“`html
Borxhi publik në rënie, por pagesat e principalit dhe interesave në rritje
Stoku i borxhit publik, në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB), ka shënuar një ulje historike, duke arritur në 48.79% të PBB-së në tremujorin e parë të vitit. Megjithatë, në të njëjtën kohë, buxheti i shtetit po përballet me një fazë intensive të shlyerjes së principalit dhe interesave të borxhit.
Të dhënat zyrtare nga Ministria e Financave tregojnë se shërbimi i borxhit për këtë vit kap vlerën e 248 miliardë lekëve, ose rreth 2.5 miliardë euro. Nga kjo shumë, 27 miliardë lekë (271 milionë euro) janë shlyer në tremujorin e parë, ndërsa pjesa e mbetur prej 221 miliardë lekësh pritet të paguhet deri në fund të vitit.
Shlyerjet e principalit dhe interesit të borxhit këtë vit pritet të jenë 71% më të larta në krahasim me vitin e kaluar, kur për këtë zë u paguan 1.5 miliardë euro.
Të dhënat zyrtare nga Ministria e Financave tregojnë se viti 2027 do të jetë periudha më kritike për financat e shtetit, duke shënuar një kulm pagesash me një vlerë totale prej 305,623 milionë lekësh (rreth 3.05 miliardë euro). Kjo shumë përbën momentin më të vështirë për lëvrimin e fondeve drejt kreditorëve. Vetëm shlyerja e principalit, pra e kapitalit bazë të marrë hua, arrin në 259,462 milionë lekë (rreth 2.59 miliardë euro), ndërsa pjesa tjetër prej 46,162 milionë lekësh (rreth 461 milionë euro) do të shkojë për mbulimin e interesave dhe komisioneve bankare.
Borxhi i brendshëm mban peshën kryesore të shërbimit të borxhit në afatshkurtër, duke dëshmuar varësinë e lartë të qeverisë nga bankat dhe investitorët vendas. Konkretisht, për vitin 2027, detyrimet ndaj huadhënësve vendas parashikohen të jenë rreth 196,813 milionë lekë (rreth 1.96 miliardë euro), duke krijuar një nevojë të konsiderueshme për likuiditet në monedhën vendase.
Megjithatë, projeksionet afatmesme të pasqyruara në të dhënat e Ministrisë së Financave zbulojnë luhatje të konsiderueshme financiare, që vijnë kryesisht nga borxhi i jashtëm, në varësi të afateve të maturimit të instrumenteve ndërkombëtare. Të dhënat zyrtare tregojnë se nga prilli i këtij viti deri në fund të vitit 2030, kostoja totale vetëm për interesa dhe komisione parashikohet të arrijë në rreth 168,174 milionë lekë (rreth 1.68 miliardë euro).
Në horizontin afatgjatë, pas vitit 2040, shifrat e shërbimit të borxhit fillojnë të tkurren ndjeshëm, duke zbritur në nivele minimale. Megjithatë, detyrimet e shtetit shqiptar janë projektuar të zgjasin deri në një kohë mjaft të largët, ku për periudhën 2047-2064 parashikohet të vijojnë pagesat e borxhit.
“`