Banka sllovene NLB ka në plan të hyjë në tregun shqiptar për të kompletuar praninë e saj rajonale.
Intervistë me Blaž Brodnjak, CEO i grupit bankar Nova Ljubljanska Banka (NLB)
Grupi bankar slloven Nova Ljubljanska Banka (NLB) shpreh ambicie të forta për të hyrë në tregun financiar shqiptar. Blaž Brodnjak, kryetar i bordit menaxhues (CEO) i grupit, thekson në një intervistë për gazetën “Monitor” se hyrja në Shqipëri do të plotësonte praninë rajonale të NLB-së dhe do të forconte rrjetin e integruar financiar të bankës në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Sipas tij, kjo ndërlidhje do të mbështeste më tej flukset ndërkufitare të kapitalit dhe do ta poziciononte Grupin NLB si një lidhje kyçe midis tregjeve rajonale, duke shërbyer gjithashtu si një nga qendrat kryesore për investitorët ndërkombëtarë në rajon dhe investitorët vendas në botë.
Brodnjak shprehet se NLB operon sipas një modeli bankar universal, duke ofruar një gamë të gjerë shërbimesh, që përfshijnë bankimin me pakicë dhe korporatë, zgjidhje investimesh, sigurime dhe këshillim. Kjo do të thotë se fokusi i NLB shtrihet edhe përtej sektorit bankar, duke qenë e hapur për të eksploruar mundësi në fusha të tjera të sektorit financiar, siç janë sigurimet apo menaxhimi i aseteve. Kapaciteti i NLB për të blerë institucione financiare vlerësohet deri në 4 miliardë euro në asete të ponderuara me risk.
Si qëndron situata me interesin për tregun bankar shqiptar?
Banka NLB ka shfaqur interes për hyrjen në tregun bankar shqiptar prej disa vitesh. Lidhur me këtë, CEO i NLB, Blaž Brodnjak, sqaron se:
- Grupi NLB është institucioni financiar ndërkombëtar më i madh me fokus strategjik ekskluziv në Europën Juglindore, ish-Jugosllavinë dhe Ballkanin Perëndimor.
- Është i vetmi grup financiar që ofron financim në të gjitha tregjet e ish-Jugosllavisë.
- Në tremujorin e tretë të vitit 2025, totali i aseteve të NLB tejkaloi 30 miliardë euro, një shifër domethënëse krahasuar me PBB-në e Sllovenisë.
- Grupi u shërben rreth 3 milionë klientëve aktivë (individë dhe korporata) në Europën Juglindore, duke theksuar rëndësinë e tij sistemike.
- Në Slloveni, NLB mbulon pjesën më të madhe të tregut në menaxhimin e parave të gatshme, depozitave të individëve, pagesave të korporatave dhe ndërkombëtare, menaxhimit të aseteve dhe sigurimit të jetës.
- Ambicia e NLB është të ketë operacione bankare në të gjitha tregjet e Ballkanit Perëndimor. Aktualisht, Kroacia (ku operon vetëm me lizing) dhe Shqipëria janë vendet që mungojnë në rrjetin bankar të NLB.
- Grupi ka një prani të fortë në Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut, si dhe është ndër huadhënësit kryesorë në Bosnjë dhe Hercegovinë, Mal të Zi dhe Serbi.
- Duke marrë parasysh përvojën pozitive me popullsinë shqiptare në tregjet ekzistuese, është logjike që Grupi NLB të shqyrtojë mundësinë e zgjerimit të shërbimeve të tij edhe në Shqipëri.
- Hyrja në tregun shqiptar do të plotësonte praninë rajonale të NLB dhe do të forconte rrjetin e saj financiar, duke mbështetur flukset ndërkufitare të kapitalit dhe duke pozicionuar NLB si një lidhje kyçe për investitorët ndërkombëtarë dhe vendas.
Cili do të ishte profili i bankës target për blerje?
NLB monitoron dhe vlerëson vazhdimisht zhvillimet në rajonin e Europës Juglindore, duke mbetur e hapur për mundësi rritjeje që përfshijnë blerje apo bashkime (M&A). Fokusi nuk kufizohet vetëm në sektorin bankar; NLB ka treguar interes edhe për një gamë të gjerë shërbimesh financiare, siç dëshmohet nga blerja e Summit Leasing në Slloveni. Banka është e gatshme të eksplorojë mundësi edhe në sigurime dhe menaxhimin e aseteve. Kapaciteti aktual i M&A-ve të NLB arrin deri në 4 miliardë euro në asete të ponderuara me risk.
Cili është profili i NLB në rajon dhe çfarë vlere të shtuar mund të sjellë në Shqipëri?
NLB është një institucion financiar rajonal me rëndësi sistemike. Pjesa e saj e tregut, sipas totalit të aktiveve, tejkalon 10% në çdo vend ku operon si bankë. Në Slloveni, pjesa e tregut është 33%, në Maqedoninë e Veriut rreth 16% dhe në Kosovë rreth 18%. NLB ofron një gamë të plotë shërbimesh financiare, nga bankimi me pakicë dhe korporatë deri te zgjidhjet e investimeve, sigurimeve dhe këshillimit. Në Shqipëri, NLB synon të sjellë këtë gamë të gjerë shërbimesh, të mbështesë flukset ndërkufitare të kapitalit dhe të lidhë Shqipërinë me tregjet e saj ekzistuese rajonale.
Si e vlerësoni zhvillimin e tregut bankar shqiptar dhe cilat segmente ofrojnë potencial?
NLB ka monitoruar nga afër përparimin e Shqipërisë drejt standardeve të BE-së, duke vënë re uljen e rrezikut dhe rritjen e besimit të investitorëve të huaj. Pritet që Mali i Zi dhe Shqipëria të jenë vendet e para të rajonit që do të anëtarësohen në BE, duke shërbyer si katalizatorë për rajonin. Priten investime të mëdha në infrastrukturë, duke filluar nga rrugët dhe hekurudhat deri te prodhimi i energjisë. NLB synon të mbështesë projekte që lidhen me efikasitetin energjetik, energjinë e gjelbër, rrjetet elektrike, transportin publik dhe zhvillimin e infrastrukturës rrugore e hekurudhore. Me një bazë të fortë kapitali dhe likuiditet, NLB do të jetë e gatshme të kontribuojë në zhvillimin e Shqipërisë. Po ashtu, shihen mundësi të konsiderueshme në financimin e shitjes me pakicë, duke u nxitur nga popullsia e re dhe nevojat në rritje të konsumatorëve.
Lidhur me hyrjen e dy bankave të reja (Ziraat dhe JET Bank) në tregun shqiptar pas një periudhe konsolidimi, Brodnjak thekson se bankat janë një industri e rregulluar fort. Pas krizës financiare globale, BE-ja ka vendosur korniza rregullatore më të rrepta, duke rritur presionin mbi përfitueshmërinë e bankave, veçanërisht për ato më të vogla. Për këtë arsye, pritet që tregu bankar shqiptar të përjetojë më tej konsolidim, sidomos pas anëtarësimit në BE dhe Eurozonë. Tregu bankar shqiptar konsiderohet mesatarisht i përqendruar, me pesë bankat kryesore që zotërojnë rreth 75% të tregut.
Cilat janë sfidat kryesore për sektorin bankar shqiptar në procesin e integrimit në BE dhe Eurozonë?
Sipas NLB, vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të jenë kandidatë prioritarë për anëtarësim në BE. Procesi i anëtarësimit, sipas tyre, ka zgjatur shumë dhe pasqyron një kuptim të pamjaftueshëm të domosdoshmërisë së unitetit dhe kohezionit më të fortë brenda kontinentit. Integrimi në BE dhe Eurozonë sjell përfitime të mëdha, por edhe sfida. Bankat brenda BE-së përballen me kërkesa rregullatore më të larta, kosto më të mëdha për pajtueshmëri, nevojën për forcimin e sistemit të qeverisjes dhe menaxhimit të riskut, si dhe kërkesa më të rrepta kapitali, të cilat mund të jenë problematike për bankat më të vogla.
Si mund të përballojnë vendet e rajonit tkurrjen demografike dhe të mbeten konkurruese?
Të gjitha vendet e rajonit përballen me sfida demografike. Megjithatë, Shqipëria, krahasuar me Slloveninë, ka një pozicion demografik më të favorshëm me një nga popullsitë më të reja në Europë. Nuk ka një zgjidhje të thjeshtë. Prioriteti për rajonin duhet të jetë zvogëlimi i largimit të njerëzve, duke përmirësuar cilësinë e jetës. Bankat mund të luajnë një rol të rëndësishëm në krijimin e kushteve që të rinjtë të duan të qëndrojnë, punojnë dhe ndërtojnë të ardhmen e tyre. Së dyti, duhet inkurajuar lindshmëria, pasi trendi i uljes së numrit të fëmijëve ndikon në stabilitetin afatgjatë të shoqërive. Së treti, imigracioni është i nevojshëm për të mbajtur sistemet sociale dhe ekonomike, duke pasur parasysh nevojën për punëtorë në sektorë kyçë si kujdesi për të moshuarit dhe ndërtimi.
Pse investimet sllovene si Mercator dhe Telekom Slovenije nuk rezultuan të suksesshme në Shqipëri dhe a ka sektorë me interes për bizneset sllovene?
Tregtia mes Sllovenisë dhe Shqipërisë është në rritje, por mbetet relativisht e ulët, duke treguar potencial të konsiderueshëm për zgjerim. Investimet sllovene në Shqipëri, që ndodhën kryesisht para krizës financiare globale, u influencuan nga situata ekonomike e Sllovenisë dhe hyrja e shpejtë në tregje të reja me levë të lartë. Sot, NLB, si një institucion financiar likuid dhe stabil me përvojë në M&A në rajon, ka një qasje tjetër.
Si e vlerësoni klimën e biznesit dhe investimeve në Shqipëri dhe çfarë duhet përmirësuar?
NLB ka monitoruar nga afër përparimin e Shqipërisë drejt standardeve të BE-së. Pjesa e lartë e Investimeve të Huaja Direkte konfirmon se Shqipëria po ndërmerr hapat e duhur për të tërhequr investitorë ndërkombëtarë. Fakti që Grupi NLB po shqyrton hyrjen në tregun shqiptar është vetë një sinjal se tregu është i qëndrueshëm, i parashikueshëm dhe tërheqës.