton naftën e tij drejt Kinës, ndërsa partnerë të tjerë kryesorë tregtarë përfshijnë Turqinë, Irakun, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Indinë.
“Ky urdhër është përfundimtar dhe i pakthyeshëm”, ka theksuar Trump, pa ofruar detaje të mëtejshme. Deri më tani, nuk janë publikuar dokumente zyrtare nga Shtëpia e Bardhë për këtë politikë, as informacion mbi autoritetin ligjor që Trump do të përdorte për vendosjen e tarifave, apo nëse ato do të aplikoheshin për të gjithë partnerët tregtarë të Iranit. Shtëpia e Bardhë nuk i është përgjigjur kërkesës për koment nga agjencia Reuters.
Ambasada kineze në Uashington ka kritikuar qasjen e Trumpit, duke deklaruar se Kina do të marrë “të gjitha masat e nevojshme” për të mbrojtur interesat e saj dhe kundërshton “çdo sanksion të paligjshëm unilateral dhe juridiksion me shtrirje të gjerë”. Një zëdhënës i ambasadës kineze në Uashington ka thënë në platformën X: “Qëndrimi i Kinës kundër vendosjes pa dallim të tarifave është i qëndrueshëm dhe i qartë. Luftërat tarifore dhe luftërat tregtare nuk kanë fitues, dhe detyrimi dhe presioni nuk mund të zgjidhin problemet”.
Japonia dhe Koreja e Jugut, të cilat kanë arritur marrëveshje tregtare me SHBA-në vitin e kaluar, kanë deklaruar se po monitorojnë nga afër zhvillimet. Ministria e tregtisë e Koresë së Jugut, në një deklaratë, ka bërë të ditur se “planifikon të marrë çdo masë të nevojshme sapo veprimet konkrete të qeverisë së SHBA-së të bëhen të qarta”. Zëvendësshefi i Sekretariatit të Kabinetit të Japonisë, Masanao Ozaki, u ka thënë gazetarëve se Tokio do të “shqyrtojë me kujdes përmbajtjen konkrete të çdo mase sapo ato të bëhen të qarta, si edhe ndikimin e tyre të mundshëm mbi Japoninë, dhe do të reagojë në mënyrë të përshtatshme”.
Irani, i cili pati një konfrontim të shkurtër me aleatin e SHBA-së, Izraelin, vitin e kaluar, dhe objektet e tij bërthamore u bombarduan nga ushtria amerikane në qershor, po përjeton demonstratat më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit. Trump ka shprehur gatishmërinë e SHBA-së për t’u takuar me zyrtarë iranianë dhe ka qenë në kontakt me opozitën iraniane, duke ushtruar presion mbi udhëheqësit e vendit, duke përfshirë edhe kërcënime për veprime ushtarake.
Teherani ka pohuar të hënën se po i mban të hapura kanalet e komunikimit me Uashingtonin, ndërsa Trump po shqyrtonte mënyrat e reagimit ndaj situatës në Iran, e cila ka qenë një nga sfidat më të rënda për sundimin klerikal në vend që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Demonstratat kanë evoluar nga ankesa për vështirësi të mëdha ekonomike në thirrje sfiduese për rrëzimin e establishmentit klerikal.
Grupi për të drejtat e njeriut me bazë në SHBA, HRANA, ka raportuar verifikimin e vdekjes së 599 personave – 510 protestues dhe 89 pjesëtarë të forcave të sigurisë – që nga fillimi i protestave më 28 dhjetor.
Sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, ka deklaruar të hënën se, ndërsa sulmet ajrore ishin një nga opsionet e shumta të hapura për Trump, “diplomacia është gjithmonë opsioni i parë për presidentin”.
Gjatë mandatit të tij të dytë, Trump ka kërcënuar shpesh dhe ka vendosur tarifa ndaj vendeve të tjera për shkak të lidhjeve të tyre me kundërshtarët e SHBA-së dhe për politika tregtare që ai i ka cilësuar si të padrejta ndaj Uashingtonit. Politika tregtare e Trumpit aktualisht është nën presion ligjor, pasi Gjykata e Lartë e SHBA-së po shqyrton mundësinë e rrëzimit të një pjese të konsiderueshme të tarifave ekzistuese të Trumpit.
Sipas të dhënave më të fundit të Bankës Botërore, Irani eksportoi produkte në 147 partnerë tregtarë në vitin 2022.