Moldavia dënon tre persona për planifikimin e trazirave pas trajnimeve në Serbi dhe Bosnje
Një gjykatë në Kishinjev ka dënuar tre persona për pjesëmarrje në një grup kriminal të organizuar, i cili gjatë vitit 2024 kishte përgatitur trazira të dhunshme masive në Moldavi. Grupi kishte organizuar trajnime në Bosnje e Hercegovinë dhe Serbi.
Sipas aktakuzës, trajnimet ishin organizuar dhe drejtuar nga persona nga Rusia, në bashkëpunim me shtetas moldavianë. Qëllimi ishte shkaktimi i trazirave në Moldavi para zgjedhjeve presidenciale dhe referendumit për anëtarësim në Bashkimin Evropian të vitit 2024.
Informacionet për këto “kampet ruse” në Bosnje e Hercegovinë dolën në tetor të vitit 2024. Agjencitë e sigurisë së Moldavisë deklaruan se kishin identifikuar më shumë se 100 të rinj të cilët dyshohej se ishin trajnuar në Rusi, Bosnje e Hercegovinë dhe Serbi për destabilizimin e vendit.
Më 6 shkurt, gjykata në kryeqytetin e Moldavisë dënoi Aliona Gotcon dhe Ludmila Costencon me nga katër vjet e një muaj burgim, ndërsa Vladimir Harcevnicov u dënua me pesë vjet e katër muaj burgim. Vendimi u mor në gjykatën e shkallës së parë, dhe të akuzuarit nuk ishin të pranishëm gjatë shpalljes së dënimit. Gjykata urdhëroi arrestimin e tyre për vuajtjen e dënimit, ndërsa aktgjykimi mund të ankimohet.
Vendimi sqaron se të akuzuarit vepruan si pjesë e një strukture kriminale të qëndrueshme, të koordinuar nga Rusia, me role të qartë të ndara. Aktivitetet e tyre përfshinin rekrutimin e anëtarëve të rinj, mbështetje logjistike, sigurimin e pajisjeve dhe trajnime për veprime të dhunshme dhe destabilizuese.
Një pjesë e veçantë e aktgjykimit i referohet trajnimeve që, sipas gjykatës, janë mbajtur jashtë Moldavisë, kryesisht në Bosnje e Hercegovinë dhe Serbi. Të akuzuarit kanë qëndruar disa herë në Bosnje e Hercegovinë, përfshirë zonën e Gllamoqanit, ku kanë marrë pjesë në trajnime teorike dhe praktike. Këto trajnime përfshinin menaxhimin dhe përdorimin e avancuar të dronëve, lidhjen e tyre me qendrat komanduese, zbulimin ajror në kuadër të grupeve sulmuese, si dhe simulime të hedhjes së mjeteve shpërthyese me ndihmën e dronëve.
Përveç kësaj, trajnimet përfshinë taktika për shkaktimin e panikut dhe kaosit, metoda për çarjen e kordonëve policorë, aktivitete diversant-subversive, si dhe përgatitjen e mjeteve ndezëse dhe shpërthyese. Gjykata konstatoi se këto aktivitete ishin të lidhura drejtpërdrejt me planet për organizimin e trazirave të dhunshme në Moldavi.
Serbia përmendet në dokumentet gjyqësore si një vend qëndrimi dhe trajnimi, por edhe si vend transit drejt Bosnje e Hercegovinës. Koordinatori i grupit ndodhej në Rusi, nga ku jepte udhëzime, ndërsa trajnimet zhvilloheshin në Bosnje e Hercegovinë dhe Serbi. Të akuzuarit udhëtonin në itinerarin Moldavi-Serbi-Bosnje e Hercegovinë.
Gjatë hetimeve janë gjetur prova materiale, duke përfshirë kartëmonedha nga Serbia dhe Bosnje e Hercegovina, karta SIM, pajisje telekomunikimi, si dhe regjistrime digjitale nga kampet e trajnimit. Gjithashtu, gjatë bastisjeve janë gjetur pjesë për dronë, syze VR, telekomandë, bateri, pajisje për ruajtjen e dokumenteve dhe materiale digjitale që dokumentojnë trajnimet dhe aktivitetet e planifikuara.
Regjistrimet digjitale përfshijnë fotografi dhe video nga trajnimet, si dhe udhëzime për përdorimin e dronëve dhe përgatitjen e mjeteve ndezëse dhe shpërthyese.
Të akuzuarit mohuan fajësinë, duke pretenduar se nuk ishin të vetëdijshëm për karakterin penal të aktiviteteve dhe se qëndrimet jashtë vendit i kishin konsideruar angazhime private ose profesionale. Gjykata nuk i pranoi këto pretendime, duke përfunduar se provat dëshmojnë ekzistencën e një qëllimi të qartë dhe koordinimi brenda grupit kriminal.
Ngritje e akuzave të reja
Gjatë gjykimit, Prokuroria e Moldavisë ngriti akuza edhe ndaj disa personave të tjerë të lidhur me trajnimet për nxitjen e trazirave. Më 26 shtator të vitit të kaluar, policia në Serbi arrestoi dy persona, të dyshuar për organizimin e trajnimeve luftarako-taktike për shtetas të Moldavisë dhe Rumanisë, me qëllim nxitjen e trazirave në Moldavi.
Këto arrestime erdhën pasi autoritetet në Kishinjev paralajmëruan publikisht për ekzistencën e kampeve luftarake në Serbi, të organizuara nga shërbimi sekret rus me synim destabilizimin e Moldavisë.
Në fillim të dhjetorit të vitit 2025, Moldavia kreu rreth 50 bastisje në disa lokacione, duke gjetur prova se një grup i organizuar, i trajnuar në një kamp në Serbi, dyshohej se kishte planifikuar të shkaktonte trazira në Moldavi.