Nga Mar-a-Lago në Ngushticën e Hormuzit: Si ia “shiti” Netanyahu luftën kundër Iranit Trumpit si një përballje të lehtë
Benjamin Netanyahu duket se ia ka paraqitur Donald Trumpit luftën kundër Iranit si një përballje të shpejtë, të lehtë dhe me fitore të garantuar. Sipas një analize të shefit të korrespondentëve të The Guardian, Peter Beaumont, ky narrativ nisi me një takim në fund të dhjetorit në Mar-a-Lago.
Gjatë këtij takimi, kryeministri izraelit jo vetëm kërkoi mbështetjen e Trumpit për një konflikt të ri më të gjerë kundër Teherit, por gjithashtu e joshi atë me argumente politike dhe personale. Ai argumentoi se Irani ishte i dobët, regjimi i tij mund të binte shpejt dhe se një sukses i tillë do t’i siguronte Trumpit një fitore historike të madhe. Netanyahu madje i ofroi presidentit amerikan nderimin më të lartë izraelit, duke i ushqyer kështu egon dhe duke e futur më thellë në idenë se kjo mund të ishte një luftë fitimtare dhe e kontrollueshme.
Problemi, sipas Beaumont, është se kjo luftë nuk ka rezultuar aspak siç ishte premtuar. Netanyahu dhe elita ushtarake izraelite dukeshin vërtet të bindur se Irani do të thyhej shpejt, se kapacitetet e tij raketore do të asgjësoheshin për pak ditë dhe se regjimi do të lëkundej deri në rënie. Megjithatë, pas më shumë se një muaji konflikti, asnjë nga këto objektiva nuk është realizuar në mënyrë të qartë.
Në vend të një ndryshimi të shpejtë regjimi, Irani duket se është konsoliduar rreth Gardës Revolucionare. Në vend të një fitoreje të pastër, konflikti ka lënë në këmbë një regjim armiqësor, ndërkohë që kostoja për SHBA-në dhe Izraelin është rritur.
Shkrimi e vendos këtë luftë në vazhdën e konfliktit të përhershëm që Netanyahu ka zgjeruar pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023. Gaza, Libani, Jemeni, Siria dhe tani Irani janë pjesë e të njëjtës logjikë: Netanyahu premton fitore vendimtare, por realiteti në terren del shumë më i turbullt.
- Në Gaza, edhe pas një fushate shkatërruese, Hamasi vazhdon të ekzistojë.
- Në Liban, Hezbollahu, edhe pse i goditur, ruan ende kapacitete ushtarake.
- Ndërsa në Iran, strategjia e “prerjes së kokës”, pra eliminimi i liderëve të lartë, nuk solli shembjen e regjimit siç pritej.
Sipas analizës, edhe brenda administratës Trump ka nisur të krijohet bindja se Netanyahu premtoi më shumë seç mund të ofronte. Raportime të ndryshme flasin për një pakënaqësi të zëvendëspresidentit JD Vance, i cili mendohet të ketë qenë më skeptik për optimizmin e tepruar izraelit. Një burim amerikan cituar nga Axios, thotë hapur se “Bibi ia shiti presidentit këtë luftë si diçka të lehtë”, duke lënë të kuptohet se në Uashington po kuptohet gjithnjë e më qartë se lufta nuk është aq e thjeshtë sa u paraqit.
Përgjegjësia nuk bie vetëm mbi Netanyahun. Trump nuk shihet si i mashtruar pasiv, por si një partner i gatshëm dhe i plotë në këtë luftë. Ai kishte hyrë tashmë me bindjen se një demonstrim force ushtarake mund të prodhonte fitore të shpejtë dhe efekt politik.
Megjithatë, sa më shumë zgjat lufta, aq më shumë po shfaqet qartë se kostoja reale është shumë më e madhe. Pasojat tashmë po shtrihen përtej rajonit:
- Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka tronditur tregjet globale të energjisë dhe ekonominë botërore.
- Konflikti ka kushtuar miliarda dollarë.
- Ka vendosur nën presion rezervat e armëve më të avancuara amerikane.
- Ka dobësuar vëmendjen dhe mbështetjen për Ukrainën.
- Mund të ketë forcuar pozicionin e rivalëve strategjikë të SHBA-së, si Kina, Rusia dhe Koreja e Veriut.
Pra, ajo që u paraqit si një luftë e lehtë dhe me përfitime të shpejta, po kthehet në një krizë me pasoja të gjera gjeopolitike.
Peter Beaumont ndalet edhe te pasojat afatgjata për vetë Izraelin. Mbështetja ndërkombëtare po zbehet, sidomos në Perëndim. Edhe në SHBA, sondazhet tregojnë një rënie të qartë të simpatisë për Izraelin, veçanërisht mes të rinjve dhe demokratëve, por jo vetëm. Madje edhe mes votuesve hebrenj amerikanë po shtohen zërat kundër luftës. Kjo mund të sjellë pasoja të mëdha në të ardhmen, përfshirë kufizime në ndihmën ushtarake amerikane dhe një ndryshim të mënyrës se si Uashingtoni e trajton Izraelin.
Pra, Netanyahu premtoi një luftë të lehtë kundër Iranit, por realiteti po rezulton shumë më i ashpër. Dhe sa më shumë që zgjat lufta, aq më shumë po bëhet e dukshme se çmimi i kësaj aventure do të jetë shumë më i lartë nga sa ishte paraqitur fillimisht.