NASA zbulon planet e ardhshme për ndërtimin e një baze të përhershme në Hënë duke përdorur anije robotike dhe dronë eksplorues.
NASA ka publikuar planet e reja për ndërtimin e një baze të përhershme në Hënë, duke prezantuar anije robotike, dronë eksplorues dhe automjete hënore që synon të dërgojë në sipërfaqen hënore në vitet e ardhshme.
Ky program ambicioz vjen në kuadër të garës së re hapësinore mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës për rikthimin e njerëzve në Hënë. Administrata amerikane synon të rikthejë astronautët në Hënë përpara largimit nga detyra të presidentit Donald Trump në vitin 2029, ndërsa Kina ka deklaruar se planifikon të zbarkojë astronautë në sipërfaqen hënore deri në vitin 2030. Të hënën, Kina lëshoi anijen kozmike Shenzhou-23 drejt stacionit hapësinor Tiangong, duke rritur presionin mbi NASA-n në garën për dominim hapësinor.
Në mars, NASA prezantoi projektin prej 20 miliardë dollarësh “Ignition Moon Base”, që parashikon ndërtimin e një baze të përhershme në polin jugor të Hënës deri në vitin 2032, e furnizuar me energji bërthamore dhe diellore. Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, deklaroi se SHBA-të “nuk do të heqin dorë më kurrë nga Hëna”.
Programi do të zhvillohet në disa faza:
- Faza e parë: NASA planifikon të dërgojë mjete robotike, dronë dhe automjete eksplorimi për të hartëzuar terrenin e vështirë hënor dhe për të transportuar instrumente shkencore. Anija hënore e Blue Origin, e quajtur Endurance, do të ketë aftësi për ulje precize dhe navigim autonom, ndërsa anija Griffin-1 do të synojë uljen në kraterin Nobile pranë polit jugor të Hënës. NASA planifikon që deri në vitin 2029 të realizojë 25 misione robotike dhe të zbarkojë rreth katër tonë pajisje në Hënë.
- Faza e dytë: Agjencia synon të ndërtojë sisteme energjie bërthamore dhe diellore, përfshirë reaktorë të ndarjes bërthamore. Deri në vitin 2032, astronautët pritet të jetojnë në struktura gjysmë të përhershme në sipërfaqen hënore.
Poli jugor i Hënës konsiderohet zonë strategjike për shkak të pranisë së ujit të ngrirë, i cili mund të përdoret për ujë të pijshëm dhe prodhimin e oksigjenit.
Megjithatë, ekspertët mbeten skeptikë për afatet kohore të NASA-s. Shkencëtari hënor Simeon Barber deklaroi për BBC se Kina mund të arrijë e para në Hënë, duke përmendur vonesat në zhvillimin e anijes kozmike të nevojshme për transportin e astronautëve. Një pjesë kyçe e projektit mbetet anija Starship Human Landing System, që po zhvillohet nga SpaceX e Elon Musk, por programi është përballur me pengesa teknike dhe vonesa të shumta.