“`html
Portofoli i qirasë financiare të bankave, në rritje me 12.6% në fund të tremujorit të tretë 2025
Portofoli i qirasë financiare të sektorit bankar ka vazhduar rritjen gjatë vitit të kaluar. Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, vlera e kontratave të qirasë financiare në fund të tremujorit të tretë 2025 arriti në 10.9 miliardë lekë. Ky shifër paraqet një rritje prej 12.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Vërehet se rritja e qirasë financiare është ngadalësuar krahasuar me ritmet e vitit 2024, por mbetet në nivele dyshifrore, të ngjashme me rritjen e kredisë.
Qiraja financiare është një produkt që fokusohet kryesisht në financimin e mjeteve të transportit për bizneset dhe individët. Megjithatë, ajo përdoret gjithashtu për financimin e pajisjeve dhe linjave të prodhimit të bizneseve, si edhe, në raste të rralla, për financimin e pasurive të paluajtshme.
Ky produkt është i ngjashëm me kredinë, por ndryshimi kryesor është se produkti i financuar nëpërmjet saj mbetet në pronësi të institucionit financiar deri në momentin kur klienti shlyen plotësisht detyrimin. Procesi parashikon një parapagim të pjesshëm nga klienti për vlerën e mjetit apo pajisjes së financuar, i cili, në varësi të kushteve të ofruara nga secili institucion financiar, mund të fillojë nga 10% deri në 30% të vlerës. Pjesa e mbetur paguhet me këste mujore deri në shlyerjen e plotë.
Tregu i qirasë financiare, ashtu si ai i kredisë, ka ndjekur rimëkëmbjen e shpejtë të ekonomisë në periudhën pas pandemisë. Një nga aktivitetet kryesore ku qiraja financiare ka peshë të rëndësishme është financimi i blerjes së automjeteve për dhënien e tyre me qira, kryesisht për përdorim nga turistët. Rritja e shpejtë e turizmit dhe aktiviteteve të lidhura me të po ka efekte pozitive anësore edhe në sektorët financiarë të lidhur me të.
Turizmi gjithashtu ka nxitur kërkesën për taksi, ku flotat e reja të automjeteve janë drejt zgjedhjes së modeleve elektrike. Blerja e këtyre automjeteve përbën një segment të rëndësishëm të kërkesës për financime me qira financiare.
Efekti tërthor i turizmit shtrihet edhe në sektorët e distribucionit dhe tregtisë, të cilët kanë zgjeruar flotat e tyre të automjeteve. Një segment tjetër në rritje është ai i shërbimeve mjekësore, ku blerja ose rinovimi i pajisjeve po financohet në një masë të konsiderueshme me qira financiare.
Sipas Bankës së Shqipërisë, përveç bankave tregtare, në tregun e qirasë financiare ushtrojnë aktivitet edhe 10 institucione financiare jobanka të licencuara për këtë produkt. Deri në fund të vitit 2024, portofoli i qirasë financiare të dhënë nga institucionet financiare jobanka kishte vlerën e 12.5 miliardë lekëve. Së bashku me portofolin e bankave tregtare, i gjithë tregu i këtij produkti në fund të vitit 2024 llogaritej në afërsisht 22.5 miliardë lekë.
“`