Sanksionet e BE-së ndaj Rusisë të bllokuara prej muajsh, Brukseli sheh “dritë në fund të tunelit” pas ndryshimeve politike në Hungari dhe qëndrimit të ri të SHBA-së.
Për më shumë se dy muaj, një raund i ri sanksionesh të Bashkimit Evropian kundër Rusisë ka mbetur i bllokuar në nivel politik.
Fillimisht, këto sanksione u penguan nga Hungaria dhe Sllovakia për shkak të një mosmarrëveshjeje të palidhur me Ukrainën, e cila kishte të bënte me tubacionin e naftës “Druzhba”. Më vonë, ato u sfiduan nga trazirat energjetike të shkaktuara nga lufta e SHBA-së kundër Iranit. Sanksionet e propozuara, të cilat përfshijnë një ndalim të plotë të shërbimeve detare për tankerët rusë të naftës, ende presin një zgjidhje.
Megjithatë, zhvillimet e fundit në Budapest dhe Uashington kanë përmirësuar papritur shanset, duke rritur shpresat në Bruksel se paketa e 20-të mund të zhbllokohet së shpejti.
Humbja dërrmuese e kryeministrit hungarez Viktor Orbán në zgjedhjet e fundit pritet të transformojë balancën e pushteteve, duke hapur një dritare mundësie për heqjen e vetove të mbetura mbi sanksionet dhe kreditë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.
Edhe pse pak zyrtarë dhe diplomatë presin që Orbán, i njohur për qëndrimet e tij ndarëse, ta heqë bllokimin para se të largohet nga detyra në maj, pritjet janë shumë të larta për pasardhësin e tij, Péter Magyar, i cili ka premtuar të jetë një zë “konstruktiv” në tryezë.
Ende ekziston një pikëpyetje se si do të sillte veten kryeministri sllovak, Robert Fico, një aleat i ngushtë ideologjik i Orbán-it, pas ndryshimit të qeverisë në Hungari. Ndryshe nga Orbán, i cili ka testuar vazhdimisht kufijtë e normave të BE-së, Fico preferon të angazhohet në dialog me udhëheqësit e tjerë për të gjetur një kompromis të mundshëm për heqjen e vetos së tij.
Sipas Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy, tubacioni “Druzhba” do të riparohet “jo plotësisht, por mjaftueshëm për të funksionuar” deri në fund të muajit. Infrastruktura u dëmtua rëndë në fund të janarit nga dronët rusë.
Kombinimi i humbjes së Orbán dhe riparimit të “Druzhba” mund të ndikojë në lehtësimin e kundërshtimit të Ficos. Sllovaku më parë kishte deklaruar se nuk kishte problem me vetë përmbajtjen e sanksioneve, por vetëm me ndërprerjen e rrjedhave të naftës përmes “Druzhba”.
Ndërkohë, në Uashington, Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, njoftoi se administrata nuk do t’i ofrojë Rusisë lehtësim të mëtejshëm të sanksioneve. Kjo masë, e futur muajin e kaluar, synonte të përballonte valët tronditëse të shkaktuara nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit.
Leja 30-ditore, e cila skadoi gjatë fundjavës, u lejoi vendeve të tjera të blinin naftë ruse që ishte tashmë në det. “Ne nuk do ta rinovojmë licencën e përgjithshme për naftën ruse dhe nuk do ta rinovojmë licencën e përgjithshme për naftën iraniane,” tha Bessent të mërkurën në Shtëpinë e Bardhë.
Vendimi amerikan për të lehtësuar sanksionet ndaj Rusisë i kishte zemëruar evropianët, të cilët e panë atë si një veprim “të njëanshëm”, “të gabuar” dhe “vetë-shkatërrues” në një moment kritik kur Moska po fitonte të ardhura të papritura.
Çmimi i naftës bruto ruse “Urals” ka qenë mbi 110 dollarë për fuçi, niveli më i lartë në më shumë se një dekadë. Si rezultat, të ardhurat e Rusisë nga produktet bruto dhe të rafinuara u rritën ndjeshëm në 19 miliardë dollarë (16 miliardë euro) në mars, krahasuar me 9.7 miliardë dollarë (8.2 miliardë euro) në shkurt, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).
Ky përfitim ka ndihmuar Kremlinin të zbusë një trend stanjacioni ekonomik, i cili la një deficit prej 60 miliardë dollarësh (50.9 miliardë euro) në tremujorin e parë të vitit 2026, shumë përtej parashikimeve.