Kriza globale e energjisë po thellohet, duke shtyrë vende të ndryshme të vendosin masa racionimi pas tensioneve të reja në Iran.
Lufta në Iran dhe kërcënimet për mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, një pikë kyçe për transportin e naftës botërore, kanë çuar në rritje dramatike të çmimeve të energjisë dhe karburantit. Kjo situatë rrezikon të sjellë një periudhë të re shtrëngimi ekonomik në nivel global.
Ndërsa ekonomitë më të prekshme tashmë kanë nisur racionimin, vendet evropiane po aplikojnë masa më graduale:
- Egjipti ka reduktuar ndriçimin publik dhe ka vendosur orare të mbylljes për bare dhe restorante në orën 21:00, si dhe ka pezulluar disa projekte të mëdha publike për dy muaj për të ulur konsumin e energjisë.
- Zambia ka shpallur emergjencë furnizimi, duke parashikuar një rritje prej mbi 50% të çmimit të vajgurit këtë muaj.
Azisë, e cila varet fort nga importet e naftës nga Gjiri Persik, i ka kapluar tashmë një regjim të plotë shtrëngimi:
- Korea e Jugut ka kufizuar përdorimin e makinave për punonjësit publikë.
- Filipinet kanë shkurtuar javën e punës në katër ditë dhe kanë shpallur “gjendje emergjence kombëtare”.
- Në Myanmar, individët privatë operojnë me targa alternative.
- Bangladesh ka kufizuar oraret e punës, ka vendosur mbylljen e parakohshme të qendrave tregtare dhe dyqaneve, si dhe ka ulur me 30% shpenzimet për karburant dhe energji elektrike në zyrat qeveritare. Janë pezulluar kurset trajnuese dhe blerja e automjeteve, anijeve dhe avionëve të rinj, ndërsa punonjësve publikë u është kërkuar të kursejnë energjinë elektrike.
- Indonezia ka vendosur që punonjësit publikë të punojnë nga shtëpia të premteve dhe ka kufizuar blerjen e karburantit në 50 litra në ditë për automjetet private. Udhëtimet zyrtare brenda vendit do të përgjysmohen dhe ato ndërkombëtare do të reduktohen.
- Malajzia planifikon të prezantojë punën nga shtëpia për sektorin publik dhe lejon punën nga distanca deri në tre ditë në javë për ata që jetojnë larg qendrave administrative.
Bashkimi Evropian, sipas Komisionerit të Energjisë Dan Jørgensen, duhet të përgatitet për një krizë energjitike “afatgjatë”, potencialisht më serioze se ajo e vitit 2022. BE po vlerëson “të gjitha opsionet”, duke përfshirë racionimin e karburantit dhe përdorimin e rezervave strategjike, edhe pse aktualisht nuk është në një krizë sigurie furnizimi. Komisioneri ka nxjerrë një listë rekomandimesh, duke përfshirë punën nga shtëpia, uljen e shpejtësisë në autostradë dhe rritjen e përdorimit të ndarjes së makinave.
Edhe pse kriza energjetike nuk ka arritur ende kulmin, disa vende evropiane kanë filluar të vendosin kufizime. Sllovenia, për shembull, ka limituar konsumin ditor të karburantit në 50 litra për individë dhe 200 litra për biznese.