Evropa kontribuon në rritjen e shpenzimeve ushtarake globale në nivele rekord
Shpenzimet ushtarake evropiane kanë ndihmuar në shtimin e shpenzimeve globale të mbrojtjes në një nivel rekord prej gati 3 trilionë dollarësh në vitin 2025, edhe pse Shtetet e Bashkuara kanë ulur shpenzimet e tyre. Kjo rezulton nga një raport i publikuar të hënën nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI).
Sipas raportit:
- Shpenzimet ushtarake në nivel botëror janë rritur me 2.9% në terma realë vitin e kaluar, duke arritur në 2.887 trilionë dollarë.
- Ky është viti i 11-të radhazi i rritjes, duke e çuar barrën ushtarake globale në 2.5% të PBB-së.
Ekspertët e SIPRI-t e shpjegojnë këtë trend duke përmendur disa konflikte të vazhdueshme dhe tensione gjeopolitike. Kontinenti evropian ka shënuar rritjen më të madhe rajonale, me shpenzime që u rritën me 14% duke arritur në 864 miliardë dollarë.
SIPRI lidh këtë rritje me:
- Konfliktin në Ukrainë.
- Tensionet me Rusinë.
- Përpjekjet e vazhdueshme për vetëmjaftueshmëri evropiane.
- Dhe presionin në rritje nga Shtetet e Bashkuara për të rritur ndarjen e barrës brenda NATO-s.
Anëtarët evropianë të NATO-s shpenzuan gjithsej 559 miliardë dollarë në vitin 2025. Mes tyre, shpenzimet e Gjermanisë u rritën me 24% (114 miliardë dollarë), ndërsa ato të Spanjës u rritën me 50% (40.2 miliardë dollarë).
Shpenzimet ushtarake amerikane ranë me 7.5%, duke arritur në 954 miliardë dollarë. SIPRI e lidh këtë ulje me refuzimin e administratës Trump për të miratuar paketa të reja ndihme për Ukrainën, ndryshe nga vitet e mëparshme kur ishin miratuar 127 miliardë dollarë mbështetje e drejtpërdrejtë ushtarake. Megjithatë, SHBA-të kanë vazhduar dërgesat përmes programit PURL të koordinuar nga NATO, me vendet e tjera perëndimore që mbulojnë kostot.
Javën e kaluar, zyrtarët e Pentagonit njoftuan gjithashtu se Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po mbështeste një buxhet ushtarak prej 1.5 trilion dollarësh për të siguruar fonde për sistemin e ri të raketave “Golden Dome”, aftësitë e inteligjencës artificiale dhe një klasë të re anijesh luftarake.